آموزش و پرورش در انگلستان

انگلستان

آموزش و پرورش کشور انگلستان

انگلستان و ویلز سرزمینی است دارای آداب و سنّت‌های قدیمی و مردم این دیار علاقمند به حفظ مواریث فرهنگی و ابقای این سنت‌ها می‌باشند. تاریخ آموزش و پرورش انگلیس نیز خالی از این سنن نبوده است. تا اواخر قرن نوزدهم آموزش اجباری در انگلستان و ویلز وجود نداشته است و فقط فرزندان گروهی از اشراف می‌توانستند به تحصیلات ویژه بپردازند. به طور کلی تا قبل از انقلاب صنعتی تشکیلات مذهبی در امر آموزش و پرورش گروهی قلیل از فرزندان طبقات متوسط فعال بوده‌اند و از این نهادها می‌توان به عنوان بنیانگزاران نخستین آموزشگاه‌ها و دانشگاه‌ها نام برد. پس از انقلاب صنعتی و با روی کار آمدن حکومت‌های منتخب مردم به تدریج دولت عهده‌دار آموزش و پرورش مردم شد. نظام آموزش و پرورش انگلستان و ویلز در نتیجه تدوین و تصویب یک سلسله از قوانین و موازینی که از یکصد و شصت سال پیش به این طرف وضع شده، دوره‌ی تکوینی خود را طی نموده است. از مهمترین این مصوبات عبارتند از: برای اولین بار بودجه‌ای جهت آموزش و پرورش همگانی در بودجه کل دولت منظور شد و تعلیمات متوسطه اجباری شد، قانون تشکیل هیأت آموزش و پرورش مناطق و شورای ملی آموزش و پرورش با تعیین حدود مسئولیت‌های آنان به تصویب رسید و تحصیلات متوسطه جنبه عملی بیشتری پیدا کرد.

در سال 1944 قانون جدید آموزش و پرورش تصویب شد و دو شورای آموزش برای انگلستان و ویلز تعیین شد و مراحل تحصیلی به 3 دوره‌ی ابتدایی، متوسطه، و آموزش اضافی تقسیم شدند.

در سال 1980 قانون برنامه‌ی آموزشی میکروالکترونیک به تصویب رسید و بر اساس آن نظام آموزشی مدارس به تدریج کامپیوتری شدند.

در سال 1988 قانون توسعه دانشگاهها و مدارس عالی آموزشهای کوتاه‌مدت تصویب شد و به موجب آن سالیانه نه هزار میلیون پوند در جهت توسعه مراکز آموزش عالی از طریق دولت مرکزی سرمایه‌گذاری می‌شود.

امور آموزش و پرورش به شیوه‌ی غیرمتمرکز اداره می‌شود و اختیارات امور تربیتی در این کشور بین دولت مرکزی و مقامات محلی آموزش و پرورش و کادر مدیریت آموزشی مدارس تقسیم شده است. در دستگاه تعلیم و تربیت انگلستان به 3 اصل مهم توجه شده است.

1) تفویض اختیارات وسیع به مقامات محلی آموزش و پرورش.

2) ترغیب مؤسسات و انجمن‌های داوطلب در جهت اداره امور تربیتی و سرمایه‌گذاری.

3) اجتناب دستگاه مرکزی آموزش و پرورش از امر و نهی مستقیم و دخالت در امور مناطق آموزشی.

دستگاه مرکزی آموزش و پرورش به عنوان نهادی هماهنگ‌کننده، تسهیل‌کننده و هدایت‌کننده عمل می‌نماید.

طبق قانون 1944 آموزش و پرورش، انجمن‌های محلی مسئول قانونی اداره امور تعلیم و تربیت منطقه خود هستند در حال حاضر 105 انجمن محلی در سراسر انگلستان و ویلز وجود دارد. اعضاء انجمن بر حسب پیشینه و علاقه از طرف مردم برگزیده می‌شوند.

اهم اختیارات مقامات محلی به شرح ذیل می‌باشد:

1) تأمین شیر و خوراک روزانه برای دانش‌آموزان.

2) تهیه و تدوین آئین‌نامه‌های آموزشی و نظارت بر انتخاب هیأت مدیره مدارس.

3) استخدام و عزل کادر آموزشی با رعایت اختیارات کادر مدیریت مدارس در این زمینه.

4) اجرای قانون آموزش رایگان.

5) تأمین امکانات آموزشی برای دانش‌آموزان نیازمند به آموزش‌های ویژه.

6) نظارت بر اجرای صحیح برنامه‌ها و کادر مدارس.

ساختار نظام آموزشی

کشور انگلستان از3 مقطع آموزشی ابتدایی(5 تا 11 سالگی)،آموزش متوسطه (11 تا 18 سالگی) و آموزش عالی(Tertiary) متشکل گردیده است. تقسیم بندی فوق برای انگلستان، ولز و ایرلند شمالی یکسان بوده واین در حالیست که اسکاتلند از نظام آموزشی متفاوتی برخوردار می باشد.حضور در مراکز آموزشی برای کودکان 16- 5 سال اجباری است.

به عبارت دیگر گذراندن دوره های آموزشی تا سن 16 سالگی اجباری می باشد.اکثریت دانش آموزان انگلیسی رده های سنی17 سال و بالاتر به تحصیل در مراکز آموزش تکمیلی و یا فعالیت در بازار کار مبادرت می نمایند. درحال حاضر، آموزش بزرگ سالان در کشور انگلستان از اهمیت ویژه ای برخوردار گردیده و اکثریت دانشگاهها و کالج های آموزش عالی با شمار رو به رشدی از دانشجویان بزرگسال مواجه می باشند.سنین آموزش پایه ( آموزش اجباری) در انگلستان و ولز سنین16- 5 سال را شامل می گردد. آموزش ابتدایی طی2مرحله به دانش آموزان رده های سنی7- 5 سال و 11- 8 سال ارائه می گردد. در نظام آموزشی محلی کشور انگلستان دوره های آموزش مقدماتی به دانش آموزان رده های سنی16-11 سال ارائه می گردد. اغلب مدارس متوسطه (درحدود90 درصد) مدارس جامع می باشند که از دانش آموزانی با قابلیت های مختلف آموزشی ثبت نام نموده و برنامه های آموزش مقدماتی متوسطه گسترده ای را ارائه می نمایند. از تعداد محدودی از مدارس مقدماتی متوسطه که در زمره مدارس جامع نمی باشند، تحت عنوان مدارس دستور زبان یاد می گردد. در انگلستان و ولز، نرخ حضور دانش آموزان در مقاطع آموزشی ابتدایی و مقدماتی متوسطه100 درصد است. به دنبال تکمیل تحصیلات مقدماتی متوسطه، اکثریت دانش آموزان دوره های آموزش آکادمیک تکمیلی متوسطه را پی گیری می نمایند.42 درصد از دانش آموزان مقطع تکمیلی آموزش متوسطه به مطالعه رشته های آکادمیک و 58 درصد به گذراندن دوره های تخصصی فنی و حرفه ای مبادرت می نمایند.

آموزش پیش دبستانی

ساختار آموزشی

آموزش پیش دبستانی در کشور انگلستان در مهدهای کودک و مدارس آمادگی به کودکان رده های سنی 4-2 سال ارائه می گردد.با وجودی که آموزش کودکان انگلیسی تا سن 5 سالگی اجباری نمی باشد، با این حال بالغ بر 96 درصد از کودکان رده های سنی 4 سال و بالاتر در مراکز آموزشی پیش دبستانی ثبت نام می نمایند.

طبق آمار به دست آمده در سپتامبر سال98، در اسکاتلند 38% از کودکان رده های سنی4-3 سال درمراکز آموزش پیش دبستانی ثبت نام نموده اند. تدارک امکانات و اتخاذ شرایط ویژه آموزش پیش دبستانی از محل اختیارات و مقامات دپارتمان های محلی آموزش و پرورش و هیئت های مدیره آموزش غیر رسمی تامین می گردد. با وجودی که در قوانین آموزشی و مفاد اختیارات مقامات محلی دپارتمان های آموزشی(LEA )مسؤولیت تدارک امکانات آموزشی مقطع آموزش پیش دبستانی لحاظ نگردیده است اما با این حال هزینه های آموزشی مقطع آموزشی مذکور از محل بودجه دولتی حوزه آموزش، بودجه دوایر محلی آموزش و پرورش و هیئت مدیره مدارس پیش دبستانی تأمین می گردد. به عبارت دیگر دوایر محلی آموزش و پرورش (LEA ) عهده دار مسوولیت فراهم سازی شرایط مناسب برای کودکان رده های سنی2 تا 5 سال و شناسایی نیازهای ویژه مقطع آموزشی پیش دبستانی می باشند .پذیرش کودکان درمقطع آموزش پیش دبستانی با معیارهای تعیین شده توسط مدارس و بر اساس خط مشی های آموزشی دوایر محلی آموزش و پرورش LEA صورت می پذیرد که از جمله این معیارها می توان به بررسی نیازهای روانشناختی و آموزشی کودکان اشاره نمود. علاوه بر این، کلیه نهادها و مراکز ارائه دهنده خدمات اجتماعی کشور انگلستان از مرکز آموزشی پیش دبستانی برخوردار می باشند که کودکان زیر 5 سال را تحت پوشش قرار می دهند. عمده خدمات آموزش پیش دبستانی در کشور انگلستان از سوی ادارات خدمات اجتماعی با اختیارات محلی ارائه می گردد.گفتنی است که مراکز مذکور بر پایه درجه نیازمندی کودکان به کمک متخصصین و خانواده های انگلیسی درجهت ارائه خدمات آموزشی، بهداشتی و روان شناختی کودکان فعالیت می نمایند. کلیه مؤسسات آموزشی پیش دبستانی تحت نظارت ادارات محلی و مرکزی آموزش و پرورش از سوبسیدهای آموزشی برخوردار می گردند. لازم به ذکر است، آن دسته از مراکز آموزشی پیش دبستانی که تحت حمایت دوایر محلی آموزش و پرورش (LEA ) اداره می گردند، به طور کامل تحت حمایت های مالی دولتی نیز قرارمی گیرند. علاوه بر این مراکز آموزش خصوصی پیش دبستانی نیز فعالیت دارند که توسط والدین و انجمن های آموزش خصوصی سازمان دهی، نظارت و تأمین اعتبار می گردند.طبق آخرین آمار بدست آمده طی سال1993، 51 درصد از کودکان رده های سنی4-3سال بریتانیایی در مراکز پیش دبستانی دولتی و4درصد نیز در مدارس پیش دبستانی خصوصی ثبت نام نمودند. طی سال های 92/1991 در ولز، 5/68 درصد از کودکان در مدارس پیش دبستانی دولتی و 5/1 درصد در مدارس پیش دبستانی خصوصی ثبت نام نمودند.

به طور کلی می توان گفت که بالغ بر90درصد کودکان بریتانیایی رده های سنی5-2 سال، از شرایط لازم جهت حضور در مراکز آموزش پیش دبستانی برخوردارمی گردند.درمورخه نوامبر1994، دولت انگلستان توجه عمده ای بر تأسیس اماکن آموزشی پیش دبستانی ویژه کودکان رده هاس سنی 5-2 سال متمرکزداشت.از جمله اصلی ترین اهداف مقطع آموزش پیش دبستانی می توان به توسعة مهارت های شناختی، فیزیکی، زبانشناسی، عقلانی، اجتماعی کودکان و شخصیتی کودکان رده های سنی5-2سال اشاره نمود. از مدارس پیش دبستانی کشور انگلستان تحت عنوان مراکز تضمین کننده سلامت فیزیکی و روانی کودکان یاد می گردد.گفتنی است که دوره های آموزشی پیش دبستانی که توسط دوایر محلی آموزش و پرورش LEA ارائه می گردند، 5 روز در هفته از ساعت9صبح تا 3 بعد از ظهر دایرمی باشد. مراکز پیش دبستانی خصوصی نیز معمولاً از ساعت30/7 تا 6 بعد از ظهر در سراسر سال به ارائه خدمات آموزشی پیش دبستانی مبادرت می نمایند. دانش آموزان مراکز آموزش پیش دبستانی مطابق سن و با توجه به ابعاد کلاس ها گروه بندی می گردند. مطابق قانون مصوب سال1989، ویژه آموزش کودکان، حضور حداقل 2 کارمند برای تعداد 26 کودک درمهدهای کودک و 2 کارمند برای تعداد 20 کودک در کودکستان ها ضرروی است.این درحالی است که این میزان در مهدهای کودک روزانه، به نسبت1 به8 تقلیل می یابد. خدمات آموزش پیش دبستانی در کودکستان و مهدهای کودک کشور ایرلند به شهروندان ایرلندی ارائه می گردد . طبق خط مشی جدید دولت ایرلند تا سال 2004، تدارک عمده آموزشی به این مقطع آموزشی تعلق خواهد گرفت. طبق آمار به دست آمده طی سال های93 – 1992، تعداد مدارس پیش دبستانی کشور ایرلند بر88مدرسه تمام وقت، تعداد معلمین و مربیان آموزشی پیش دبستانی بر164مربی و تعداد کودکان ثبت نامی بر4500 نفر بالغ می گردد.

برنامه های آموزشی و ارزشیابی تحصیلی

مقررات خاصی در خصوص برنامه ریزی درسی، روش تدریس و یا ارزیابی تحصیلی مراکز آموزش پیش دبستانی کشور انگلستان وضع نگردیده است . از این روی مدیران و کادر آموزشی مؤسسات به صورت مستقل به تبیین برنامه های آموزشی مبادرت می نمایند.

در سال1989، طبق دستورالعمل تهیه شده توسط هیئت ارشد نظارت آموزشی کشور، کادر آموزشی مراکز آموزش پیش دانشگاهی به گذراندن9ماده آموزشی تحت عناوین هنری، اجتماعی، زبانشناسی، ریاضی، اخلاق، فیزیک، علمی، فنی و حرفه ای و مذهبی در مدارس آموزش پیش دبستانی موظف گردیدند.

طرح های آموزشی

از جمله مهمترین طرحهای به اجرا در آمده در مراکز آموزش پیش دبستانی انگلستان و ولز میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- طرح توسعه آموزش پیش دبستانی

اجرای طرح توسعه آموزش پیش دبستانی در ایرلند شمالی به احداث بیش از 900 مرکز جدید آموزشی ظرف مدت 4 سال منجر گردیده است. از جمله مهم ترین مشخصه دوره آموزشی پیش دبستانی درایرلند که وجه تمایز این کشور با کشور انگلستان نیز محسوب می گردد می توان به اجباری نبودن حضور کودکان درمراکز آموزش پیش دبستانی اشاره نمود.لازم به ذکر است که ارزیابی عمل کرد طرح توسعه آموزش پیش دبستانی در ایرلند توسط بنیاد کودکان ایرلندیEU و سازمان تأمین اجتماعی ایرلند صورت می گیرد.بیش از 5 میلیون پوند طی مدّت 5 سال اخیر توسط بنیاد کودکان ایرلندی EU جهت مراقبت از کودکان ایرلندی و احداث تعداد 100 کلوپ بازی در نواحی مختلف کشور اختصاص یافته است.احداث مراکز تفریحی مذکور امکان فعالیت والدین کودکان رده های سنی 5-3 سال را فراهم آورده است.گفتنی است که با اختصاص بودجه مازاد 10 میلیون پوندی به بنیاد کودکان ایرلندی EU، بالغ بر12000 مرکز مراقبتی کودکان در اماکن غیر آموزشی(خارج از مدارس) احداث گردیده است.

2- طرح ملّی مراقبت از کودکان

در مورخه می 1998، دپارتمان آموزش و استخدام(DFEE)، سازمان تأمین اجتماعی(DSS) و دپارتمان زنان با مشارکت یکدیگر، به ارائه طرحی با عنوان برآورده سازی احتیاجات کودکان انگلیسی مبادرت نمودند. گفتنی است که طرح مذکور به عنوان طرح استراتژی ملی مراقبت از کودکان مطرح می باشد.به عبارت دیگر طبق طرح مذکور دولت انگلستان مسؤولیت مراقبت از کودکان رده های سنی14- 5 سال اعم از مراقبت های رسمی و یا غیر رسمی را بر عهده دارد.

تا به نیازها و روشهای لازم در جهت مراقبت مناسب از دانش آموزان برخوردار از والدین شاغل، بپردازد. هدف از طراحی و اجرای چنین راهبردی، ایجاد مراکز مراقبتی برای6 /1 میلیون کودک انگلیسی تا سال 2004 می باشد.مطابق طرح فوق، بالغ بر45 هزار مرکز مراقبتی جدید در جوار مراکز مراقبتی روزانه ایجاد خواهد شد. راهبردهای مشابهی نیز در مناطق ولز و اسکاتلند به مورد اجرا در آمده است. طی سال های(2002- 1998) بودجه ای معادل470میلیون پوند جهت حمایت از سیاست و استراتژی ملی مراقبت از کودکان از محل بودجه دولت انگلستان به این امر اختصاص یافت. گفتنی است که بالغ بر170میلیون پوند از این مبلغ توسط مؤسسات حمایتی خصوصی با عنوان(NOF) تأمین می گردد.مهم ترین هدف مؤسسات مذکور مراقبت از165 هزارکودک مستقر در سراسر کشور انگلستان تا سال 2003می باشد.استراتژی ملی مراقبت از کودکان بصورت محلی برنامه ریزی شده و از طریق150سازمان حمایتی کودکان انگلیسی (EYDCPS) اجرا می گردد.

گفتنی است که دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) اصلی ترین مجری و سرمایه گذار طرح مراقبتی کودکان انگلیسی می باشد که با اختصاص بودجه سالیانه معادل57میلیون پوند در جهت اجرای هر چه جامع تر طرح مذکور تلاش می نماید.لازم به ذکر است که بودجه دولتی فوق جهت اجرای برنامه ها و طرح های ذیل هزینه می گردد:

1. اجرای تعداد 40هزار برنامه مراقبتی با عنوان مراقبت از کودکان در خارج از محیط های آموزشی(DSC)

2. احداث تعداد 10هزار مرکز مراقبتی ویژه کودکان پیش دبستانی تا رده سنی 14 سال

3. احداث تعداد10 هزار مرکز جدید مراقبتی خارج از مدرسه توسط شورای سرمایه گذاری آموزش

لازم به ذکر است که از بودجه سالیانه 57 میلیون پوندی طرح مذکور، مبلغ 7 میلیون پوند توسط شوراهای تربیتی(TEC) و بالغ بر6 میلیون پوند نیز توسط مراکز آموزش عالی تأمین اعتبار می گردد.طی سال 99- 1998 طرح توسعه آموزش پیش دبستانی (مقدماتی) پاره وقت کودکان رده های سنی4 سال و بالاتر در مشارکت با بخش های خصوصی به اجرا گذارده شد.لازم به ذکر است که در طرح مذکور اطلاعاتی در خصوص چگونگی مراقبت از کودکان و چگونگی ارتباط کودکان رده سنی 4 سال با آموزش های مقدماتی ارائه گردیده است.مسؤولیت قانونی برقراری امنیت در مراکز آموزشی ویژه کودکان رده سنی 4 سال بر عهده مقامات محلی آموزشی کشور می باشد.طی سال1999 بالغ بر390میلیون پوند جهت راه اندازی تعداد190 هزار مرکز آموزشی مقدماتی ویژه کودکان رده های سنی 4-3 سال تخصیص یافت.

علاوه بر این، بالغ بر45میلیون پوند نیز میان57 مرکز آموزشی محلی(LEA) درجهت اجرای برنامه های مراقبت از کودکان رده های سنی14-3 سال و احداث مراکز آموزشی مقدماتی توزیع گردید.عملکرد مراکز آموزشی مقدماتی توسط دایره استانداردهای آموزشی(OFSTED) مورد نظارت و ارزیابی قرار می گیرد. طبق قوانین نظام آموزشی مصوب 1998، دولت انگلستان متعهد است که سیستم واحدی از قوانین آموزش مقدماتی و مراقبتهای روزانه طراحی و ارائه نماید.از این روی و در جهت نیل به هدف مذکور، دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE)تحت نظارت دولت به مشاوره های گسترده ای با سازمانهای بهداشت و مراکز آموزشی در زمینه ارائه آموزش های مقدماتی و مراقبت های روزانه بهداشتی به کودکان مبادرت نموده است.از جمله مهم ترین مفاد مذاکرات و مشاورات مذکور می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1.مشارکت با مقامات محلی در جهت جذب پرستاران کودک (ژانویه سال 1999)

2.تشکیل انجمن پرستاران کودک در جهت نظارت بر عملکرد آنان

3.ارائه خدمات مشاوره به والدین در خصوص استخدام پرستاران کودک

از جمله برنامه های ویژه دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) درخصوص برگزاری دوره های آموزشی و مراقبت روزانه از کودکان طی سال2001میلادی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1.اختصاص30 میلیون پوند بودجه اضافی طی 2 سال جهت تربیت تعداد 300 مربی ویژه مراکز آموزش مقدماتی پیش دبستانی

2. ارائه خدمات به تعداد75هزارکودک در60 مؤسسه محلی LEA بر اساس شاخص محرومیت دپارتمان آموزشی انگلستان(DFEE)

3. تشکیل دایره محلی استاندارد های آموزشی جهت ارائه آموزش های مقدماتی و مراقبت های بهداشتی روزانه به کودکان محلی

4. کسب اطمینان از صلاحیت مربیان آموزشی و بهداشتی ویژه کودکان رده های سنی8-3 سال

5. اعطای معافیت های مالیاتی به طرح های آموزشی- بهداشتی مقطع آموزش پیش دبستانی

3- مراکز محلی آموزش مقدماتی کودکان

تعداد 29 مرکز محلی آموزش مقدماتی ویژه کودکان در مناطق مختلف کشور انگلستان فعالیت دارند. مراکز مذکور به ارائه خدماتی اعم از خدمات ارائه دوره های آموزشی مقدماتی، مراقبت از کودکان و حمایت از خانواده های برخوردار از فرزندان خردسال مبادرت می نمایند.دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) در حال ارزیابی و ارائه استراتژی ملی در خصوص مراقبت از کودکان و ارائه آموزش های مقدماتی است تا از این طریق نهادها و مراکز محلی نیز از این استراتژی در برنامه ریزی های آموزشی و مراقبتی خود در نواحی مختلف کشور بهره برداری نمایند.

طی سال99- 1998، بودجه ای بالغ بر500 هزارپوند در جهت ارتقاء کیفیت برنامه های آموزشی و مراقبتی پیش دبستانی و احداث مراکز تفریحی ویژه کودکان هزینه گردید.

