آموزش وپرورش چین

ساختار نظام آموزشی در کشور چین

آموزش و پرورش، کلید فتح آینده است و از دیر باز از آموزش و پرورش انتظار آن بوده که انسان های فردا را تربیت کند و نسل امروز را برای زندگی در جامعه ی فردا آماده سازد. بنابراین در هر دوره ضرورت ایجاب کرده تا برنامه ریزان و سیاست گذاران آموزشی ، معلمان و مسوولان آموزش و پرورش کشور چین ، الزامات و مقتضیات زندگی فردا را بشناسند تا بتوانند دا نش و بینش لازم را در کودکان و نوجوانان برای فعالیت در جامعه فردا پرورش دهند.

در دهه های گذشته، کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه، با فراز و نشیب فراوانی در انجام رسالت اصلی آموزش و پرورش همچون توان بخشیدن به فرد فرد جامعه در جهت توسعه ی کامل استعدادها و نیز شناخت توانمندی های خلاق آنان کوشیده اند و این هد ف بر سایر اهداف ، ارجحیت داشته است . حصول این هدف هر چند دشوار و طولانی است، اما در جهت بهتر زیستن امری ضروری به شمار می آید.

جمهوری خلق چین با 25/1 میلیارد نفر سکنه پر جمعیت ترین کشور جهان است. در ارزیابی های به عمل آمده طی سال 1993، 7 درصد از کل جمعیت رده سنی 15 سال باسواد می باشند که نسبت به سال 1990، از رشد 3/9 درصدی برخوردارمی باشد. زبان رسمی کشور زبان ماندارین و بجز در برخی موارد زبان آموزشی مدارس نیز می باشد.

نظام آموزشی جمهوری خلق چین بر مقاطع آموزش ابتدایی، مقدماتی و تکمیلی متوسطه و آموزش عالی مشتمل می گردد. آموزش مقاطع ابتدایی و مقدماتی و تکمیلی متوسطه اجباریست. کودکان رده سنی 6 سال بدون در نظر گرفتن جنسیت، ملیت و نژاد از برنامه های آموزش رایگان بهره مند می گردند. در صورت شرایط خاص، با ضمانت خانواده سن آموزش کودک به 7 سالگی بالغ می گردد. در این کشور،گذراندن آموزش پایه 9 ساله اجباری است. به عبارت دیگر هر دانش آموز می باید حداقل مدت زمان 9 سال به مدرسه برود. دانش آموزان ملزم به گذراندن دوره ابتدایی و مقدماتی متوسطه بوده و پس از قبولی در آزمون های کلیه مقاطع از حق ورود به دانشگاه برخوردارمی گردند. جهت ورود به مراکز آموزش متوسطه فنی و حرفه ای نیزقبولی در آزمون ورودی الزامی است. درکشورچین، توسعه نظام آموزشی در اولویت قرار دارد. سیاست مربوط به پیشرفت کشور بر مبنای آموزش پایه و رایگان به دانش آموزان به مدت 9سال به اصلاح نظام آموزشی کشور منجر گردیده است. مدرنیزه شدن جهان در آینده عامل اصلی این توسعه می باشد. نظام آموزشی چین به مراحل ذیل تقسیم می گردد:

مقطع آموزش پیش دبستانی ویژه کودکان رده های سنی 5- 3 سال

مقطع آموزش ابتدایی ویژه دانش آموزان رده های سنی 11-6 سال

عمده مراکز آموزش ابتدایی کشور توسط مقامات آموزشی محلی اداره می شوند. گفتنی است که مدارس خصوصی ابتدایی نیز فعالیت داشته و شهریه دریافت می دارند. مدارس مقدماتی و تکمیلی متوسطه نیز ویژه دانش آموزان رده های سنی 17-12 سال می باشد. این مدارس توسط مقامات و مسئولان محلی اداره می گردد. دوره مقدماتی متوسطه اجباری نبوده و شهریه ای نیز دریافت نمی گردد این در حالی است که شهریه دریافت می گردد. اغلب مدارس متوسطه خصوصی آموزش فنی وحرفه ای ارائه می دهند اما کیفیت آموزش ارائه شده توسط این مدارس با مدارس دولتی یکسان است با این وجود فارغ التحصیلان مدارس متوسطه خصوصی جهت ورود به دانشگاه ها از آمادگی بیشتری برخوردار می باشند. دانش آموزانی که مقطع مقدماتی متوسطه را به پایان رسانده اند می توانند به مدت 3 تا 5 سال در مدارس متوسطه فنی وحرفه ای ادامه تحصیل دهند. جهت ورود به دانشگاه ها، دانش آموزان ملزم به حضور در آزمون ورودی که هر ساله در ماه جولای برگزار می گردد، می باشند. گفتنی است که در این دوره شرایط سنی خاصی برای داوطلبان وجود نداشته و گزینش دانشجو بر مبنای نمرات او درآزمون مذکورصورت می گیرد. آندسته از دانش آموزانی که پذیرفته نشده اند جهت ادامه تحصیل باید به دانشکده های خصوصی بروند. شهریه چنین مؤسساتی بیشتر از شهریه دانشگاه ها دولتی است. از سال 1950 کشور چین مبادرت به پذیرش دانشجوی خارجی نموده است، در حال حاضر تعداد دانشجویان خارجی بیش از 41000 نفر است که به 125 کشور جهان تعلق داشته و در کلیه رشته ها و مقاطع تحصیلی به تحصیل مبادرت می نمایند. دانشجویان خارجی از نیاز های آموزشی متفاوتی برخوردار می باشند. معمولاً در دانشگاه های چین آموزش متفاوتی برای این دسته از دانش جویان ارائه می شود. نظام آموزشی چین بر مبنای هماهنگی با موازین حکومت کمونیستی سازمان یافته و وزارت آموزش به تعیین اکثریت قوانین مربوطه مبادرت می نماید. این وزارت خانه مهمترین نهادی است که مسئولیت تدوین قوانین حاکم بر تشکیلات آموزشی کشور را بر عهده داشته و در جهت نظارت و حمایت مالی دولت از برنامه های آموزشی سیاست گذاری می نماید. وزارت خانه فوق به هماهنگی فعالیتهای مختلف دولت با اهداف نظام آموزشی (هماهنگی میان برنامه های آموزشی دوره های ابتدایی و آموزش عالی) مبادرت می نماید.دولت، اشخاص و گروه های مختلف از آموزش عالی حمایت و مقامات محلی نیز نقش مهمی در آموزش پایه ابتدایی ایفا می نمایند. علاوه بر نقش مدیریتی طی سه سال آموزش پایه نقش مقامات استانی در مدیریت آموزش عالی نیز در حال افزایش است. مقامات محلی، به اداره مدارس ابتدایی از محل بودجه محلی مبادرت نموده و دولت نیز به اداره دانشگاه ها از محل درآ مد ملی مبادرت   می نماید. این در حالی است که نمایندگیهایی در سطح استانی به فراهم آوری تسهیلاتی برای مقطع ابتدایی با مشارکت مقامات محلی در جهت تامین هزینه ها مبادرت می نماید. بررسی و پیشبرد فعالیتهای آموزشی جزئی از نظام آموزش محلی قلمداد شده و حمایت مردمی در خصوص تامین هزینه های آموزشی گسترش یافته است. با وجود حمایت های مختلف از سال 1978 دولت به اختصاص بودجه بیشتری به نظام آموزشی کشور مبادرت نموده است.جهت بر آوردن نیازهای آموزش پایه هر کودک چینی ملزم به گذراندن برنامه های آموزشی پنج ساله در مدارس ابتدایی و چهار ساله در مراکز مقدماتی متوسطه و یا شش سال در مدارس ابتدایی و سه سال در مراکز مقدماتی متوسطه می باشد. در برخی مناطق کشور اجرای کامل این قانون امکان پذیر نبوده است از این روی در قوانین جدید کشور چین به سه منطقه شهر ها و نواحی که از لحاظ اقتصادی پیشرفت کرده اند، شهرهای کوچک و روستاها و مناطق محروم تقسیم می گردد. در هر یک از این مناطق شرایط گوناگونی جهت اجرای برنامه های آموزش پایه حاکم است. در مناطق پیشرفته این آموزش کاملا اجرا می گردد. آمارها نشان می دهد آموزش ابتدایی در این مناطق که 91 درصد از جمعیت را در خود جای داده فراگیر است. در مناطق روستایی که 10تا 20 در صد جمعیت را شامل می گردد. اجرای آموزش پایه برمبنای عدم رشد اقتصادی صورت گرفته و اجرای آن یک هدف و نه واقعیت است.غیر از آموزش پایه، تحصیلات برمبنای شایستگی ها و با هزینه تامین شده از سوی دولت و منابع خصوصی صورت می گیرد. نظام آموزشی چین برگرفته از نظام آموزشی روسیه است واز زمان تشکیل جمهوری خلق چین درسال1949به اجرا درآمد. برای حمایت ازحقوق نژادها و‌اقوام مختلف برنامه های آموزشی پیچیده ای طی پنجاه سال گذشته شکل گرفته است. درحال حاضر نظام آموزشی کشورچین ازچهار بخش اصلی تشکیل آموزش پایه، آموزش پلی تکنیکی وحرفه ای، آموزش عالی وآموزش بزرگسالان متشکل می گردد.

