کنکور: آزمون علمی یا قمار زندگی

فساد مؤسسات کنکوری از منظر دولتمردان، فساد و تباهی مالی است؛ اما برای دانش آموزان فساد و تباهی زندگی است

 

این مطلب در پنجمین شماره نشریه «تأملات رشد» (شماره بهار 1399) متعلق به مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام منتشر شده است.

وقتی عنوان «فساد» در حوزه آموزش‌وپرورش مطرح می­شود، شاید بیش از هر چیز مسئله کنکور و مافیای کنکور به ذهن برسد. در زمینه اعداد و ارقام نجومی و معافیت مالیاتی این مراکز آموزشی و انتشاراتی و اینکه مافیای کنکور را چه کسی مافیا کرده و بستر را برای فسادش فراهم نموده، این روزها مباحث زیادی به میان می­آید، اما نباید فراموش کرد که این ماجرا، از سطح خرد و زندگی یک دانش‌آموز و والدینش، یا معلم و کلاس درسش آغازشده و با به هم پیوستن این قطرات و خراب کردن بهترین سال‌های عمر این دانش آموزان، به آن اعداد و ارقام نجومی ختم می­شود. من هم تا امسال که به‌عنوان مشاور پایه دهم در مدرسه مشغول به کار شدم، اطلاعاتی کلی در این زمینه شنیده بودم و هرگز تصویری این‌چنین از سطح خرد ماجرا نداشتم.

 

وقتی در ابتدای سال، معاون آموزشی مدرسه از من خواست از میان آزمون‌های 15 روز یک­بار طراحی شده در یک مؤسسه کنکوری، چند آزمون را برای پایه دهم انتخاب کنم، فقط همین‌قدر از آن مؤسسه به خاطر داشتم: «آزمون‌هایی تستی که دانش آموزان برای تمرین تستی و آمادگی برای کنکور در آن شرکت می­کنند». اما اگر این مؤسسه همین است، چرا این آزمون؟ چرا آزمون‌های مؤسسات دیگر فعال در کشور نه؟ ! به‌هرحال هر یک از این آزمون‌ها مزیت‌هایی برای خود ایجاد کرده­اند که گروه خاصی را جذب می­کند و من امسال فقط توفیق آشنایی با شعبده­های این مؤسسه را داشتم که در آزمون­های غیرحضوری، تست‌های گواه، تست­های موازی و کانال­های تلگرامی مرتبط با آزمون برایم حاصل شد.

آزمون این مؤسسه، در سطح آمار و ارقام فقط یک آزمونِ شبیه­سازِ کنکور است، اما در سطح خردْ مجموعه­ای از فنون اقناع مشتری برای پایبندی به این سازمان اقتصادی و آماده شدن برای کنکوری است که خود بلای جان مدرسه شده است. دوست دارم قدری درباره فنون خاص این مؤسسه کنکوری که طی سال­های اخیر به کار گرفته بحث کنم؛ اما باید در نظر داشت که هر آزمون دیگری هم با توجه به مخاطب خاص خودش، از فنون دیگری استفاده می­کند که درنهایت نتیجه همه این­ها نه‌فقط آن آمار عجیب‌وغریب چند هزارمیلیاردی، بلکه فاسد کردن زندگی نوجوانی است که قرار بود در این دوره علاوه بر درک معنای زندگی، پایه­های اساسی آن را فراهم آورد. از به هم پیوستن این قطرات و به همت مسئولینی که این بستر را برای غول­های کنکوری و اعوان‌وانصارشان فراهم کردند، نسلی را تربیت می­کنیم که مهم‌ترین دغدغه­اش تا رسیدن به سن قانونی، یادگیری مهارت تست‌زنی است!