هزینه بودجه اختصاصی فوق به ایجاد فضاهای آموزشی و مراقبتی مناسب و حمایت از تشکیل مراکز آموزشی- مراقبتی جدید ویژه کودکان سراسر کشور منجر گردید.

4- طرح مراقبتی خارج از مراکز آموزشی

طرح مراقبتی کودکان در محیط های خارج از مدرسه با عنوان(OSCI) از سال1993، ارزیابی شده و به مورد اجرا گذارده شده است.در جهت تکمیل طرح تا اواخر مارس1999، تعداد 122856 مرکز مراقبتی جدید تشکیل یافت.از زمان آغاز فعالیت طرح مذکور، مسؤولیت ارائه خدمات و پیشبرد طرح مراقبتی کودکان درخارج از محیط های آموزشی برعهده شورای تربیتی انگلستان (Tec) بوده است.طی سال های99- 1998، دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) نیز در حمایت از طرح مراقبتی کودکان در خارج از محیط های آموزشی به تشکیل40هزار مرکز جدید مراقبتی ویژه کودکان مبادرت نمود.مسؤولیت نظارت بر استفاده از بودجه طرح مراقبتی کودکان در خارج از محیط های آموزشی(OSCI) درجهت برآورده نمودن نیاز های مراقبتی کودکان بر عهده سازمان حمایت از کودکان انگلیسی می باشد. گفتنی است که در حال حاضر، بودجه(OSCI) هم اکنون در جهت حمایت از ارتقاء ساختار کیفی و برقراری انسجام در ساختار طرح مراقبتی کودکان در خارج از مدارس هزینه می گردد. لازم به ذکر است که سرمایه گذاری ها از طریق مقامات محلی و تحت نظارت سازمان حمایت از کودکان انگلیسی (EYDCPS) به عنوان بخشی از سیاست های استراتژیک دولت در جهت ارتقاء کیفیت آموزشی و مراقبتی کودکان در مناطق مختلف کشور صورت می گیرد. شورای تربیتی انگلستان، نهاد مرکزی مسئول مراقبت از کودکان است که تحت نظارت سازمان حمایت از کودکان انگلیسی((EYDCPS فعالیت می نمایند. هیئت نظارت بر صلاحیت های آموزشی (QCA) به ارائه ساختاری در جهت مشاوره آموزشی طی نوامبر 1998 مبادرت نموده و ساختار اولیه تعیین صلاحیت های ملی حوزه آموزشی در اکتبر1999 طراحی گردید.از افراد واجد صلاحیت خواسته شد تا جهت ارائه استوار نامه خود تا آوریل1999 اقدام نمایند.بدین ترتیب سرمایه گذاران تربیتی از موقعیتی برخوردار گردیدند تا برنامه های تربیتی خود را در نهادهای ملی تربیتی(NTO) به ثبت رسانند.از این روی دولت انگلستان متعهد به اعطای امکانات خاص به خانواده های کارگران گردید، تا از این طریق خانواده های مذکور به صرف زمان بیشتری با کودکان خود مبادرت نمایند.

اعطای مرخصی های بدون حقوق و تعطیلات کاری به والدین کودکان، از جمله این امکانات محسوب می گردد. در اسکاتلند، هدف دولت از ارائه آموزش های پیش دبستانی فراهم نمودن مراکزی جهت ارائه دوره های آموزشی پاره وقت کودکان رده های سنی 3 سال وبالاتر میباشد.

در اسکاتلند، نیز مقامات محلی مسئولیت ارائه آموزش های پیش دبستانی را بر عهده داشته و بودجه آموزشی پیش دبستانی نیز توسط مقامات محلی تأمین می گردد.

گفتنی است که بودجه های مذکور به واسطه تصویب لایحه آموزش اسکاتلند در سال 1996 و در جهت ارائه دوره های آموزشی پیش دبستانی سرمایه گذاری می گردند. لازم به ذکر است که میزان بودجه مذکور طی سال (2000-1999) بر112میلیون پوند، طی سال2001- 2000 بر134میلیون پوند و طی سال 2002-2001 نیز بر 138 میلیون پوند بالغ گردید.

طبق آخرین آمار بدست آمده طی سال1999 تعداد600 هزار کودک در مدارس پیش دبستانی ثبت نام نموده اند. در ماه می 1998، دولت به طراحی استراتژی مراقبت از کودکان اسکاتلندی مبادرت نمود. استراتژی مذکور در جهت حمایت از خانواده های اسکاتلندی از طریق حمایت و مراقبت از کودکان رده های سنی14- 5 سال طراحی گردید.هدف دیگر دولت، کسب اطمینان از مراقبت با کیفیت بالای کودکان اسکاتلندی و فراهم آمدن کلیه احتیاجات کودکان اسکاتلندی می باشد. در جهت نیل به چنین هدفی تا اواخر سال2001، تعداد5000 مربی جدید در مراکز آموزشی اسکاتلند تعلیم یافته و برنامه ریزی های آموزشی و متد های سرمایه گذاری مورد ارزیابی قرار گرفته و ارتقاءیافتند.بر اساس برنامه ریزی های جدید خانواده های کارگر برخوردار از2کودک از هزینه های مراقبتی و حمایتهای بیشتر دولتی برخوردار گردیده و بودجه های مربوطه نیز تا 4/8 میلیون پوند در سال افزایش می یابند.علاوه بر این بالغ بر 5 میلیون پوند بودجه اضافی طی سال 99-1998 و 25 میلیون پوند طی سال 2003-1999 در جهت توسعه طرح های مراقبتی کودکان در خارج از محیط های آموزشی هزینه می گردد.لازم به ذکر است که عمده مبالغ اضافی بودجه اختصاص یافته در جهت اجرای طرح های مراقبتی و آموزشی کودکان اقلیت های قومی و نژادی مستقر در کشور هزینه می گردد.علاوه بر این مراکز تلفنی، جهت برقراری ارتباط با والدین کودکان و ارائه خدمات اطلاع رسانی در زمینة طرح های مذکور به آنان احداث گردیده است.

در ایرلند شمالی نیز طرح استراتژی ملی مراقبت از کودکان ایرلندی در مورخه 19 آوریل 1999 در جهت تقویت خدمات مراقبتی کودکان سراسر کشور به اجرا در آمد. در حال حاضر اکثریت مراکز مراقبتی کشور ایرلند توسط مراکز و بخش های خصوصی اداره می گردد. تعداد43200 مرکز مراقبتی کودکان ایرلندی من جمله مهدهای کودک روزانه، مراکز تفریحی- ورزشی، انجمن پرستاران کودک، کلوپ های تفریحی خارج از محیط مدارس و اردو های تفریحی به ارائه خدمات مراقبتی مبادرت می نمایند.به عبارت دیگر مراکز فوق با ارائه خدمات مراقبتی بیش از13هزارکودک ایرلندی معادل 85 درصد از کل کودکان رده های سنی 5-3 سال را تحت پوشش قرار داده اند.طی سال های2002- 1999، بالغ بر61 میلیون پوند بودجه اضافی جهت ارائه خدمات اولیه مراقبتی بیشتر به کودکان اختصاص یافت. علاوه بر این بالغ بر9میلیون پوند نیز به تربیت مربیان طرح مراقبت از کودکان ایرلندی اختصاص یافت. لازم به ذکر است که بالغ بر5 میلیون پوند از بودجه طرح مراقبت از کودکان از محل صندوق بنیاد کودکان اتحادیه اروپا تأمین می گردد.

 

5- طرح آغاز اطمینان

طرح آغاز اطمینان از جمله پروژه های محلی آموزشی است که از خانواده های برخوردار از کودکان زیر رده سنی4 سال حمایت می نماید. هدف از طراحی و اجرای چنین طرحی، به مورد اجرا در آوردن تعداد 500 برنامه محلی تا سال 2004 در انگلستان است. گفتنی است که با اجرای طرح آغاز اطمینان، بالغ بر400 هزار کودک انگلیسی تحت پوشش قرار می گیرند. طبق آمار بدست آمده تا سپتامبر2001، بالغ بر437برنامه ارائه گردیده که192 طرح، به ارائه خدمات مبادرت نموده اند که از جمله چنین خدماتی می توان به برپایی جلسات ملاقات با والدین جدید ظرف2ماه اول تولد، حمایت در جهت مراقبت بهتر از کودکان، فراهم سازی امکانات تفریحی و سرگرمی، آموزشهای اولیه و دسترسی کودکان به مراقبتهای بهداشتی اشاره نمود. علاوه بر این، توصیه هایی نیز درخصوص حمایت پس از تولد،تغذیه سالم و کسب شغل مناسب به والدین کودکان ارائه می گردد. لازم به ذکر است که برنامه های آغاز اطمینان مشابهی در سایر قسمتهای بریتانیای کبیر به مورد اجرا گذارده شده است.

آموزش ابتدایی

ساختار آموزشی

آموزش ابتدایی درکشور انگلستان مرحله کلیدی1( رده های سنی5 تا 7 سال) و مرحله کلیدی2 (رده های سنی7تا12 سال)را شامل می گردد.اغلب مراکز آموزش ابتدایی کشور انگلستان از محل بودجه عمومی (دولتی) تأمین اعتبار گردیده و توسط نهادهای محلی آموزش و پرورش (LEA ) اداره و نظارت می گردند. مسؤولیت اجرا و نظارت بر خط مشی پذیرش دانش آموزان مقطع آموزش ابتدایی برعهده نهادهای محلی آموزش و پرورش و هیئت مدیره مدارس ابتدایی کشور می باشد.

ازجمله چنین خط مشی هایی می توان به اعطای حق اولویت به آن دسته از دانش آموزانی که در نزدیکترین محل به مدرسه سکونت داشته و یا برادر و خواهرانی در مدرسه دارند، اشاره نمود. کلاسهای آموزشی مطابق با سنین دانش آموزان رده بندی شده و در پایان هر سال تحصیلی، صعود به کلاس بالاتر محرز می باشد. تحت شرایط استثنایی، نظیر بروز بیماری برای دانش آموزان، مدارس ملزم به ارائه آموزش های فوق برنامه، اضافه بر آموزش های معمول سال تحصیلی می باشند.در کلیه مدارس ابتدایی کشور، معلمین تربیت بدنی، موسیقی و زبان های خارجی فعالیت دارند.

مطابق با قانون مصوب1988،ویژه اصلاحات آموزشی، مدارس دولتی انگلستان و ولز می بایستی به ارائه برنامه های آموزشی ملی مبادرت نمایند.اکثریت کودکان رده های سنی12- 11سال در مدارس ابتدایی ایرلند آموزش می بینند. تعیین تاریخ دوره ها یا ترمهای تحصیلی و تعطیلات آموزشی مدارس دولتی کشور ایرلند برعهده هیئت مدیره های مراکز آموزش محلی می باشد و این در حالیست که مسؤولیت های مذکور در سایر مدارس و مراکز آموزشی کشور توسط مقامات مسئول مدارس به اجرا در آمده و تنها توسط هیئت مدیره های آموزش محلی تأمین اعتبار می گردد.