آموزش پایه شامل مقاطع پیش دبستانی، دوره آموزشی شش ساله دوره ابتدایی،آموزش3 ساله دوره مقدماتی متوسطه و سه سال دوره تکمیلی متوسطه مشتمل می گردد. درحال حاضرآموزش پایه ازآموزش اجباری فراتر رفته و دوره تکمیلی متوسطه را نیز در برمی گیرد. پس ازبه اجرا درآمدن برنامه های آموزش اجباری طی سال 1986 اهمیت این مسئله در مناطق شهری و روستایی متفاوت بوده است. در شهرها دوره تکمیلی متوسطه نیز به آموزش اجباری افزوده شد اما درمناطقی که از رشد اقتصادی کمی برخوردار بوده از تحصیلات پایه به نه سال آموزش پایه محدود شده است. آموزش حرفه ای عمدتاً شامل آموزش های تخصصی، تکنیکی، حرفه ای _ تکنیکی کوتاه مدت می باشد. طی20سال اخیر به علت رشد سریع اقتصادی، این بخش ها سریعاً توسعه یافتند. آموزش عالی در سیاست های آتی کشور چین از اهمیت بسزایی برخوردار است. طی سال 1995 حدود30 درصداز فارغ التحصیلان مدارس متوسطه به دانشگاه ها راه یافته و باقی در مراکز فنی وحرفه ای به تحصیلات خود ادامه داده اند. آن دسته از دانش آموزانی که قصد ورود به دانشگاه را دارند ملزم به حضور در آزمون ورودی با دیگران می باشند. تا در یکی از دانشگاه ها پذیرفته شوند. طی سال های گذشته تقریباً کلیه دانشجویان از بورس تحصیلی بهره مند شده و از حق انتخاب جهت ادامه تحصیل برخورداربوده اند. طی سال های اخیر بدون افزایش کمک های مالی دولت از برنامه های دراز مدت برای توسعه آموزش عالی استفاده شده است. در حال حاضر اکثر دانشجویان به پرداخت بخشی از هزینه های آموزشی مبادرت می نمایند. که این مسئله خود به افزایش تعداد دانشجویان دوره های آموزش از راه دور با هزینه کمتر تحصیلی منجر گردیده است. هر دانشجو قبل از ورود به دانشگاه و طی دوره آموزشی 1 ساله به گذراندن دروس مربوط به علوم سیاسی در جهت آشنایی با سیاست های کشور می پردازد قبل از سال 1985 دولت چین به کلیه دانشجویان کمک هزینه تحصیلی اعطا می نمود و این درحالی است که پرداخت شهریه توسط دانشجویان در زمره برنامه های جدید آموزشی کشور است. از سال 1985 قانونی مبنی بر اعطای انحصاری بورس تحصیلی به دانشجویان ممتاز به تصویب رسید. بنا براین قانون آن دسته از دانشجویانی که ملزم به ارائه خدمت پس از اتمام تحصیلات به مدت شش سال می باشند. اعطای بورس براساس شایستگی دانشجو (سلامت جسمانی و اخلاقی اوست. در حال حاضر تقریباً یک دانشجویان کشور به پرداخت شهریه مبادرت می نمایند. دولت نیزجهت کاهش تعداد متقاضیان رشته های پرطرفدار و مهم شهریه بالایی برای این گونه رشته ها در نظرگرفته و با کنترل میزان شهریه در انتخاب رشته های مورد نظر دانشجویان دخالت می نماید

