واژه‌‌های تخصصی آموزش و پرورش

ویژگی‌های یک دانش‌آموز:

دانش‌آموز، شاگرد مدرسه‌ای با محدوده سنی 6 تا 16 سال است که قبل از آموزش عالی در یکی از دوره‌های تحصیلی ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و پیش‌دانشگاهی به امر آموزش، پژوهش، تحصیل علم و تربیت اشتغال دارد.

به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش خبرگزاری فارس، در واژه‌نامه تخصصی(ترمینولوژی) آموزش و پرورش در باره واژه دانش‌آموز/student؛ pupil آمده است: شاگرد مدرسه‌ای با محدوده سنی 6 تا 16 سال که قبل از آموزش عالی در یکی از دوره‌های تحصیلی(ابتدایی، راهنمایی، متوسطه و پیش‌دانشگاهی) و در یکی از مؤسسات آموزشی اعم از دولتی یا خصوصی، بر اساس برنامه آموزشی خاص و برابر مقررات نظام آموزش و پرورش، به امر آموزش، پژوهش، تحصیل علم و تربیت اشتغال دارد.

تحصیل کننده، گردآورنده، شاگرد، حاصل کننده، شاگرد مدرسه، طالب علم، آموزنده علم، آن که علم آموزد، چیزی حاصل کند و به دست آورد.

دانش‌آموز استثنایی/students؛ special education puplis: دانش‌آموزی که به دلیل تفاوت قابل ملاحظه‌ جسمی، ذهنی(هوشی)، عاطفی و اجتماعی با افراد هم‌سن خود، نیازمند ارائه خدمات آموزشی، پرورشی و توانبخشی ویژه است.

دانش‌آموز انتقالی/student؛ transfer: دانش‌آموزی که تقاضای جابجایی از یک مدرسه یا مرکز آموزشی را به مدرسه یا مرکز آموزشی دیگر، در همان رشته و همان دوره تحصیلی، ارائه کرده و مدرسه یا مرکز آموزشی مبدأ و مقصد نیز با این درخواست انتقال موافقت کرده باشد.

ویژگی مربوط به انتقال، منتقل شده، تغییر یافتن محل کار یک دانش‌آموز و منتقل شدن او از مدرسه‌ای به مدرسه دیگر.

دانش‌آموز با اختلالات رفتاری/students with behavioral disorders: دانش‌آموز با نیازهای ویژه که علی‌رغم دارا بودن هوش مرزی یا بالاتر، رفتارهای اجتماعی ـ هیجانی او با هنجارهای پذیرفته شده یا رفتارهای همسالان خود در مدرسه، از حیث سن، جنسیت، فراوانی، شدت، مداومت، فرهنگ یا شرایط ظهور، تفاوت معنی‌داری داشته و این امر مانع استفاده او از آموزش و پرورش عادی شود؛ به‌گونه‌ای که بدون داشتن علت آسیب‌دیدگی هوش، حسی یا جسمی بر عملکرد تحصیلی، رفتار کلاسی، مراقبت از خود، روابط اجتماعی و سازگاری شخصی او اثر بگذارد.

دانش‌آموز با ناتوانی‌های یادگیری خاص/student with specific disabilities: دانش‌آموزی که با وجود برخورداری از هوش طبیعی و نداشتن نقایص جسمی، آسیب‌های شدید مغزی و مشکلات شدید عاطفی ـ اجتماعی، قادر به بهره‌گیری از امکانات آموزشی و پرورشی عادی نبوده و در یک یا چند ماده درسی ضعف محسوس و مشهود داشته باشد.

دانش‌آموز با نیازهای ویژه/ students with special needs: دانش‌آموزی که به سبب نارسایی‌های جسمی، ذهنی، روان‌شناختی، هیجانی یا اجتماعی در زمینه یادگیری یا سازگاری با محیط، دارای مشکلاتی است که شامل دانش‌آموزان کم توان ذهنی، آسیب‌دیده شنوایی، آسیب‌دیده بینایی، معلولین جسمی ـ حرکتی و چند معلولیتی می‌شود و امکان ادامه تحصیل در مدارس عادی یا مدارس خاص متناسب با شرایط خود را ندارد.