دوره های آموزش ابتدایی در انگلستان از ماه سپتامبر آغاز شده و تا ماه ژوئن به طول می انجامد. مقطع آموزش ابتدائی از تعطیلات تابستانی8هفته ای و تعطیلات2 هفته ای در عید پاک برخوردارمی باشد.دانش آموزان ایرلندی رده های سنی زیر8 سال از حداقل3 ساعت آموزش در روز و سایر دانش آموزان از حداقل 5/4ساعت آموزش طی2شیفت آموزشی برخوردار می گردند. گفتنی است که جداول برنامه های آموزشی و مدت زمان ارائه دروس آموزشی به تایید دپارتمان آموزش ایرلند می رسد.نرخ ثبت نام ناخالص، دانش آموزان رده های سنی11- 5 سال در مراکز آموزش ابتدایی انگلستان بالغ بر100% می باشد. نرخ ثبت نام خالص دانش آموزان رده های سنی11- 5 سال بین سال های 98-1989 بر97-96% بالغ می گردد. به طور کلی می توان گفت که طی آمارهای به دست آمده طی سال98- 97، تعداد39 هزار کودک بین رده های سنی11- 5 سال(کمتر از1% کل جمعیت) در سطوح آموزش رسمی ثبت نام ننموده اند.

ظرفیت کلاس های آموزشی

سیاست کاهش تعداد دانش آموزان کلاس های آموزشی به تمایل دولت در جهت افزایش استانداردهای جهت آموزشی مدارس کشور باز می گردد.بدین ترتیب از سپتامبر سال 1998، کلیه کلاسهای آموزشی ویژه دانش آموزان رده های سنی7- 5 سال با حداکثر20 دانش آموز تشکیل می گردد. از سپتامبر سال 1998، تعداد1500معلم مقطع آموزش ابتدایی به استخدام دولت در آمده اند که انتظار می رود تا زمان اجرای کامل سیاست استخدام معلمین این تعداد بر6 هزارنفر بالغ گردد. گفتنی است که تاکنون بالغ بر620 میلیون پوند جهت اجرای سیاست استخدام معلمین هزینه گردیده است.

آموزش متوسطه

ساختار آموزشی

مقطع آموزش متوسطه در نظام آموزشی انگلستان، دانش آموزان رده های سنی11تا 18سال را تحت پوشش قرار می دهد. آموزش متوسطه اجباری تا زمانی به طول می انجامد که دانش آموزان به رده سنی16سال می رسند. با وجودیکه نظام آموزش متوسطه انگلستان پذیرای دانش آموزان رده سنی11سال می باشد، با این حال، در برخی مناطق، سیستم های سه گانه آموزش متوسطه اجراگردیده و دانش آموزان رده های سنی12،13 و14سال را نیز شامل می گردد.

آموزش متوسطه در نظام آموزش انگلستان طی مراحل کلیدی3 ( رده های سنی11تا 14 سال) و مرحله کلیدی4(رده های سنی14 تا 16 سال) ارائه می گردد.کلیه دانش آموزان مقطع آموزش متوسطه ولز و بیش از 90 درصد دانش آموزان مقطع آموزش متوسطه انگلستان در مدارس جامع آموزش می بینند. گفتنی است که مدارس مذکور به ارائه دوره های متنوع آموزش متوسطه بدون توجه به توانایی و استعداد تحصیلی دانش آموزان مبادرت می نمایند.

در سایر مدارس متوسطه کشور دانش آموزان برحسب نتایج آزمونهای مختلف و استعداد تحصیلی طی رده سنی11سال، در رشته های آموزشی علوم، فنی و حرفه ای یا هنر پذیرفته می شوند. مدارس آموزش متوسطه با عنوان (grammar school) نیز به ارائه خدامات آموزشی از طریق برگزاری آزمون برای دانش آموزان رده های سنی11 تا 19 سال مبادرت می نمایند.

مدارس آموزش متوسطه ای نیز با عنوان (Modern School) در نظام آموزش متوسطه انگلستان فعالیت دارندکه به ارائه خدمات آموزشی به دانش آموزان مشروط یا ترک تحصیل نموده مبادرت می نمایند. آموزشگاه ها و مدارس متوسطه فنی و حرفه ای نیز به ارائه آموزش های عمومی مبادرت نموده اما تأکید قابل ملاحظه ای بر آموزش موضوعات فنی دارند. قانون مصوب سال1993، ویژه آموزش و پرورش، به کلیه مدارس متوسطه اجازه می دهد تا به گزینش بیش از10درصد از دانش آموزان توانمند و با استعداد خود مبادرت نمایند. طبق قانون مذکور، مدارس آزاد (با امتیاز حمایتی) و مدارس متوسطه خصوصی قادر خواهند بود، که با وجود حامیان تجاری و حمایت هیئت مدیره مدارس کشور از حمایت های دولت در خصوص تشکیل کالج های فنی، علوم و ریاضیات برخوردار گردند. به موجب قانون مذکور، تأسیس تعداد42 کالج فنی و حرفه ای تا مورخه جولای سال1994، درکشور انگلستان به ثبت رسیده است. طبق آمار بدست آمده طی سال1993، 8/3% کل دانش آموزان بریتانیایی در مدارس آموزش متوسطه (grammar schools)، 5/3% در مدارس(Modern School) و تنها 1% در مدارس فنی ثبت نام نمودند.در نظام آموزش متوسطه انگلستان و ولز دانش آموزان مطابق با توانایی های آموزشی و یا توان مندی موضوعات خاص گروه بندی می گردند. اعمال چنین گروه بندی های آموزشی توسط هیئت مدیره مدارس متوسطه صورت می گیرد. گفتنی است که گروه بندی های آموزشی در مقطع آموزش متوسطه پس از نخستین سال آموزشی اعمال می گردد. در مقاطع آموزش متوسطه، جلسات آموزشی مدت زمان 35 تا 40 دقیقه به طول می انجامد.طبق قانون مصوب سال 1988، ویژه مقرارت و اصلاحات آموزش کلیه مدارس دولتی و کالج های فنی و حرفه ای مستقر در انگلستان و ولز ملزم به ارائه برنامه آموزش ملی می باشند.مدرک عمومی آموزش متوسطه با عنوان(GCSE) در قالب10ماده درسی رتبه بندی شده از A تا G به فارغ التحصیلان رده های سنی16سال به بالا اعطاء می گردد.آن دسته از دانش آموزانی که به اخذنمراتA تا C درحداقل 5ماده درسی نائل آیند از مجوز ورود به مقطع 2ساله آموزشی پس ازسن16 سالگی برخوردار می گردند. مقطع آموزشی فوق خود ازدوره های آموزشیA level (سطح پیشرفته )، AS level ( سطح متمم پیشرفته ) و level Vocational A سطح پیشرفته فنی- حرفه ای یا شغلی ) متشکل می گردد.تا پیش از دهه1990، دانش آموزان ملزم به گذراندن4- 2ماده درسی در A level جهت انتخاب رشته دانشگاهی مورد نظر خود بودند.این درحالیست که طی سالهای اخیر دولت انگلستان به اعمال تغییراتی در ساختار مقطع آموزشی مذکور مبادرت نموده است. اعمال چنین تغییراتی در سپتامبر سال2000، به واسطه وجود محدودیت و عدم انعطاف پذیری برنامه های آموزشی مقطع مذکور صورت گرفت. درحال حاضراقداماتی صورت گرفته تا برنامه آموزشی Alevel از ابعادگسترده تری برخوردار گردیده و بر اساس معیارها و مهارتهای کلیدی طراحی گردد.آندسته از دانش آموزانی که تحت تعلیم برنامه A level قرار می گیرند، با مطالعه مواد آموزشی مضاعف (AS level) و مطالعه حداقل یک واحد از دوره A leve)l فنی- حرفه ای ) به مطالعات خود تعمیق می بخشند.

سطوح پیشرفته و متمم پیشرفته(A/AS level)

از سپتامبر سال2000، سطوح آموزشی A level متشکل از6 واحد سنجش آموزشی به دانش آموزان ارائه می گردد.تعداد3واحد درسی از واحدهای مذکور مختص AS level ( نیمه اول سطوح آموزشی پیشرفته) و3 واحد درسی دیگر به A2 ( نیمه دوم دوره آموزش پیشرفته) تعلق دارد.گفتنی است که اخذ نمرات A- Eطی دوره های A/AS level جهت قبولی دانش آموزان الزامی است. نمره U نیز برای واحدهای درسی مشروط منظور می گردد.لازم به ذکر است، آندسته از دانش آموزانی که به اخذ نمرات A-E طی دوره هایAS level و A2 نائل آیند دوره آموزشی A level را با موفقیت پشت سر گذارده اند.

آموزش مقدماتی متوسطه

برنامه های آموزشی مقطع مقدماتی متوسطه، به دانش آموزان رده های سنی16- 11سال ارائه می گردد. طبق قانون مصوب سال1989ویژه آموزش و پرورش، حق انتخاب مدارس کودکان به والدین آنان تفویض می گردد. طبق قانون مذکور کلیه مدارس کشور، ملزم به اعلام ظرفیت پذیرش خود می باشند . گفتنی است که هزینه های آموزشی مدارس مقدماتی متوسطه از طریق شهریه های دریافتی از دانش آموزان و بودجه دولتی دپارتمان آموزش تأمین اعتبارمی گردد.

برنامه های آموزشی و ارزشیابی تحصیلی

برنامه های آموزشی مدارس و مراکز آموزش مقدماتی متوسطه انگلستان تا پیش از سال1989، با توجه به سن،توانایی ها و استعدادهای تحصیلی دانش آموزان و توسط هیئت مدیره مدارس متوسطه طراحی می گردید . این در حالی است که با تصویب قانون سال1989، ویژه اصلاحات آموزشی، تدارکاتی درجهت طراحی برنامه های آموزشی مشترک و عمومی، تحت عنوان برنامه آموزش ملی ویژه دانش آموزان مقاطع آموزش ابتدائی و مقدماتی متوسطه به عمل آمد.

از جمله مهمترین دروس آموزشی مدارس مقطع مقدماتی متوسطه می توان به دروس انگلیسی،ریاضیات، علوم فنی، محیط زیست و جامعه و علوم مذهبی اشاره نمود. ارزیابی عملکرد دانش آموزان مقطع آموزش مقدماتی متوسطه، طی رده های سنی8- 11-14و16سال صورت می گیرد. در پایان مقطع آموزش مقدماتی متوسطه دانش آموزان به دریافت گواهی نامه عمومی آموزش متوسطه تحت عنوان ( GCSE ) نائل می گردند .

آموزش تکمیلی متوسطه

مقطع آموزش تکمیلی در نظام آموزشی کشور انگلستان از آموزش تکمیلی متوسطه و آموزش عالی متشکل می گردد. طبق قانون مصوب سال1992، ویژه آموزش عالی، از آموزش پیشرفته تحت عنوان آموزش تکمیلی تمام وقت و پاره وقت متناسب با نیازرده های سنی بالاتر از 16سال یاد می گردد. از جمله دوره های آموزش تکمیلی نظام آموزش انگلستان و ولز می توان به آموزش تکمیلی متوسطه، کالج های پیش دانشگاهی و مؤسسات آموزش عالی اشاره نمود. در مورخه1 آوریل سال 1993، مقطع تکمیلی آموزش متوسطه که قبلاً در زمره نظام آموزش پایه کشور قرار داشت، به نظام آموزش تکمیلی اضافه گردید.گفتنی است که مراکز آموزش تکمیلی متوسطه به تأمین بودجه خود از طریق شورای مالی آموزش تکمیلی مبادرت می نمایند.