آموزش پیش دبستانی

آموزش پیش دبستانی همواره به عنوان یکی از مقاطع آموزشی کشور چین مدنظر قرار داشته است. در نواحی شهری، آموزش پیش دبستانی عمدتاُ در کودکستان ارائه گردیده و مدت زمان سه ، دو یا یک سال به طول می انجامد گفتنی است که مراکز فوق بصورت تمام وقت، پاره وقت و یا پانسیونی فعالیت می نمایند. در نواحی روستایی آموزش پیش دبستانی عمدتاً بصورت کلاس های نگهداری اطفال و کودکستان های فصلی است. در مناطق باستانی، قومی، دور افتاده و فقیرنشین کشور علاوه بر آموزش پیش دبستانی طبیعی و معمول، آموزش غیر معمول با اشکال مختلف از قبیل مراکز فعالیتی کودکان، مراکز تفریحی و مراکز آموزشی متحرک «کاروان» فعالیت دارند. در این مقطع ، کودکان رده سنی3 تا 6 سال به کودکستان نزدیک خانه خودرفته و درآنجابه تعلیم موضوعات اصلی و زبان بومی خود مبادرت می نمایند. آن ها بازی می کنند، می رقصند و آواز می خوانند. در این مقطع به کودکان ارزش حقیقت، مهربانی و زیبایی آموخته می شود در کشورچین آموزش کودکان جدی گرفته می شود زیرا شخصیت هر فرد طی سال های اولیه شکل می گیرد. طی سالهای اخیر، سیاست آموزشی پیش دبستانی با توسعه چشمگیری روبرو بوده است.

 طی سالهای اخیر برنامه های آموزش پیش دبستانی در شهرهای بزرگ و متوسط کشور گسترش یافته است. این در حالی است که برنامه های آموزش پیش دبستانی در نواحی روستایی، دورافتاده و فقیرنشین نیز از رشد چشمگیری برخوردار بوده است به نحوی که طی سال 1998، از میان 11 استان جنوب غربی و شمال غربی کشور بالغ بر 9/39 درصد از کودکان نواحی فقیرنشین از برنامه های آموزش پیش دبستانی سه ساله دولتی و 7/66 درصد نیز از برنامه های یکساله آموزش پیش دبستانی بهره مند گردیده اند. از جمله مهم ترین مزایای کودکستان ها و مراکز پیش دبستانی کشور چین به ترکیب امور مراقبتی و آموزشی کودکان در جهت رشد بدنی، اخلاقی، فکری و زیبایی شناسی کودکان در اجزاء موزون و آمادگی آنان جهت بهره برداری از آموزش مدرسه ای ضابطه مند اشاره نمود. فعالیتهای آموزشی مراکز پیش دبستانی در ساختاری متشکل، هدفمند و چند جانبه از آموزش هدایت کننده به سوی تقویت و توانمندسازی و رشد ذهنی کودکان سازمان یافته است. علاوه بر پرداختن به فعالیتهای تفریحی کودکان که بخش اصلی فعالیتهای مراکز پیش دبستانی است، فراهم سازی محیط مناسب جهت ایجاد شرایط و فرصتهایی جهت مواجه واقعی کودک با مسائل و مشکلات زندگی و تقویت درک معانی از اهم اهداف اینگونه مراکز محسوب می گردد. در جهت ارتقاء کیفیت مدیریت مراکز پیش دبستانی، دولت به اتخاذ سری قواعد دسته بندی شده مشتمل بر« نظام مدیریتی و نظام کاری کودکستانها» بر پایه اصول علمی مدیریتی مبادرت نموده است. دولت چین همچنین به طراحی نظام ها و قوانینی در جهت ارزیابی کیفیت کاری معلمین و برآورد توانایی های آنان اقدام نموده است.

