مقایسه خودبازداری در والدین با کودکان کم‌توان ذهنی

مقایسه خودبازداری، بنیان‌های اخلاقی و جهت‌گیری زندگی در والدین سازگار و ناسازگار کودکان آموزش‌پذیر کم‌توان ذهنی

زیبا عابدی1، دکتر علی شاکر دولق2

تاریخ دریافت.: 3/8/1395                            تجدیدنظر: 20/11/1395

پذیرش نهایی: 21/3/1396

چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، مقایسۀ جهت‌گیری زندگی، بنیان‌های اخلاقی وخودبازداری در والدین سازگار و ناسازگارکودکان کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر است. روش: پژوهش حاضر از نوع علّی- مقایسه‌ای است. جامعه پژوهش را کلیه والدین دارای کودک کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر شهرستان نقده در بهار سال 1395 تشکیل می‌دادند که از بین آنها 130 نفر (65 نفر والد سازگار و 65 نفر والد ناسازگار) به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از چهار پرسش‌نامه سازگاری بل، پرسش‌نامه جهت‌گیری زندگی، پرسش‌نامه خودبازداری و پرسش‌نامه مقیاس ویژگی‌های اخلاقی استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین بنیان‌های اخلاقی در خرده‌مقیاس‌های اخلاق بر مبنای یادگیری (02/0=p) و اخلاق برمبنای تأیید دیگران (03/0=p) و در جهت‌گیری زندگی (001/0=p) بین والدین سازگار و ناسازگار تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین جهت‌گیری زندگی والدین سازگار به‌صورت معنی‌داری بیشتر از والدین ناسازگار است. در رابطه با خودبازداری، در مؤلفه‌های کنترل تکانه (05/0=p) و مراعات دیگران (005/0=p) و مسئولیت‌پذیری (05/0=p) در والدین سازگار و ناسازگار تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین کنترل تکانه و مراعات دیگران و مسئولیت‌پذیری در والدین سازگار بیشتر از والدین ناسازگار است، ولی در مولفۀ فرونشاندن خشم (32/0=p) تفاوتی بین والدین سازگار و ناسازگار وجود ندارد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های تحقیق نتیجه گرفته می‌شود که والدین ناسازگار در مقایسه با والدین سازگار در جهت‌گیری زندگی و خودبازداری و در اخلاق برمبنای یادگیری و اخلاق برمبنای تأیید دیگران نمرۀ کمتری را گزارش کردند که برنامه‌ریزی و آموزش‌هایی برای افزایش میزان جهت‌گیری زندگی و خودبازداری و رفتارهای اخلاقی در والدین ناسازگار کودکان کم‌توان ذهنی پیشنهاد می‌شود.

 

واژه‌های کلیدی: والدین کودکان کم‌توان ذهنی، جهت‌گیری زندگی، بنیان‌های اخلاق، سازگاری، خودبازداری

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. کارشناس ارشد گروه روان‌شناسی کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه، ایران

2. نویسنده مسئول: استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه، ایران

A Comparison of Self-Inhibition, Moral Foundations, and Life Orientation among Compatible and Incompatible Parents of Educable Intellectually Disabled Children

Ziba Abedi, M.A. 1, Ali Shaker Dioulagh, Ph.D. 2

Received: 10.24.2016                      Revised: 02.08.2017

Accepted: 06.11.2016

Abstract

Objective: The purpose of this study was to compare life orientation, moral foundations, and self-inhibition among compatible and incompatible parents of educable intellectually disabled children. Method: This study was a descriptive, causal – comparative one. The study population were all parents having educable intellectually disabled children in Naqadeh- name of a town- in spring 2016. Among them 130 people (65 compatible and 65 incompatible parents) were selected by convenience sampling method. To gather data, four standard questionnaires were applied: Bell adjustment questionnaire, life orientation questionnaire, self-inhibition questionnaire and questionnaire of moral foundations scale. And data analysis was done through multi-variable analysis of variance. Results: The results indicated that there is a significant difference between compatible and incompatible parents in terms of ethical items: ethic-based learning (p=0/02), ethics based on approval of others (p=0/03), and in life orientation (p=0/0001). Moreover, the mean of life orientation of compatible parents was significantly greater than that of incompatible ones. Regarding self-inhibition, there were significant differences among compatible and incompatible parents in terms of impulse control components (p=0/05), respect for others (p=0/005), and responsibility (p=0/05). But in terms of anger appeasing, no significant difference was found. Conclusion: Based on the findings, incompatible parents in comparison with compatible ones reported lower scores in life orientation, self-inhibition, ethic-based learning, and ethics based on approval of others. Thus, planning special training programs are highly recommended to increase life orientation, self-inhibition, and ethical behavior among the parents of intellectually disabled children.

Keywords: Parents of intellectually disabled children, Life orientation, Moral foundations, Compatibility, Self-inhibition

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. M.A. in Psychology of Exceptional Children, Islamic Azad University, Urmia branch, Urmia, Iran

2.Corresponding Author: Assistant Professor of Psychology, Islamic Azad University, Urmia branch, Urmia, Iran, Email: ali.shaker2000@gmail.com

سال عرضه: 
1395
محل چاپ: 
فصلنامه علمی- پژوهشی "کودکان استثنایی"
سطح مقاله: 
علمی پژوهشی
امتیازی داده نشده

ارسال نظر

Image CAPTCHA