از جمله دوره های آموزشی که در مقاطع تکمیلی آموزش متوسطه به دانش آموزان ارائه می گردد می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- دوره های آماده سازی دانش آموزان جهت کسب شرایط لازم حرفه ای و شغلی

2- دوره های آماده سازی دانش آموزان جهت اخذگواهینامه عمومی آموزش متوسطه تحت عنوان(GCSE) ،گواهینامه درجه1 آموزش متوسطه (GCE) یا آمادگی تحصیلی جهت موفقیت در آزمون های ورودی دانشگاه ها(AS)

از جمله مهم ترین دروس آموزشی مقطع تکمیلی متوسطه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • علوم ریاضی و زبان انگلیسی به عنوان زبان اصلی
  • زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم
  • زبان Welsh و دوره های آموزش ادبیات Welsh
  • دوره های آموزشی ارتقاء دهنده مهارت های ارتباطی دانش آموزان

اکثریت قریب به اتفاق دانش آموزان بریتانیایی، پس از اتمام دوره های آموزشی پایه جذب کالج های آموزش عالی و کالج های فنی و حرفه ای می گردند.مؤسسات آموزش عالی نیز به ارائه دوره های آموزشی تمام وقت، و یا پاره وقت ویژه دانش آموزان فعال در بازار کار مبادرت می نمایند.

طبق آمار بدست آمده طی سال1993، بالغ بر37905 دانش آموز تمام وقت در24 موسسه آموزش تکمیلی متوسطه تحت تعلیم2883 معلم قرار داشته اند.

ازگواهینامة GCSE منحصرا جهت ارزیابی آموزشی دانش آموزان مقطع آموزش متوسطه و ارزیابی استعدادتحصیلی دانش آموزان در ورود به مراکز آموزش عالی استفاده نشده، بلکه این مدرک مهم ترین مدرک آموزش تکمیلی متوسطه محسوب می گردد. دوره های پاره وقت آموزشی به آن دسته از دانش آموزانی ارائه می گردد که قادرند پس از ساعات معمول آموزش در کالج های آموزشی حضور یابند. دوره های آموزشی پاره وقت یا شبانه مختص کارمندانی است که از مرخصی های شغلی خود بهره برده و طی دوره های آموزشی2-1روز در هفته حضور می یابند. لازم به ذکر است که حداکثر مدت زمان مرخصی استحقاقی کارمندان بریتانیایی جهت برخورداری از دوره های آموزشی به19 هفته در سال بالغ می گردد. سال تحصیلی درمراکز آموزش پاره وقت و شبانه از1سپتامبرآغاز گردیده وتا31 آگوست به طول می انجامد. نرخ دانش آموزان رده های سنی 16 سال و بالاتر مراکز تکمیلی آموزش متوسطه حضور یافتند طی سال های95-1992 از 65% تا 80% متغییر بوده است.طبق آخرین آمار به دست آمده بین سال های تحصیلی95-1992 55 درصد از دانش آموزان رده سنی17 سال و 34 درصد از دانش آموزان بریتانیایی رده سنی 18 سال تحت دوره های آموزشی تمام وقت تعلیم می یابند.با توجه به افزایش دوره های آموزش تمام وقت وکاهش دوره های آموزش پاره وقت طی سالهای اخیر الگوی آموزشی افراد رده های سنی18- 17مشابه بوده و در حال حاضر 55% از افراد رده سنی17سال و 34% از افراد رده سنی 18 سال، در آموزش تمام وقت بسر می برند.

نهادهای مرکزی

مطابق قوانین آموزشی کشورانگلستان کلیه دانش آموزان ملزم به برخورداری ازبرنامه های آموزشی متناسب با سن ،توانایی ها و استعدادهای تحصیلی خود می باشند. طرح آموزش ملی(آموزش دروس معین آموزشی) و طرح آموزش تحقیقاتی ( آموزش تخصصی و تحقیقاتی علوم، فنون و هنر) از پاییز سال 1989 درنظام آموزشی کشور انگلستان به اجرا درآمد. دوایر محلی آموزش و پرورش، هیئت مدیره مدارس و معلمین ارشد مدارس خصوصی مسؤولیت طراحی و ارائه برنامه های آموزشی اعم از برنامه های آموزشی ملی و آموزش علوم مذهبی را برعهده دارند.

آموزش تکمیلی متوسطه در مدارس و کالج های محلی کشور ارائه می گردد. دوره های آموزش تکمیلی متوسطه در مراکز آموزشی ایرلند شمالی نیز همانند انگلستان و ولز ارائه میگردد.

آموزش استثنایی

مطابق قوانین مصوب سال1993، و قوانین اصلاحیه مصوب سال 1996، تا پیش از سال1997، دولت انگلستان هیچ گونه تعهدی در خصوص افزایش راندمان استانداردهای آموزشی کودکان استثنایی(SEN) و کودکان با نقص عضو نداشت.این در حالی است که در اکتبر سال 1997، دولت انگلستان به بازنگری سیاست های آموزشی کودکان استثنایی(SEN) و مشاوره با مشاورین ملی مبادرت نموده و به اجرای طرح جامع خود درخصوص آموزش کودکان استثنایی(SEN) در مورخه 5 نوامبر1998مبادرت نمود.از جمله مهم ترین برنامه های طرح آموزش کودکان استثنایی که توسط دولت به اجرا در آمده است می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1.حمایت از والدین و پرستاران کودکان استثنایی(SEN) و توسعه خدمات مشارکتی والدین

2. طراحی برنامه های آموزشی جهت ارتقاء دانش و مهارت پرستاران و مربیان کودکان استثنایی (SEN)

3.طراحی و اجرای سیاست های آموزشی کودکان استثنایی در سطوح محلی، منطقه ای و ملی

گفتنی است سالیانه معادل 60 میلیون پوند جهت اجرای سیاست های آموزشی کودکان استثنایی به این حوزه آموزشی اختصاص می یابد.سیاست های آموزشی کودکان استثنایی تحت نظارت دایره استانداردهای آموزشی یه اجرا در آمده و با افزایش بودجه37 میلیون پوندی تا سال 2003، از بودجه100میلیون پوندی برخوردار می گردد.

در کشور اسکاتلند نیز بالغ بر26میلیون پوند در طول 3 سال از آوریل سال1999، در جهت افزایش خدمات بهداشتی و حمایت از خانواده دانش آموزان استثنایی هزینه گردیده است.

علاوه بر این، بودجه ای نیز جهت گسترش طرح های سواد آموزی و تربیت معلمین آموزش استثنایی بالغ بر 15 میلیون پوند به تربیت دانش آموزان رده های سنی 6-3 سال اختصاص می یابد.

مبلغ50میلیون پوند نیز به حمایت از طرح های مطالعاتی و 23 میلیون پوند نیز به طرح های توسعه آموزشی اختصاص می یابد.برنامه های آموزشی کودکان استثنایی در اسکاتلند نیز توسط انجمن های خیریه طراحی، اجرا، نظارت و تأمین اعتبار می گردد.به عبارت دیگر کلیه نهاد های محلی، معلمین و کارشناسان آموزشی کودکان استثنایی توسط انجمن های خیریه تأمین اعتبار می گردند. در ایرلند شمالی نیز مطابق قانون آموزشی مصوب سال1996، بودجه ای بالغ بر7میلیون پوند درجهت توسعه برنامه های آموزشی کودکان استثنایی اختصاص می یابد.

آموزش معلمان

تاریخچه

مؤسسات آموزش تکمیلی معلمان انگلستان به صورت سنتی بر ارائه آموزش های حرفه ای تمرکز داشته و مدرسین آن که همواره از آنان تحت عنوان دانشیاران یاد می گردد، معمولا از حوزه تجارت و صنایع جذب می گردند تا مهارت های خود را به معلمین نسل جوان انتقال دهند.

بسیاری از مدرسین آموزش حرفه ای معلمان در حالی که در حوزه صنایع یا بازرگانی فعالیت دارند به تدریس به صورت پاره وقت مبادرت می نمایند. طی سال های اخیر مؤسسات آموزش تکمیلی انگلستان و ولز به طور روزافزونی علاوه بر ارائه دوره های حرفه ای آموزش معلمان، به ارائه دوره های آکادمیک عمومی نیز مبادرت می نمایند. این در حالی است که تا پیش از اعمال اصلاحات قانون آموزش عالی مصوب سال1992، معلمین واجد شرایط دریافت گواهینامه (QTS)منحصرا به استخدام مدارس یا کالج های آموزشی درآمده و الزامی جهت حضور در دوره های آکادمیک آموزشی برای آنان وجود نداشت. این درحالی است که از سال2001، طبق بررسی های به عمل آمده پیشنهاداتی در خصوص اجباری سازی دوره های تکمیلی آموزش آکادمیک معلمین و آموزش تکمیلی در انگلستان و ولز ارائه گردیده است. تا پیش از دهه 1990، دوره های آموزش معلمان(ITT) در انگلستان و ولز توسط مؤسسات آموزش عالی (HEI) برگزار گردیده و دانش جو یان تحت دوره های آموزش تجربی و عملی قرار می گرفتند و این در حالی است که از سال 1993، کلیه معلمان واجد شرایط براساس اصول اصلاحات آموزشی و برخورداری ازQTSسنجش و ارزیابی می گردند.

از جمله عمده ترین اصلاحات مذکور می توان به پررنگ تر شدن نقش مدارس در تربیت معلمین، مشارکت مراکز آموزش معلمان و مراکز دانشگاهی با مدارس کشور در جهت تعیین و تدوین معیارهای اساسی آموزش معلمان، تأکید عمده بر صلاحیتهای آموزشی(توانایی تدریس، مدیریت کلاس و …) و هم پوشانی دوره های آموزشی آموزش معلمان با دوره های آموزشی عالی اشاره نمود.تربیت آکادمیک و عملی معلمان کشور انگلستان 4-3 سال به طول می انجامد.

برنامه های تربیت معلمان (LTT) توسط دانشگاه های آموزشی و سایر مؤسسات تحصیلات تکمیلی ارائه می گردد. گفتنی است که طی دوره های مذکور، آموزش پایه 4 ساله و یا آموزش 3 ساله مقدماتی و آموزش تکمیلی 1 ساله ارائه می گردد. پس از گذراندن سال اولیه تدریس، معلمان گواهی نامة تدریس دریافت می نمایند. طی سال 1994، قانون تربیت معلمان جهت اعمال استانداردهای ملی و بر آورده نمودن نیازهای آموزشی حرفه ای معلمین به تصویب رسید.

دوره های آموزش معلمان در 2 دانشگاه و 2 کالج تخصصی آموزش کشور ایرلند برگزار می گردد. دوایر محلی آموزش ایرلند (DENI) از سهمیه های سالیانه آموزشی برخوردار می باشند. اصلی ترین وظیفه دوایر مذکور در خصوص آموزش معلمان کشور ضمانت مطابقت بازار عرضه و تقاضای کادر آموزشی معلمان کشور می باشد. از جمله مهمترین مقاطع آموزشی که به درجه علمی کارشناسی آموزش منتهی می گردد می توان به مقطع آموزش کارشناسی آموزش (BED)و دوره آموزش فشرده معلمان PGCE) ( اشاره نمود . طی سالهای اخیر دوره های پاره وقت آموزش معلمانPGCE) ( نیز اضافه گردیده است.هر یک از 5 هیئت مدیره آموزشی به بررسی، تأیید و استخدام معلمین و اساتید دانشگاهی مبادرت می نمایند. شورای مدارس کاتولیک،کارفرمای کلیه معلمین مدارس کاتولیک محسوب می گردد. هیئت مدیره مدارس کشورمسؤولیت استخدام معلمین مدارس کاتولیک، مدارس آزاد متوسطه و مدارس تمام وقت دولتی را عهده دار می باشند.حکم انتصاب مسؤولیت تدریس دروس آموزشی به معلمین به 2 صورت انتصاب دائمی یا انتصاب موقتی با انعقاد قرارداد ثابت به آنان تفویض می گردد.مدیران علوم فنی و حرفه ای نیز ملزم به برخورداری از حداقل نمره علمی C در گواهینامه عمومی آموزش متوسطه و 3 سال تجربه کاری یا صنعتی می باشند.ضوابط و قوانین آموزش معلمان در انگلستان و ولز بسته به نوع مقطع آموزشی (مقاطع ابتدایی، متوسطه و آموزش عالی) متفاوت می باشد. کلیه معلمین مقاطع آموزش پیش دبستانی، ابتدایی و مقدماتی متوسطه کشور می بایستی از شرایط ویژه معلمین کشور(QTS)برخوردار بوده و یا از دایره ملی آموزش و استخدام وزارت کشور یا از آژانس ملی آموزش معلمان مجوز تدریس دریافت نمایند. لازم به ذکر است که معلمین مقاطع مختلف آموزش استثنایی علاوه بر برخورداری از مدارک فوق می بایستی از گواهینامه تخصصی آموزش استثنایی نیز برخوردار باشند. گفتنی است که گواهینامه مذکور پس از گذراندن دوره آموزشی 3 ساله به معلمین آموزش استثنایی اعطا می گردد.طبق قانون مصوب سال 1998، ویژه مدیریت مقطع آموزش عالی، کلیه مدرسین مراکز دولتی و خصوصی آموزش عالی انگلستان و ولز ملزم به عضویت در شورای ملی آموزش و حضور در جلسات شوراهای آموزشی می باشند.کلیه معلمین مدارس ملی و دولتی کشور انگلستان می بایستی از شرایط حرفه ای آموزش (QTS) برخوردار باشند. در نظام آموزش معلمان انگلستان تعداد 7 متد آموزشی به معلمین کلیه مقاطع آموزشی،ارائه می گردد.

دوره های آموزش معلمان در کشور انگلستان 4 سال آموزش تمام وقت را شامل گردیده و به درجه کارشناسی آموزش (BED) منتهی می گردد.دوره های آموزشی مذکور توسط مؤسسات آموزش عالی کشور ارائه گردیده و ترکیبی ازکلاس های ترکیبی تئوری و فعالیت های تدریس عملی را شامل می گردد. گواهینامه آموزشی(PGCE) پس از گذراندن دوره آموزشی آکادمیک4-3 سال در موضوعات تخصصی و حضور در دوره های آموزش حرفه ای تکمیلی 1ساله به معلمین ارائه می گردد. دوره تکمیلی PGCE بر مهارت های تدریس عملی و تئوری آموزش تمرکز دارد. دوره آموزش تکمیلیPGCE ویژه معلمین مقطع آموزش ابتدایی حداقل 25 هفته تجربه عملی آموزشی را شامل می گردد. گفتنی است که از سال 1996، این دوره زمانی به 18 هفته افزایش یافته است. بر طبق مقررات جدید آموزشی حداقل تجربه علمی لازم برای مدرسین 32 هفته می باشد.حضور در دوره های آموزش ضمن خدمت از جمله وظایف حرفه ای معلمین بریتانیایی است.

حداقل زمان مقرر خدمت برای کلیه معلمین تمام وقت 5 روز کاری در هفته می باشد که از این زمان حداقل3 روز همزمان با تدریس در مدارس به آموزش ضمن خدمت معلمین اختصاص می یابد. برای کادر آموزش و تربیتی مراکز آموزش پیش دبستانی من جمله کودکستان های بریتانیا، اخذ دیپلم آموزشی از دایره ملی امتحانات پیش دبستانی تحت عنوان(NNEB) الزامی است. از این روی، کلیه مراکز روزانه پیش دبستانی،منحصرا توسط مربیان واجد شرایط (NNEB)اداره می گردد.

سیاستهای آموزشی

از سال1999، دولت انگلستان به اختصاص بودجه خاصی به معلمان برخوردار از مهارت های پیشرفته AST مبادرت نموده است.طبق سیاستهای جدید آموزشی دولت انگلستان، معلمین و مدرسین برخوردار از استعدادهای درخشان آموزش به استخدام دولت درمی آیند. بنابر قوانین مذکور، کلیه معلمین با شرایط فوق از اضافه حقوق بالغ بر5 هزار پوند در ماه برخوردار گردیده و تحت عنوان معلمین برخوردار از مهارت های پیشرفته (AST) معرفی میگردند. از آن جایی که طی سال های اخیر از تعداد دانش جویان انگلیسی تبار که بنابرطرح بین المللی آموزش در کشورهای عضو اتحادیه اروپا تحصیل می نمایند کاسته شده است (از2000 نفر طی سال95/1994 به کمتر از 1000 نفر طی سال99/1998) و نسبت حضور دانش جو یان سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا در انگلستان از افزایش 2 به1 برخوردار بوده است، از این روی دولت انگلستان با همکاری شورای ERISMUS SOCATES در پی تشویق هر چه بیشتر دانش جو یان انگلیسی تبار در جهت ادامه تحصیل در مراکز دانشگاهی خارج از کشور می باشد.

برنامه های آموزشی

اغلب برنامه های آموزشی معلمان ویژه مقاطع آموزش ابتدایی و متوسطه که معمولا طی آموزش تکمیلی 4-3 ساله ارائه می گردد، به اعطای مدرک آموزشی به معلمین واجدالشرایط (QTS) منتهی می گردد. گفتنی است که دوره های آموزش معلمان تحت مقاطع کارشناسی آموزش(BED)و کارشناسی فنون آموزش BATD) ( به دانش جو یان ارائه می گردد.

علاوه بر دوره های آموزشی مذکور دوره های پاره وقت2ساله آموزش معلمان نیز به فارغ التحصیلان دانشگاهها و مراکز آموزش عالی ارائه می گردد.علاوه بر دوره های آموزشی مقدماتی دردوره های1ساله آموزش تکمیلی معلمان و اعطای مدرک علمی(PGCE) به معلمین ارائه می گردد.

در بخشنامه شماره4مصوب سال 1998، دپارتمان آموزش انگلستان حداقل زمان لازم جهت حضور در کلاس های آموزش تکمیلی معلمان 36 هفته در سال می باشد.

هدف اصلی برگزاری دوره های تکمیلی آموزشی معلمان در انگلستان و ولز پرداختن به آموزش مهارت های عملی تدریس و رفع محدودیت های آموزشی معلمین در حوزه تدریس مدارس سراسر کشور می باشد. علاوه بر دوره های آموزش تکمیلی فوق، دوره های تکمیلی2ساله آموزش معلمان نیز برگزار می گردد که در جهت برطرف نمودن کمبود تعداد معلمان حوزه های آموزشی علوم، ریاضیات، طراحی، تکنولوژی اطلاعات و زبان های خارجی مؤثر بوده است. دوره های آموزش مذکور هم چنین به معلمینی ارائه می گردد که به تدریس درس یا دروس آموزشی نا مربوط با موضوع آموزشی اولیه تمایل دارند. طی سال1997، طرح احداث مراکز آموزش پاره وقت و آموزشی از راه دور در حوزه آموزش معلمان کشور انگلستان مطرح گردیده و از سال2000، رسما به اجرا گذارده شد. بنا به طرح مذکور دوره های آموزش پاره وقت و از راه دور در جهت تربیت معلمین مقاطع مختلف آموزشی که به دلایل مشخص کاری و یا مالی از حضور در کلاس های1ساله آموزشی معلمان محروم می باشند، به کلیه متقاضیان آموزش معلمان در سراسر کشور ارائه می گردد. هدف از اجرای طرح مذکور برخورداری افرادشاغل یا برخوردار از سطح درآمد کم از دوره های کوتاه مدت و فشرده آموزش معلمان می باشد.از جمله مهم ترین مزایای چنین سیستم آموزشی می توان به ارائه برنامه های آموزشی تخصصی از راه دور و استفاده از سیستمهای آموزشی دیجیتال نظیر اینترنت اشاره نمود. مسؤولیت اداره و نظارت بر عمل کرد مراکز ارائه کننده آموزش های مذکور برعهده آژانس ملی آموزش معلمان و دایره ملی آموزش ولز می باشد.برنامه های آموزشی مذکور به گونه ای طراحی گردیده که افراد تحت پوشش به استانداردهای لازم آموزش معلمان (QTS) دست می یابند.

مراکز آموزش پاره وقت و آموزش از راه دور معلمان، عهده دار مسؤولیت ارزیابی نیازهای تربیتی و طراحی و پشتیبانی طرح های تربیتی حوزه آموزش معلمان می باشند.گفتنی است که برنامه های تربیتی معمولا مدت زمان2 سال به طول می انجامد.

دوره های آموزش تربیت معلمان در کشور انگلستان، عموماً برمبنای الگوی هماهنگ که ترکیبی از مطالعات موضوعی آموزش عالی، کلاس های نظری و فعالیت های عملی آموزشی است، سازمان دهی می گردد. در بخشنامه شماره 4مصوب سال 1998، دپارتمان آموزش انگلستان((DFEE و بخشنامه شماره13مصوب سال1998، دایره ملی آموزش ایرلند، بر ارائه دوره های آموزشی4ساله به دانش جو یان مقطع متوسطه و برخورداری از حداقل 32 هفته تجربه تدریس در مدارس کشور تأکید گردیده است. این در حالی است که معلمین مقطع آموزشی ابتدایی ملزم به برخورداری از حداقل 24 هفته تجربه عملی تدریس در مدارس و گذراندن دوره های 3ساله آموزش معلمان می باشند.معلمین دوره های فشرده آموزشی از 18 هفته تجربه تدریس و معلمین مقطع آموزشی متوسطه نیز از 24 هفته تجربه تدریس عملی در مدارس برخوردار می گردند.

نرخ معلمین مدارس ابتدایی برخوردار از مدرک دانشگاهی (بین سال های 97-1989)

موسسات خصوصی

موسسات دولتی

سال تحصیلی

69%

34%

90-1989

70%

36%

91- 90

71%

39%

92-91

72%

42%

93-92

73%

44%

94- 93

73%

47%

95-94

72%

50%

96- 95

72%

52%

97- 96

 

مراکز آموزشی

آن دسته از موسسات آموزش عالی انگلستان و ولز( (HEIکه از قوانین و معیارهای وضع شده تبعیت می نمایند به ترتیب توسط آژانس ملی آموزش معلمان(TTA)و شورای بودجه آموزش عالی ولز تحت نظارت قرار می گیرند. این درحالی است که مؤسسات آموزش عالی و مدارس کشور نیز مسؤولیت مشترکی در جهت برنامه ریزی و مدیریت دوره های گزینشی، آموزشی و ارزیابی علمی دانش جو یان برعهده دارند. ماده 12 قانون مصوب سال1994، ویژه آموزش معلمان مدارسی است که مورد تأیید آژانس ملی آموزش معلمان قرار گرفته و از اختیار برگزاری دوره های آموزش معلمان برخوردار می باشند. گفتنی است که حضور در دوره های آموزشی مذکور برای کلیه افرادی که از مدارک دانشگاهی معتبر برخوردار می باشند آزاد بوده و منجر به دریافت مدرک آموزشی و احراز شرایط ویژه معلمین کشور (QTS)می گردد.طبق آخرین آمار بدست آمده در سپتامبر سال2000، تعداد48 مرکز آموزش معلمان در کلیه مناطق انگلستان و ولز فعالیت دارند. لازم به ذکر است که کلیه مراکز مذکور از محل بودجه دولتی حوزه آموزش تامین اعتبار می گردند.

نهادهای مرکزی

طبق ماده 112 قانون آموزش مصوب سال 1994، مسؤولیت تامین واعطای تسهیلات کافی آموزشی در جهت برگزاری دوره های آموزشی به دپارتمان آموزش و استخدام وزارت کشور انگلستان (DFEE) تفویض گردید.گفتنی است که مسؤولیت برنامه ریزی آموزشی دوره های آموزش معلمان نیز برعهده دپارتمان مذکور می باشد. اصلی ترین مسؤولیت دپارتمان آموزش انگلستان، تعیین و تدوین اهداف آموزشی دوره های آموزش معلمان و استعلام اهداف مذکور به آژانس ملی آموزش معلمان (TTA) می باشد. اصلی ترین هدف دپارتمان آموزش انگلستان از استعلام اهداف و قوانین آموزشی به آژانس مذکور،خودداری از کاهش یا افزایش تعداد معلمین تحت تعلیم مراکز آموزشی معلمان کشور می باشد.دولت انگلستان نیز به نوبه خود به اعطای حق الزحمه ماهانه آموزشی به معلمین مقاطع آموزشی ابتدایی و متوسطه بالغ بر 6000 پوند مبادرت می نماید.علاوه براین از سپتامبر سال2000، معلمین دروس آموزشی ریاضیات، علوم طبیعی، زبان های خارجی و علوم فنی و حرفه ای مقطع آموزشی متوسطه از پاداشی بالغ بر4 هزار پوند برخوردار گردیدند.

علت اعطای چنین پاداش های آموزشی به واسطه کمبود معلمین دروس مذکور می باشد.

طبق قانون آموزش عالی مصوب سال1998، اصلاحات عمده ای به شرح ذیل در ساختار آموزش معلمان کشور انگلستان اعمال گردید:

1.تصویب قوانین ویژه آموزشی در جهت تشکیل شوراهای آموزش معلمان

2.نظارت بر عمل کرد مؤسسات و مراکز آموزش معلمان توسط بازرسین ارشد آموزشی

ارزشیابی تحصیلی

طی سال های اخیر، دانش جو یان دوره های آموزش معلمان در انگلستان و ولز توسط مؤسسات آموزش عالی و مراکز ارائه کننده آموزش های عملی و تجربی مورد نظارت و ارزیابی قرار می گیرند. گفتنی است که ارزیابی دانش جو یان از طریق معیارهای آموزشی نظیر بخش نامه شماره 4مصوب سال1998، دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) و بخشنامه شماره13مصوب سال 1998، دایره آموزش ولز صورت می گیرد.مسؤولیت ارزیابی صلاحیت دانش جو یان دوره های آموزش معلمان جهت تدریس موضوعات تخصصی و مدیریت کلاس، برعهده معلمین ارشد مراکز آموزشی کشور می باشد.گفتنی است دانش جو یانی که از این معیار و سایر معیارهای مشخص شده برخوردار باشند، به دریافت گواهینامه QTS، کارشناسی آموزش(BED) و یا مدرک تکمیلی آموزش(PGCE) نائل می آیند. مدرک تکمیلی آموزش(PGCE) به افرادی اعطا می گردد که پس از فارغ التحصیلی از دوره مقدماتی آموزش معلمان، تحت تعلیم آموزش تمام وقت3ساله یا آموزش پاره وقت 2ساله در مراکز عالی آموزش معلمان (Scitt) قرار گیرند.در صورتی که اعتبار علمی دانش جویان دوره های تکمیلی آموزشی (PGCE) مورد تأیید مراکز عالی آموزش معلمان قرار گیرد، به کلیه فارغ التحصیلان دوره های تکمیلی(NQT) چشم اندازی از حرفه معلمی ارائه می گردد که خلاصه اطلاعات موجود درخصوص توانایی های معلمین غیرحرفه ای و اولویتهای آموزشی حرفه ای جهت دریافت مدرک (QTS) را ارائه می نماید. آندسته از معلمانی که از مدارک آموزشی دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا برخوردار باشند، با درخواست از دپارتمان آموزش و استخدام انگلستان، به اخذ تاییدیه بین المللی مدارک آموزشی خود امبادرت می نمایند.

پذیرش تحصیلی

معیارهای پذیرش معلمین مقاطع مختلف آموزشی در بخش نامه شماره 4 مصوب سال 1998، دپارتمان آموزش انگلستان و بخشنامه شماره13مصوب 1998 دایره آموزشی ولز لحاظ گردیده است. از آن جایی که دسترسی به دوره های آموزش معلمان درکشور انگلستان برفرایند گزینش مقدماتی معلمین من جمله برگزاری مصاحبات علمی، برخورداری معلمین از تناسب فیزیکی و روحی جهت تدریس تاکید دارد، از این روی در بخشنامه شماره 4 مصوب سال 1999 دپارتمان آموزش انگلستان مورد ارزیابی قرار گرفته است.طبق قانون مذکور، معلمین مقاطع مختلف آموزشی در انگلستان و ولز نمی بایستی از سابقه کیفری برخوردار باشند. از سال 1989، هم چنین فاکتورسابقه کاری در فرایند گزینش معلمین به سایر فاکتورهای گزینشی اضافه گردیده است.

از جمله دیگر مفاد بخشنامه شماره 4 مصوب سال 1998 دپارتمان آموزش انگلستان می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1.تعیین استانداردهای آموزشی ویژه معلمین واجد شرایط

2.بهره برداری از تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در تدریس (بخشنامه شماره 4مصوب سال 1998 دپارتمان آموزشی انگلستان و بخشنامه شماره13مصوب سال 1998 دایره آموزش ولز)

3.ویژگی های دوره آموزشی معلمین زبان

4.ویژگی های دوره آموزشی معلمین ریاضیات در مدارس ابتدایی

5.ویژگیهای دوره آموزشی معلمین علوم طبیعی در مدارس ابتدایی

6.ویژگیهای دوره آموزش معلمین زبان انگلیسی در مدارس متوسطه

7.ویژگیهای دوره آموزشی معلمین ریاضیات در مدارس متوسطه

8.ویژگیهای دوره آموزشی معملین علوم طبیعی در مدارس متوسطه

9.شرایط و مشخصه های کلی حضور در مراکز آموزش معلمان

از جمله مهم ترین شرایط جدید پذیرش دانشجو در دوره های آموزش معلمان میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

1.کسب استانداردهای لازم آموزشی نظیر رتبه A-Cدر آزمون زبان انگلیسی و ریاضیات

2. برخورداری از مدرک دانشگاهی معتبر(گذراندن حداقل دوره آموزشی به مدت 2سال)

3. برخورداری از رده سنی بالاتر از 24 سال

4. برخورداری از سنوات خدمتی غیررسمی در حوزه تدریس دروس آموزشی (حداقل به مدت 2سال)

محتوای دروس دوره های آموزش معلمان و حداقل تجربه تدریس در مدارس کشور توسط دولت تعیین می گردد. گفتنی است که تعیین اعتبارات مالی و آموزشی دوره های آموزشی مذکور، توسط آژانس آموزش معلمان انگلستان و شورای بودجه آموزش عالی ولز صورت می گیرد. استانداردهای آموزش معلمان واجدالشرایط کشور انگلستان در بخشنامه شماره 4 مصوب سال 1998دپارتمان آموزش انگلستان تحت عنوان مدیریت آموزشی، نظارت و ارزیابی آموزشی و مسؤولیت پذیری معلمان عنوان می گردد. از تابستان سال2000، کلیه متقاضیان دوره های آموزش معلمان در انگلستان ملزم به گذراندن آزمون ملی مهارت های آموزشی و از فوریه سال2001، ملزم به گذراندن آزمون تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات آموزش((ITCمی باشند. طبق قوانین جدید نظام آموزشی، معلمان تحت تعلیم کشور انگلستان ملزم به گذراندن آزمونهای مذکور و کسب نمرات علمیA-Cمی باشند.کلیه مؤسسات آموزش معلمان در ولز به ارائه دروس آموزشی به زبان ولشی به عنوان زبان دوم مبادرت می نمایند. گفتنی است به آندسته از دانش جو یانی که با موفقیت دوره آموزش زبان ولشی را پشت سرگذارند، گواهینامه صلاحیت تدریس زبان ولش در مراکز آموزشی اعطا می گردد.

چهارچوب های قانونی

تا پیش از دهه1990، قانون یا قوانین ویژه آموزش تکمیلی معلمان انگلستان و ولز اعمال نمی گردید. تا اینکه با تصویب قانون ویژه آموزش تکمیلی معلمان طی سال 1993، کلیه مدرسین شاغل در مؤسسات آموزش تکمیلی ملزم به برخورداری از معلومات کافی جهت ارائه دستورالعمل های مناسب آموزشی درمراکز آموزش عالی گردیدند.گفتنی است که این مقررات به خصوص بر استانداردهای سلامت روانی و رفتاری مدرسین تأکید دارد.از جمله قوانین حوزه آموزش معلمان می توان به قوانین مصوب سال1993، اصلاحیه قانون آموزش معلمان مصوب سال 1997 و عمل کرد ماده قانون218 مصوب سال 1998 اشاره نمود. فرآیند نظارتی قوانین مذکور درحوزه آموزش معلمان توسط آژانس آموزش معلمان انگلستان یا شورای ملی آموزش عالی صورت می گیرد. قوانین معیار نیز که بر ضروریات لازم جهت ارائه دوره های آموزش معلمان تأکید دارند، در بخش نامه4مصوب سال 1998 دپارتمان آموزش انگلستان و در بخشنامه 13 مصوب سال 1998 برای حوزه آموزش معلمان ولز لحاظ گردیده است. آژانس ملی آموزش معلمان(TTA) نیز بنا بر قوانین اصلاحات آموزشی عالی مصوب سال1994، تشکیل یافته و عهده دار وظایف ذیل می باشد:

1. ارائه خدمات اطلاع رسانی به دایره ملی آموزش و استخدام وزارت کشور

2. تعیین و تدوین مقررات آموزشی معلمان براساس دستورالعمل های وزارت کشور

3. تشویق و ترغیب شهروندان انگلیسی جهت حضور در دوره های آموزش معلمان

4. تشکیل موسسات معیار و استاندارد ارائه کننده دوره های آموزش معلمان و نظارت برعملکرد مؤسسات مذکور ازطریق برقراری همکاری با وزارت کشور و نظارت بر معیارهای آموزشی مؤسسات آموزش معلمان

5.تعیین وتدوین استراتژی های مشخص آموزشی در جهت توسعه حرفه ای و مداوم معلمان سراسر کشور

لازم به ذکر است که اعضای آژانس ملی آموزش معلمان (TTA)توسط دایره ملی آموزش و استخدام وزارت کشور منصوب می گردند. قانون ویژه آموزش معلمان مصوب سال 1994 و اصلاحیه قانون مذکور مصوب سال 1998 به بازرسین ارشد حوزه آموزش و مدارس کشور اختیار نظارت بر دوره های آموزش معلمان به ویژه دوره های آموزش ضمن خدمت را اعطا می نماید.در انگلستان و ولز عرضه وجذب نیرو های آموزشی توسط آژانس ملی آموزش معلمان (TTA)به صورت مشترک انجام می گیرد. مسؤولیت تأمین بودجه، تأیید اعتبارات آموزشی و نظارت برعمل کرد مؤسسات آموزشی معلمان ولز برعهده شورای بودجه آموزش عالی ولز تحت عنوان (HEFCW) می باشد.