ساختار آموزش پیش دبستانی

هدف مقطع آموزش پیش دبستانی ایجاد آمادگی کودکان جهت ورود به مراکز آموزش ابتدایی است.طول دوره آموزش بر 1 سال مشتمل می گردد که از سن 5 سالگی آغاز می گردد. هر کلاس درسی 30 دقیقه به طول انجامده و بر 12 ساعت کلاسی هفتگی مشتمل می گردد.

اولویتهای آموزشی

از جمله مهمترین اولویتهای آموزشی مقطع آموزش پیش دبستانی در کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-توسعه سرمایه گذاریهای خارجی در حوزه آموزش پیش دبستانی

بخش آموزش پیش دبستانی(ویژه کودکان رده های سنی 6-1 سال )با آینده درخشانی روبرو است. طبق آمار بدست آمده تاکنون بیش از 20 مؤسسه زنجیره ای پیش دبستانی در پکن تأسیس گردیده که هر یک از مراکز متعددی در سطح شهر برخوردارمی باشند . مرکز مراقبتی کودکان شرق که در سال 1998 به عنوان تنها مرکز تخصصی خصوصی در زمینه آموزش کودکان در پکن دایر گردید هم اکنون از 5 شعبه در سطح شهر پکن برخوردار می باشد که 4 مرکز به نگهداری و آموزش کودکان رده های سنی 6-1 سال و 1 مرکز به آموزش زنان باردار اختصاص دارد.لازم به ذکر است که تاکنون مبلغی بالغ بر10 میلیون یوان (معادل 2/1 میلیون دلار ) جهت راه اندازی و فعالیت این مراکز سرمایه گذاری گردیده است. در این مرکز سیستم بهره گیری از والدین جهت ارائه برنامه های آموزشی ( Teacher as Parents ) که در کشورهای غربی مورد استفاده بوده به کار گرفته شده و به تدریج به روش چینی تغییر وضعیت داده است.

تعداد30 مرکز مراقبتی کودکان در26 شهر مختلف چین دایر گردیده است.مؤسسه چند ملیتی Body Care  که مرکزیت آن در کشور آمریکا قرار دارد، از سال 1998 به فعالیت خود به صورت رایگان جهت برگزاری دوره های آموزش تغذیه و بهداشت کودک در پکن مبادرت نموده است. درسال 1999 موسسه فوق به منظورتوسعه فعالیتهای مراقبتی کودکان به تاسیس نخستین مرکز مشاوره درخصوص تغذیه و بهداشت کودکان مبادرت نمود .مؤسسه فوق همچنین به تاسیس دو مرکز جهت آموزش والدین در زمینه تغذیه ، هوش و روانشناسی کودک در پکن مبادرت نموده است.گفتنی است که کلیه معلمین این مراکز از زنان برخوردار از مدارک تحصیلی بهداشت و آموزش کودکان متشکل می گردد.

استفاده از سرگرمیها ی آموزنده برای کودکا ن به منظور تقویت نیروی آموزشی آنان بخش اعظمی از روش تدریس این مؤسسه راتشکیل می دهد .درمرحله نخست، این مؤسسه 12 میلیون یوان (معادل45/1 میلیون دلار)جهت دایرنمودن 1مرکز در شهرپکن و 1 مرکز در شانگهای سرمایه گذاری نموده است .

2-تأ مین سلامت و بهداشت کودکان

از سال 2002، آموزش چگونگی تأمین سلامت کودکان در کلیه مهدهای کودک و مدارس پیش دبستانی شهر شانگهای بعنوان برنامه درسی ویژه گنجانده شده است. گفتنی است که در صورت موفـقیت آمیز بودن ، برنامه فوق در سایر مراکز آموزشی کودکان کشور نیز به مورد اجرا گذارده خواهدشد.لازم به ذکر است که طرح مذکور با همکاری سازمان جهانی  KidsSafe برای نخستین بار در کشورچین به مورد اجرا گذارده شده است.