بحث را از آزمون غیرحضوری آغاز کنیم. آزمون غیرحضوری، «شبیه‌ساز» آزمون مؤسسه است که خود شبیه‌ساز کنکور است! این مؤسسه کنکوری برای خود چنین اعتباری قائل است – البته با توجه به سایه بلند کنکور بر سر مدارس به‌واقع هم جای ایجاد چنین توهمی وجود داشت- که دانش‌آموز همان‌طور که برای یادگیری کنترل استرس در کنکور باید در آزمون این مؤسسه شرکت کند، برای یادگیری کنترل استرس در آزمون این مؤسسه هم باید یکی دو روز پیش از آزمون اصلی، آزمون شبیه‌ساز غیرحضوری را در خانه یا مدرسه برگزار کند. آزمون غیرحضوری با سرفصل‌های دقیق هر آزمون این مؤسسه، تنظیم‌شده و دانش‌آموز با دیدن سؤالات هر درس متوجه می­شود سر جلسه آزمون اصلی چه سؤالاتی را خواهد دید. سایه کنکور بر سر مدرسه و دانش‌آموز آن‌قدر بلند شده که دیگرانی می­توانند زیر این سایه و در میانه مدرسه و کنکور بایستند و نقش کنکور را با همان هیبت و رعب و وحشت بازی کنند. این‌ها توهم نیست، واقعیت امروز مدرسه و نوجوانی ست که در قالب «آزمون­های شبیه‌ساز» ِ«آزمون شبیه‌ساز» بروز یافته است.

تکنیک دوم سؤال‌های موازی است که برای برگزاری آزمون هر دو هفته یک‌بار ضروری به نظر می­رسد. وقتی آزمون به تعداد محدود و فقط در میان­ترم­ها برگزار شود، عموم معلمین به سرفصل­های تعیین‌شده خواهند رسید اما وقتی بخواهیم تعداد آزمون‌ها را­ در سال بالا ببریم،  که زمان معین در تقویم تعریف‌شده آموزش‌وپرورشی ندارد، قاعدتاً برخی از معلمین به سرفصل تعیین‌شده خواهند رسید و برخی دیگر عقب می‌مانند. بنابراین لازم است برای این دسته از معلمین و دانش آموزان هم راهکاری اندیشید تا در رقابت و تعیین تراز باقی بمانند. سؤالات موازی در هر درس، سؤالاتی است که از سرفصل­های تعیین آزمون عقب­تر است و دانش آموزان را در رقابت حفظ می­کند.

اما برای توضیح تست‌های گواه، هیچ توضیحی بهتر از اطلاعات سایت این مؤسسه نیست: «امسال (1394) در برنامه­ی راهبردی آزمون­های مؤسسه، بخش مهم و جدیدی با عنوان آزمون گواه یا آزمون شاهد اضافه کرده­ایم. در هر آزمون در دو درس آزمون گواه یا شاهد وجود خواهد داشت. آزمون‌های گواه (شاهد) همگی ده سؤالی هستند و به‌عنوان یک بسته­ی جدا و مکمل در کنار بسته­ی طراحی‌شده ارائه می­شوند. بسته­ی سؤال‌های طراحی‌شده ممکن است ده سؤالی، بیست‌سؤالی یا سی سؤالی باشند. با آزمون گواه (شاهد) شما دو نمره­ی جداگانه (دو درصد جداگانه) و دو نمره­ی تراز جداگانه خواهید گرفت. یکی از سؤال‌های طراحی‌شده و یکی از سؤال‌های آزمون گواه (شاهد). سؤال‌های آزمو­ن­های گواه دو ویژگی مهم دارند: اول این‌که سؤال‌ها استاندارد هستند و دوم این‌که شما از قبل می­توانید آن‌ها را مطالعه کنید؛ زیرا مرجع سؤال‌ها رامی شناسید. این سؤال‌ها یا سؤال‌های کنکورهای سراسری سال­های گذشته هستند یا سؤال‌های آزمون­های گذشته­ی مؤسسه در سال­های قبل. مرجع سؤال‌های شاهد (گواه)، کتاب­های آبی هستند. بنابراین شما می‌توانید قبل از آزمون یک‌صد تا دویست سؤال را تمرین کنید و مطمئن باشید که از میان آن­ها، ده سؤال عیناً و بدون تغییر به‌عنوان آزمون گواه در کنار سؤال‌های طراحی‌شده ارائه خواهد شد».

