چگونه به فرزندان خود در انجام تکالیفشان کمک کنیم؟

والدین، اولین و مهمترین معلمانِ یک کودک هستند. مشارکت والدین در فرآیندِ یادگیری فرزاندشان می تواند بر عملکردِ بهتر آن ها در مدسه اثرگذار باشد. با این حال، زمانی که صحبت از کمک کردن والدین به فرزندان جهتِ انجامِ تکالیفشان می شود، معادله آنقدرها هم ساده و آسان نیست.

اگرچه نشان دادنِ حمایت و پشتیانی از کودکان و همچنین ارائه رفتار یادگیریِ مدل و نمونه(از سوی والدین)، مهم است، با این حال، در نشان دادنِ حمایت از کودکان در فرآیند یادگیریشان، محدودیت هایی هم وجود دارد. به هر حال، نباید آنقدر از کودکان حمایت کرد که فرصت یادگیری از آن ها گرفته شود.

*در فرآیند انجام تکالیف فرزندانتان مشارکت کنید و به این روند علاقه مند باشید

در جریان تحلیل و مطالعه ای که بیش از 400 مورد تحلیل و پژوهش را دربر می گرفت، این نکته مورد تایید قرار گرفته که مشارکت والدین در امور کودکانشان در خانه و مدرسه، نقش مستقیمی در بهبودِ دستاوردهای علمی کودکان و همچنین انگیزه ها و فعال بودن آن ها بازی می کند.

مشارکت والدین در امور مدرسه کودکان دربرگیرنده مواردی نظیرِ: کنفرانس ها و جلساتِ معلم ها و والدین، و همچنین فعال بودنِ والدین در امورِ کلاس های درس می شود. مشارکت والدین در امورِ مربوط به خانه کودکان نیز دربرگیرنده مواردی نظیرِ: صحبت با کودکان درباره مدرسه، تشویق کردن کودکان و دادنِ انگیزه به آن ها، فراهم کردن محیط هایی شبیه سازی شده جهتِ یادگیری و در نهایت، کمک به آن ها جهت انجامِ تکالیفشان می شود.

به طور کلی، این تحلیل و پژوهش دریافته که: مشارکت والدین در آموزشِ کودکانشان، فارغ از سن کودک یا شرایط اجتماعی-اقتصادی، همواره مفید و مثمر ثمر است. با این حال، این پژوهش همچنین به این نکته اشاره می کرد که والدین باید نسبت به این نکته که تا چه حد به کودکانشان در انجام تکالیف آن ها کمک می کنند، محتاط باشند(نباید شرایط طوری باشد که والدین، تکالیف را برای فرزندانشان انجام دهند). این پژوهش تاکید دارد که کمکِ بیش از اندازه به کودکان در فرآیند یادگیری و انجام تکالیفشان، ممکن است باعث شود تا آن ها از مسوولیت خود در زمینه یادگیری منحرف شوند و در زمینه یادگیری آن ها، اختلالی جدی ایجاد شود.

*به کودکان کمک کنید تا مسوولیت بپذیرند

اغلبِ کودکان، نسبت به انجام تکالیف مدرسه، رغبتی نشان نمی دهند. بسیاری از والدین در زمینه کمک به کودکان جهت انجام تکالیفشان، زجر می کشند و متحمل سختی های فراوان می شوند. شگفت انگیز نیست که این موضوع، یک جو احساسی منفی را در اغلب موارد در این زمینه ایجاد می کند که آیا اساسا تکلیف مدرسه و انجام آن، از ارزش و اهمیت برخوردار است و می تواند در زمینه یادگیری کودک نقشِ مثبتی را بازی کند؟

انجام تکلیف مدرسه توسط کودکان، اغلب مرتبط با موفقیت دانش آموزان ارزیابی شده و این ایده ترویج شده که آن دسته از کودکانی که تکالیف خود را به خوبی انجام می دهند، از عملکرد بهتری در مدرسه برخوردار خواهند بود. تا به امروز، جامع ترین تحلیلی که در مورد تکلیف مدرسه و کسب موفقیت تحصیلی انجام شده، نشان می دهد که این امر در موفقیت تحصیلی کاملا تاثیرگذار است. این موضوع بویژه در مورد کودکانی که در فاصله سنی 7 تا 12 سال قرار دارند، بیش از دیگران صدق می کند.

با این همه، باید تحقیقات و پژوهش های بیشتری انجام شوند تا مشخص شود چقدر تکلیف درسی برای رده های سنی مختلف، مناسب است و چه نوع از تکلیف درسی، یادگیری کودکان در خانه را بیش از پیش افزایش خواهد داد و بهبود می بخشد.

هنگامی که صحبت از مشارکت والدین در فرآیند انجام تکالیف کودکان و یادگیری آن ها می شود، این پژوهش نشان می دهد والدین باید به کودک خود کمک کنند تا تکالیف درسی خود را به چشمِ یک فرصتِ یادگیری ببینند، نه کاری که باید به زود انجام دهند. برای مثال، اگر قرار است کودک یک روزنامه دیواری درست کند، ارزشمند تر خواهد بود اگر کودک به مهارت هایی که انجام این کار، موجب تقویت آن ها می شوند توجه کند و نه لزوما، درست کردن بهترین روزنامه دیواریِ کلاس را به عنوان هدف اصلی خود مد نظر قرار دهد(در این زمینه، والدین می توانند ایفای نقش کنند).