قانون ویژه آموزش معلمان مصوب سال1994 و اصلاحیه قانون مذکور مصوب سال 1998 نیز اختیار نظارت بر دور ه های آموزش معلمان را به بازرسین ارشد حوزه آموزش و مدارس ولز اعطا می نماید.

آموزش حرفه ای معلمان

کلیه معلمان انگلستان و ولز ملزم می باشند که روش های تدریس و برنامه های کاری خود را مورد ارزیابی قرار داده و در دوره های حرفه ای آموزش معلمان(CPD) حضور یابند.

از دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE)تحت عنوان نهاد مرکزی آموزش حرفه ای معلمان انگلستان و ولز(CPD) یاد می گردد.دپارتمان مذکور بر افزایش استانداردهای آموزش حرفه ای معلمان،بر تعهد معلمین و بر مرکزیت(CPD) در جهت نوسامانی حرفه معلمی پافشاری می نماید.

بنابر قوانین دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE)درآموزش حرفه ای معلمان نیازمندیهای معلمان، اولویت های آموزشی مدارس و اولویت های استراتژیک ملی مد نظر قرارگرفته و از محل بودجه عمومی تامین اعتبارمی گردند.ازجمله دیگردوره های آموزش حرفه ای معلمان می توان به آموزش حرفه ای معلمان ناظر(NPQH) اشاره نمود.به عبارت دیگر در دوره های آموزشی مذکور، آندسته از معلمینی که قبلا از تجربه مفیدی درحوزه آموزش برخوردار بوده اند تحت آموزش قرار می گیرند. طبق قانون مصوب سال1997و قانون اصلاحیه مصوب سال2000 ویژه آموزش عالی و آموزش معلمان کشورانگلستان، وزارت کشور به اعطای مجوز وضع مقررات آموزشی برای آندسته از معلمینی که به عنوان معلمان ناظر فعالیت داشته اند، مبادرت مینماید. طبق مقررات مذکور، کلیه معلمین متقاضی فعالیت در حوزه نظارت آموزشی می بایستی از گواهینامه ملی معلمان ناظر برخوردار باشند. دوره های آموزش حرفه ای معلمان ناظر با عنوان(LPSH) نیز ویژه آندسته از معلمان ناظری است که از حداقل 3سال تجربه کاری در حوزه سمت نظارتی برخوردار باشند.

ازمورخه می سال 1989کلیه موسسات آموزش معلمان مقاطع ابتدایی و متوسطه به ارائه چشم اندازهای شغلی و اطلاعاتی درخصوص نقاط قوت و اولویت های آموزش حرفه ای معلمان ملزم گردیده اند. 

نهادهای مرکزی

از آنجائیکه نهاد اداری واحدی که مسؤولیت ارائه و نظارت بر آموزش حرفه ای معلمان (CPD) انگلستان را برعهده داشته باشد، تشکیل نیافته است، از این روی وظیفه مذکور توسط نهادها و افرادی به شرح ذیل صورت می گیرد:

1-دپارتمان آموزش انگلستان( DFEE) و دایره ملی آموزش ولز

2-مقامات ملی آموزش(LEA)

3-معلمان ناظر

4-نهادهای اداره کننده مدارس کشور

دپارتمان آموزش انگلستان(DFEE) و دایره ملی آموزش ولز تا حدود50 درصد از هزینه های مربوط به آموزش حرفه ای معلمان(CPD) را تامین اعتبارمی نمایند.

بودجه مذکور به مقامات محلی آموزش انگلستان(LEA) اعطا می گردد. ساختار، قوانین و خط مشی برنامه های آموزش حرفه ای معلمان به طور سالانه تعیین شده و در بخشنامه شماره16 مصوب سال 1999 دپارتمان آموزش انگلستان و بخش نامه دایره آموزش ولز انتشار می یابد.

مفاد بخش نامه های مذکور به مدارس، مقامات محلی آموزش انگلستان(LEA) و آژانس آموزش معلمان(TTA) به عنوان صندوق مالی آموزش حرفه ای معلمان ابلاغ می گردد.

طی سال های اخیر در نظام آموزش حرفه ای معلمان انگلستان و ولز(CPD) از سیستم بررسی پیشنهادات آموزشی بهره برداری می گردد. طبق سیستم مذکور، مراکز آموزش حرفه ای معلمان به ارائه پیشنهاداتی در خصوص آموزش حرفه ای معلمان مبادرت می نمایند.

گفتنی است که پیشنهادات مذکور هر3سال یک بار ارائه می گردد.دوره های آموزش حرفه ای معلمان (CPD) توسط مراکز آموزش عالی، دوایر محلی آموزش(LEA) و آژانس ملی آموزش معلمان انگلستان برگزار می گردد.زمانی که دوره های آموزش حرفه ای معلمان(CPD) همزمان با سال تحصیلی به معلمین ارائه گردد، مدیریت کلاس های آموزشی به معلمان جایگزین واجد شرایط(معلمان ذخیره) تفویض می گردد. گفتنی است که هزینه استخدام معلمان ذخیره توسط خود مدارس پرداخت می گردد. آن دسته از دوره های آموزش حرفه ای معلمان(CPD) نیزکه ویژه معلمان زبان های خارجی است، در کشورهای خارجی برگزار می گردد.

علاوه بر این، تعدادی از معلمین نیز از کشورهای دیگر بازدیدهای مطالعاتی به عمل می آورند تا از این طریق با بررسی سیستم های آموزشی دیگر کشورها، از مدل های جایگزینی در مدیریت و اداره کلاس های درسی بهره مند گردند. چنین بازدیدهایی به صورت دو جانبه توسط هیئت مرکزی آموزش انگلستان و دایره بین المللی آموزش معلمان به عمل می آید.

طبق قوانین دایره بین المللی آموزش و هیئت مرکزی آموزش انگلستان با سرمایه گذاری آموزشی بالغ بر6میلیون پوند طی سال های2003-2001، تعداد5 هزار معلم انگلیسی تبار از امکان بازدیدو برقراری تبادل افکار با مدارس سایر کشورها برخوردار می گردند.

ارزشیابی تحصیلی

دوره های آموزش حرفه ای معلمان (CPD) در انگلستان و ولز، معلمان کلیه مقاطع آموزش حرفه ای از دوره های کوتاه مدت تا دور های آموزش عالی را تحت پوشش قرار می دهد. در نظام آموزش معلمان انگلستان، سیستم ملی خاصی جهت ارزیابی دوره های آموزش حرفه ای معلمان (CPD) وجود ندارد و این در حالی است که مقررات دوره های آموزش حرفه ای معلمان (CPD) توسط نهادهای محلی آموزش، (LFA) دایره نظارت بر استانداردهای آموزشی معلمان انگلستان (OFSTED) هیئت ارشد نظارت برحوزه آموزش و تربیت معلمان ولز به مورد اجرا گزارده می شود.

هیئت دولت انگلستان نیز با اعطای بورسیه های تحقیقاتی و بودجه آموزشی به آموزش معلمان در مقیاس کوچک، از دوره های آموزش حرفه ای معلمان حمایت به عمل می آورد.

از جمله چنین حمایتهایی می توان به تشکیل صندوق های مالی آموزش حرفه ای معلمان طی سال 2000 اشاره نمود. گفتنی است که عمل کرد صندوق های مذکور توسط دپارتمان آموزش انگلستان(DFET) مورد ارزیابی و نظارت قرار می گیرد.طی سالهای اخیر، دولت انگلستان سیستم مالی جدیدی در پرداخت حق الزحمه مدرسین حرفه ای تعیین نموده که بر مبنای ارزیابی عمل کرد آموزشی و اخلاقی معلمان و برخورداری از استانداردهای ملی آموزش در سطح آستانه طراحی گردیده است. معلمین مشمول شرایط مذکور از حقوق اضافه بالغ بر4000- 2000 پوند برخوردار می گردند. گفتنی است که قانون فوق منحصرا شامل آندسته از معلمینی می گردد که علاوه بر برخورداری از مدارج علمی بالا از تجربه آموزشی وحداقل سابقه تدریس به مدت7 سال برخوردار باشند.لازم به ذکر است که کلیه معلمین واجد شرایط تحت ارزیابی های آستانه عمل کرد های آموزشی قرار می گیرند. مسؤولیت ارزیابی معلمان حرفه ای انگلستان براساس راهبردهای ملی برعهده هیئت نظارت معلمین و معلمین ناظر بر عمل کرد مراکز آموزشی کشور می باشد. گفتنی است که در ساختار هیئت نظارتی، معلمین ناظر خارجی (غیرانگلیسی) نیز حضور دارند تا صحت و وجه اعتبار تصمیمات و ارزیابی های به عمل آمده با حداکثر دقت و ظرافت صورت گیرد.ازجمله مهم ترین فاکتورهای مدنظر در ارزیابی های فوق می توان به ارزیابی دانش حرفه ای معلمین، مهارت در تدریس و ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانش جو یان اشاره نمود.

پذیرش تحصیلی

در نظام آموزشی انگلستان، کلیه معلمان قادر می باشند در هر زمانی از مسیر شغلی خود در دوره های آموزش حرفه ای معلمان (CPD) حضور یابند. دسترسی به دوره های آموزش حرفه ای معلمان(CPD) به ماهیت فعالیت ها بستگی دارد. به عنوان مثال در حالی که ممکن است برخی معلمان در عمده فعالیت های آموزشی حرفه ای معلمان حضور یابند، برخی نیز ممکن است در حوزه مرتبط با نقش یا مسؤولیت خود تحت آموزش قرار گیرند.گفتنی است که در دوره های آموزش حرفه ای معلمان(CPD) شرایط لازم حداقلی وجود ندارد، به نحویکه مشارکت در حوزه آموزش معلمان به نیازهای حرفه ای معلمین مربوطه و منابع موجود مدارس در برآورده نمودن نیازهای مذکور بستگی دارد. مشارکت ها از چند ساعت تا چند روز و مطالعات تمام وقت یا پاره وقت در طول یک دوره آمادگی دراز مدت متغییر است. کلیه مراکز آموزش معلمان به تعیین نیازهای آموزش حرفه ای معلمان (CPD) در چارچوب مقررات دولتی مبادرت می نمایند.

نیازهای مذکور از مصاحبات آموزشی شخصی معلمین تا تربیت گروه هایی از معلمین و اعمال تغییرات مدیریتی لازم جهت توسعه مراکز آموزشی را شامل می گردد. آموزش حرفه ای معلمان (CPD) ، محدوده وسیعی از فعالیت های آموزش معلمان را در بر می گیرد.

این واژه ممکن است به کادر آموزشی و معلمان مدارس یا مجموعه ای از نشست ها و ملاقات معلمان چندین مرکز آموزشی محدود گردد. این واژه هم چنین فعالیت هایی نظیر تدریس گروهی را نیز شامل می گردد. معلمان مقاطع مختلف آموزشی کشور انگلستان هم چنین با حضور در دور ه های آموزش عالی (کارشناسی-کارشناسی ارشد و دکتری) از دوره های آموزش حرفه ای برخوردار می گردند.