یک‌بار دیگر به این تعبیر توجه کنیم :«سؤال‌های آزمو­ن­های گواه در کتاب آبی دو ویژگی مهم دارند: اول این‌که سؤال‌ها استاندارد هستند و دوم این‌که شما از قبل می­توانید آن‌ها را مطالعه کنید؛ زیرا مرجع سؤال‌ها را می‌شناسید...». هرچند فساد، ریشه دور و دراز در بازار کار و نظام دانشگاهی و این دست مسائل دارد؛ اما بخشی از فساد کنکور که در قالب انواع مؤسسات کنکوری رقم خورده، دقیقاً به همین سؤالات استاندارد و قابل پیش­بینی بازمی‌گردد که سازمان سنجش و اساتید «سنجش و اندازه­گیری» مبنای کنکور قرار دادند و اساتید دیگری بر همان مبانی از پیش مشخص و فرسوده، به طراحی آزمون­های شبیه­ساز و تدوین کتاب­های آبی و خیلی سبز پرداختند.

آخرین و عجیب‌ترین تردستی این مؤسسه برای من، فروش سیستماتیک پاسخ‌نامه‌ها قبل از آزمون­ها بود. مسئله به این صورت است: «کانالی در تلگرام وجود دارد که چند سالی است پیش از هر آزمون، با قیمت مناسب یا به بهای خرید چند شارژ ایرانسل و ارسال کد شارژ، سؤال‌ها و پاسخ­نامه را در اختیار شرکت­کنندگان قرار می­دهد. کانال دیگری هم هست که همان فرآیند قبلی را با این تبلیغات انجام می­دهد: «سؤالات مؤسسه کنکوری به همراه کلید با تراز بالای 7000 با قیمت مناسب در رشته‌های ریاضی و تجربی و دیگر پایه‌ها». ازقضا نام شما هم به نام مؤسسه خیلی شبیه است!!! شما با ادمین این کانال­ها چه می­کنید؟ !»

یا انتهای مسئله را این‌گونه اصلاح کنیم : « ...ازقضا شما پدر و مادر فرزندی هستید که امسال پایه یازدهم یا دوازدهم تجربی را می­گذراند و قرار است در کنکوری با بیش از 600 هزار نفر جمعیت شرکت کند؛ ابتدای سال چند میلیون هزینه ثبت‌نام مدرسه فرزندتان گرفتن وام پرداخت کردید. حدود 1 میلیون هم برای ثبت‌نام آزمون­های این مؤسسه دادید. همان موقع حدود 2 تا 3 میلیون هم هزینه کتاب‌های تست و کمک‌آموزشی کردید و تنها هزینه­ای که از آن خبر نداشتید، هزینه خرید شارژهای ایرانسلی بود که فرزندتان هر دو هفته یک‌بار برای ادمین کانال مورداشاره ارسال می­کند! وقتی از هزینه آخر باخبر شوید، چه حسی دارید؟ !»

اما این مؤسسه و آزمون­هایش چیست؟ آزمونی شبیه‌ساز کنکور که دانش آموزان برای تمرین تست و غلبه بر استرس در آن شرکت می­کنند؟ نه! با این توضیحات مشخص شد که این مؤسسات کنکوری به شبیه­سازی رضایت نداده­اند و عامل آن‌ هم جایی است که بستر رشد آن­ها را فراهم نموده. اما اگر بخواهیم از چیستی این آزمون­ها و مؤسسات عام‌المنفعه‌ی وقفِ عام و معافِ از مالیات بگذریم و به آثار اصلاحی یا افسادی آن­ها بنگریم و ببینم به‌واقع چرا این مؤسسات را از مالیات معاف کرده­ایم، باید علاوه بر سطح کلان، از سطح خرد یعنی از منظر معلمی که به کلاس درس می­رود و به کارگر کنکور که هیچ، به کارگر این مؤسسات تبدیل‌شده یا از منظر پدر و مادری که دل­نگران آینده فرزندش است و یا از منظر نوجوانی که تازه با هزار و یک سؤال مردافکن از معنای زندگی، وجود خدا و چیستی جهان روبرو شده اما مجبور است برای کسب تراز 7000 این مؤسسه روزی 200 تست کتاب آبی را بزند و بهای کسب درآمد بنگاه­های کنکوری را با تباه کردن بهترین روزها و لحظات نوجوانی خود بدهد نیز بنگریم. فساد مؤسسات کنکوری از منظر دولتمردان، فساد و تباهی مالی است؛ اما برای دانش‌آموزان فساد و تباهی زندگی است.

جهت دریافت متن مقاله می توانید از لینک زیر اقدام نمایید.

https://rushd.ir/?p=6486

5
امتیاز: 5 (1 رای)

ارسال نظر

Image CAPTCHA