دانش‌آموز چند معلولیتی/handicapped student؛ multiple disability: دانش‌آموزی با دو یا چند مورد از انواع ناتوانی‌ها و معلولیت‌های ذهنی، شنوایی، بینایی، جسمی و رفتاری غیروابسته به یکدیگر که بر عملکرد آموزشی و تحصیلی وی تأثیر می‌گذارد، به طوری که بدون استفاده از خدمات و آموزش ویژه، قادر به استفاده از آموزش و پرورش متداول یا گروه تک معلولیتی نباشد.

دانش‌آموز دارای اختلالات رفتاری ـ هیجانی/students with behavioralJemotional disorders: دانش‌آموزی که پاسخ‌های رفتاری ـ هیجانی او در مدرسه به صورت مستمر با هنجارهای پذیرفته شده بر اساس سن، جنسیت، قومیت یا فرهنگ، تفاوت معنی داری با همسالان خود دارد، به‌گونه‌ای که بدون داشتن آسیب‌دیدگی هوشی، حسی یا جسمی، بر عملکرد تحصیلی، رفتار کلاسی، مراقبت از خود، روابط اجتماعی، سازگاری شخصی و سازگاری شغلی او اثر بگذارد.

دانش‌آموز دارای مشکلات ویژه یادگیری/students with specific learning difficulties: دانش‌آموزی با اختلال‌های روی دامنه نسبتاً محدودی از درس‌ها و عملکردهای او تأثیر می‌گذارد. این اختلال اکتسابی نیست و دانش‌آموز برای دستیابی به سازگاری، انطباق و موفقیت در برنامه آموزشی کلاس عادی، نیازمند دریافت آموزش‌های ترمیمی پاره‌وقت از مراکز آموزشی و توان‌بخشی مشکلات ویژه یادگیری است.

دانش‌آموز دیرآموز/borderline students؛ slow: دانش‌آموزی که از نظر هوشی، بر اساس آزمون‌های استاندارد، در محدوده بین یک تا دو انحراف استاندارد زیر میانگین در منحنی نرمال قرار گرفته و از نظر یادگیری مهارت‌های تحصیلی، عملکرد محدودتر و ضعیف‌تری نسبت به همسالان عادی خود دارد و فاقد اشکالات اساسی در رفتار انطباقی است. این گروه از دانش‌آموزان در مدارس عادی به تحصیل اشتغال دارند.

دانش‌آموز مرزی

دانش‌آموز شاهد/SHAHED students: دانش‌آموزی که فرزند شهید، مفقودالأثر، آزاده یا جانباز ۵۰ درصد و بالاتر است.

دانش‌آموز کم توان ذهنی/mentally retarded students: دانش‌آموزی که به طور معنی‌دار در عملکرد هوشی(دو انحراف استاندارد زیر میانگین)، رفتار سازشی، اجتماعی و عملی وی محدودیت وجود دارد و ناتوانی او در سنین رشد و قبل از سن هجده سالگی حاصل شده است. دانش‌آموزان با کم‌توانی ذهنی از نظر آموزشی به سه‌ گروه حمایت‌پذیر، تربیت‌پذیر و آموزش پذیر تقسیم می‌شوند که سازمان آموزش و پرورش استثنایی مسئولیت تعلیم و تربیت دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر با هوش‌بهر پنجاه تا هفتاد را به عهده دارد.

دانش‌آموز معلول جسمی ـ حرکتی(چار آسیب‌دیدگی خفیف)/: students with slight physical disabilities: دانش‌آموزی با هوش‌بهر مرزی و بالاتر که به علت آسیب‌دیدگی خفیف در اندام‌های فوقانی، تحتانی یا هر دو، تا حدودی قادر به انجام امور شخصی خود است اما برای بهره‌مندی از امکانات آموزشی، نیاز به استفاده از تسهیلات، ابزارها و تجهیزات ویژه دارد.

دانش‌آموز معلول جسمی ـ حرکتی(دچار آسیب دیدگی شدید)/ students with serious physical disabilities: دانش‌آموزی با هوش‌بهر مرزی و بالاتر که به علت آسیب‌دیدگی شدید در اندام‌های فوقانی، تحتانی یا هر دو، قادر به انجام امور شخصی خودت نیست. این دانش‌آموز می‌تواند با تسهیلات، انطباق و تعدیل روش‌های آموزشی و پرورشی، ابزارها و تجهیزات ویژه، از امکانات آموزشی ـ پرورشی استفاده کند.

پژوهشگر/ان: