روح الله رضاعلی

اعتماد به مدیران مدارس در برنامه ریزی درسی و آموزشی-بخش دوم

وقتی کم‌کم زمزمه های ورود ویروسی ناآشنا در کشور می‌پیچید کمتر کسی به مدارس فکر می‌کرد. اغلب تصور این را دارند که نظام آموزشی ما با تعطیل‌های مختلف آموخته شده و کسی هم معترض تعطیلی نیست، واقعیتی تلخ که اکثر دانش‌آموزان و معلمان از آن استقبال می‌کنند. اینکه چرا در یک نظام آموزشی افراد درون آن از تعطیلی‌های متعدد خوشحال می‌شوند، صدها بررسی و گزارش و تحلیل برای آن انجام شده و نیازی به بازگو کردن علت‌ها و مسائل و پیامدهای آن نیست. اما تعطیلی طویل المدت ناشی از ویروس کرونا موضوع جدیدی بود که از قبل برای آن چاره‌اندیشی نشده بود با تمدید تعطیلی‌ها خوشحالی‌ها رنگ نگرانی به خود گرفت به‌ویژه در دورۀ ابتدایی، دانش‌آموزان پایۀ نهم و دوازدهم.

اعتماد به مدیران مدارس در برنامه ریزی درسی و آموزشی-بخش اول

این روزها نه تنها روزهای سختی برای نظام آموزش و پرورش بلکه آزمونی سخت برای نظام رسمی برنامه ریزی درسی جمهوری اسلامی ایران است. از سال 1290 شمسی با هویت منفعل و بدون دانش برنامه ریزی درسی تا امروز که مرحله تولید دانش بومی و ملی برای برنامه ریزی درسی است. این دانش نوپا در ایران فراز و نشیب های فراوانی را طی کرده است و شاید سخت ترین ایام، از ماههای پایانی سال 1398 شروع شد، ویروسی که شاید تمامی عرصه  های انسانی را در آزمایشی نفس گیر و دشوار قرار داد و به نظر می رسد دست بردار هم نیست، البته فراموش نکنیم این ویروس رابطه مستقیم با ویژگی ها و رفتارهای انسان دارد و موجب گوشه و کنایه های فراوانی بر آموزش و اساساً مقوله تربیت برای  ما آموزش و پرورشی ها شده که بله آندسته از آدم هایی که پروتکل های بهداشتی را باور نداشته و رعایت هم نمی کنند محصول شماست (!) که جای بررسی و تبیین دیگری دارد.

کتاب - برنامه درسی- معلم

کتاب درسی در کشور ما حکم مهمترین منبع محتوایی و محصول عینی فرایند برنامه ​ریزی درسی است که همانند پرنده ​ای آزاد تا سال 1306 شمسی بنابر تشخیص معلم که متأثر از تجارب و تحصیلات او بوده پرواز می کرد تا اینکه در سال 1307 وزیر فرهنگ وقت (مرحوم اعتماد​الدوله) با آزادی مشروط، ضوابطی را برای انتخاب یا تعیین محتوای آموزشی ترسیم کرد.

در این دوره کتاب های درسی متعددی تألیف و به چاپ رسید به طوری که گاه برای یک درس، هفت عنوان کتاب یافت می ​شد (خواجه نصیر طوسی، 1351)

احیای برنامه درسی ملّی

سند برنامه درسی ملّی به منزله نقشه جامع یادگیری یکی از زیرنظام​های اصلی و محوری در سند تحول بنیادین است که انتظار است تحولی همه​جانبه، گسترده و عمیق در مفاهیم و محتواهای آموزشی ایجاد کند.

در تحول بنیادین آموزش و پرورش ما انتظار داریم که تحولی عمیق و ریشه​ای رخ داده و همانند قانون اساسی برای نظام آموزشی کشور در مفاهیم نظری، روندها و فرایندها، نقش​ها و کارکردها و رویکرد، تحولو تغییر اساسی ایجاد کند. تحول و تغییری که مبتنی بر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی برای جامعه ایران خواهد بود، که می​تواند به مثابه​ای الگویی برای سایر کشورهای اسلامی و جهان باشد.

برنامه درسی مدرسه ای

فرض کنید به همراه یک راهنمای توریست قصد دارید که به مسافرتی بروید. راهنمای شما فردی ماهر، دنیادیده و به چند زبان زنده دنیا نیز مسلط است، هرچند او دست شما را نگرفته است امّا شما در اختیار و کنترل او هستید. به جای شما حرف می زند، مسیر را تعیین می​کند، غذا را انتخاب می​کند و ... و شما فقط لبخند می​زنید. اما حس تلخی از نچشیدن یک مسافرت دلچسب را دارید.

استیضاح یا حل مشکل؟ !!

به بهانه طرح سئوال از وزیر آموزش و پرورش این سئوال مطرح شده است: آیا اساسا پاسخ ها و راه حل ها را باید در جای دیگری جستجو کرد؟ آیا شخص وزیر مانع حل مشکلات و یا سدی در برابر حل آنها است؟

گر بگویم که مرا حال پریشانی نیست!

وقتی یک فرد جواب آزمایش هایش را می بیند که مقدار قند خون یا چربیش بالاست،  اگر با همین سبک به زندگی ادامه دهد، پس از چند سال دچار بیماری مزمنی خواهد شد که هزینه های بیشتری خواهد داشت. بنابراین تصمیم می گیرد با نظر متخصص، با انگیزه و تغییر سبک زندگی برای حل مشکلات جسمی خود اقدام کند.

گفتمان سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

برنامه ریزی برای توسعه پایدار و همه جانبه، چشم اندازهای ده ساله، بیست ساله و...، همه و همه در راستای خدمت، تعالی و سعادت انسانی است.

چه کسی وزیر آموزش و پرورش می شود؟

«وزارت آموزش و پرورش موظف است با تربیت، بکارگیری و سازماندهی نیروی های توانمند و واجد شرایط با تأمین و بسیج امکانات ومنابع، تدوین برنامه های اجرایی کوتاه مدت و میان مدت در سطح ملی و استانی ، اصلاح قوانین و مقررات ، جلب مشارکت و همکاری سایر دستگاهها و نهادها اقدامات لازم برای تحقق مفاد سند تحول را معمول دارد.»(بندج بخش دوم از فصا هشتم سند تحول بنیادین آموزش و پرورش).

نمایش فیلم های منتخب جشنواره بین المللی فیلم رشد در استانها

جشنواره در مسیر پر پیچ و خم تاریخ آموزش و پرورش در چهل و ششمین ایستگاه خود حضور دارد. جشنواره ای که با پوست‌اندازی در مسیر خود به «رشد» رسید  تا مخاطبین خود را در رشد  سهیم کند و دست آنها را در عبور از یادگیری و رسیدن به بصیرت را بگیرد، یار و یارای آنها باشد.