به جای اینکه والدین، تمام وقت نسبت به این نکته حصول اطمینان کنند که فرزندشان حتما تکالیف خود را انجام دهد، موثر تر خواهد بود اگر آن ها از کودکانشان حمایت کنند و اطمینان به نفسِ آن ها در انجام تکالیفِ درسیشان و بهبودِ فرآیندِ یادگیری آن ها را تقویت کنند.

در این زمینه، 4 راهبرد جهتِ دستیابی به این هدف ارائه می شود:

1: کودکاتان را تحسین کنید و آن ها را مورد تشویق قرار دهید

مثبت بودن و فعال بودن والدین در فرآیند یادگیری و انجام تکالیف کودکان، نقش مهمی در رویکردِ کودکان در این زمینه ایفا می کند. حضور و پشتیبانی والدین از کودکانشان، فضای مناسبی را جهت یادگیری آن ها فراهم می کند.

اخیرا پژوهشی در مورد مادران افغانستانی که با خانواده خود به استرالیا مهاجرت کرده اند انجام شده است. این مادران نمی دانسته اند که به چه صورت باید به کودکانشان در زمینه انجام امور مربوط به مدرسه آن ها کمک کنند. این امر به این دلیل بوده که آن ها می گفتند: آن ها آشنایی با نظام آموزشی استرالیا ندارند و نمی توانند به زبان انگلیسی، صحبت کنند یا بنویسند.

با این حال، آن ها در هنگامی که فرزندانشان تکالیف خود را به زبان انگلیسی انجام می دادند در کنارشان می نشستند، از آن ها سوال می پرسیدند و آن ها را تشویق می کردند تا آنچه را که یاد می گرفته اند به زبان مادری خود برایشان توضیح دهند.

از این منظر، حتی در این شرایط نیز والدین، جهت پشتیبانی و حمایت از کودکان خود ایفای نقش می کردند. بدونِ اینکه محتوایِ آنچه کودکانشان یاد می گرفتند را بدانند و کودکانشان نیز، فعالانه در فرآیند یادگیری درگیر بوده اند.

2: رفتارِ یادگیریِ مدل و نمونه

بسیاری از معلم ها، آنچه را که انتظار دارند دانش آموزانشان انجام دهند، به صورت مدل و الگو در می آورند. از این رو، اگر کودکی مشکل داشته باشد و نتواند بر اساس آنچه معلم وی می گوید، نتیجه بگیرد، والدین می توانند در ترسیمِ یک مدلِ یادگیری برای کودکانشان مشارکت داشته باشند و در همکاری با معلم ها، مدلی را اراده کنند که کودک تکالیف خود را به بهترین وجه انجام دهد و بالاترین راندمان یادگیری را داشته باشد.

3:برنامه ای برای انجام تکالیف مدرسه درست کنید

وقتی کودکِ شما از انجام تکالیف خود سرخورده است، وی را مجبور به انجام تکلیف نکنید. در عوض، با کودکِ خود به صورت مشارکتی، برنامه ای را برای انجام تکالیف طراحی کرده و به بهترین وجه ممکن با این مشکل، مقابله کنید. در این راستا باید موارد زیر را مورد توجه قرار دهید:

*تکلیف درسی را بخوانید و آن را بفهمید

*تکالیف درسی را به قسمت های کوچک تر تقسیم کنید

*با کودک خود بحث کنید تا به این جمع بندی برسید که چه میزان زمان برای انجام هر قسمت کافی است

*برای انجام قسمت های مختلف تکلیف درسی کودکتان، جدول زمانی تعریف کنید

*جدول زمانی را به صورت مکتوب در جایی قرار دهید که کودکتان آن را به وضوح ببیند

*کودکتان را تشویق کنید تا بخش هایی از تکالیف خود را که طبق برنامه انجام می دهد، علامتگذاری کند تا خود به چشم، روند پیشرفت کار را مشاهده کند.

4: برای انجام تکالیف کودکانتان، فضای خاصی را ایجاد کنید

زندگی در عصر کنونی، پر از شلوغی است. والدین می توانند عادات مطالعه مثبتی را برای کودکان خود با اختصاص دادنِ زمان خانوادگی به آن، ایجاد کنند. در این زمینه به عنوان مثال می تواند یک ساعت پس از صرفِ شام را به عنوان زمان مطالعه خانواده در نظر گرفت که در آن، در شرایطی که شما(والدین) در حال مطالعه هستید، کودک شما در حال انجام تکالیف خود باشد. این فعالیت خانوادگی در مقایسه با استراحت کردن یا تماشای تلویزیون، برای کل خانواده و به خصوص کودکان، مفیدتر خواهد بود. با انجام این کار، والدین خواهند توانست محیطی آرام و راحت برای کودکانشان جهت انجام تکالیفشان و همچنین تقویت عادات مربوط به مطالعه و یادگیری، فراهم کنند.

توانایی و قدرت والدین جهت پشتیبانی از فرآیند یادگیری کودکانشان، به ورایِ صرفا کمک به آن ها با هدف انجام تکالیفشان مرتبط است. والدین می توانند کودکان خود را جهت مشارکت در بحث و گفتگوها ترغیب کنند، با آن ها مطالعه کنند، و دیگر فرصت های یادگیری را برای آن ها فراهم سازند(مثلِ: رفتن به موزه، تماشای فیلم های مستند، و یا وقت گذاشتن با آن ها جهتِ مطالعه متون و انجام فعالیت های آنلاین).

*این مقاله از پایگاه خبری The Conversation ارائه می شود.

ترجمه: سامان سفالگر