3- اجباری سازی درس انگلیسی در دوره های آموزش پیش دبستانی

باتوجه به روند رو به افزایش علاقه والدین به آماده سازی فرزندان خود برای آینده ، درس انگلیسی در مهدهای کودک شهرهای بزرگ کشور چین به ویژه شهر پکن به صورت اجباری در آمده و در بسیاری از مهدهای کودک، از معلمین انگلیسی و کانادایی جهت تدریس دروس انگلیسی بهره برداری می گردد. بنابر آمار منتشره، بیش از 3 هزارموسسه آموزش زبان خارجی، در کشور چین فعالیت دارند که در آمد آنها بر10میلیارد یوان (معادل 2/1 میلیارد دلار آمریکا) بالغ می گردد.

معضلات آموزشی

از جمله مهمترین مشکلات پیش روی آموزش مقطع پیش دبستانی می توان به افت راندمان نظام آموزش پیش دبستانی اشاره نمود. در قانون آموزش و پرورش چین بطور واضح آمده است که آموزش و پرورش کودکان پیش دبستانی نخستین مرحله آموزش و پرورش و بخش مهمی از برنامه های آموزشی دولت است . این نوع آموزش در ”برنامه اجرایی ارتقا آموزش و پرورش چین طی قرن 21 ” پیش بینی شده و در آن آمده است که آموزش و پرورش کیفی و توانمند باید از مقطع آموزش پیش دبستانی آغاز گردد.این در حالیست که از سال 1995 تا 2001 تعداد مراکز آموزش پیش دبستانی و شمار کودکان تحت تعلیم این مراکز با سیر نزولی مواجه بوده است. تعداد مراکز آموزش پیش دبستانی سراسر چین از 180 هزار باب به 110 هزار باب و شمار کودکان حاضر در این مراکز نیز از 112 / 27 میلیون نفر به 218 / 20 میلیون نفر و نسبت کودکان رده های سنی3 تا 6 سال از 41 درصد به 34 درصد کاهش یافته است .علت اصلی این مسئله آنست که برخی از دولت های محلی به آموزش وپرورش پیش دبستانی اهمیت نداده و بر این عقیده اند که آموزش و پرورش پیش دبستانی بخشی از آموزش اجباری محسوب نمی گردد .

همچنین کمبود کتب ویژه کودکان و نوجوانان مناطق روستایی نرخ بالای بهای کتب ویژه کودکان و نوجوانان ، طبق تحقیقات به عمل آمده ، 85 درصد از خوانندگان روستایی معتقدند بهای کتب گران بوده و 25 درصد نیز بر این اعتقادند که قیمتها برای آنان غیر قابل قبول است .سود کم انتشار کتب ارزان قیمت برای کودکان روستائی ،ناتوانی مدارس کشور در همگامی و هماهنگی با سرعت تغییرات اقتصادی و اجتماعی،تکالیف درسی زیاد و فشار والدین بر روی کودکان مبنی بر موفقیت تحصیلی و مخدوش سازی بهداشت روانی کودکان چینی ،اهمیت دادن به توانایی دانش آموزان به کسب نمرات بالا از طریق حفظ متون و فرمولهای پیچیده،مواجه دانش آموزان با ضعف آموزشی در دانش پایه دروسی نظیر تاریخ، فلسفه و فرهنگ سنتی چین،اخذ شهریه های بالای تحصیلی ، کمبود کتب درسی و آموزگار به ویژه برای دانش آموزان دختر مناطق روستایی و تمایز آموزشی میان اقلیت های قومی

قوانین آموزشی

از جمله مهم ترین قوانین آموزشی کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

- قانون آموزش و پرورش جمهوری خلق چین(مصوب سال 1995)

- قانون ویژه آموزش حرفه ای

- قانون ویژه کودکان استثنایی

- قانون ویژه بررسی صلاحیت های کاری و اخلاقی معلمین

- قانون ویژه معلمین جمهوری خلق چین

- قانون ویژه آموزش پایه

- قانون اصلاح نظام آموزشی

- قانون اصلاح و توسعه فعال مراکز آموزش عالی

آموزش پایه

از زمان اعلام « قانون آموزش پایه جمهوری خلق چین» طی سال 1986، برنامه های آموزش پایه 9 ساله، بوسیلة دولتها، در سطوح مختلف به اجرا درآمده است. با توجه به آمار سال 1998، نرخ ثبت نام مدارس ابتدایی بر 98/9% و نسبت فارغ التحصیلان مدارس ابتدایی که به ادامه تحصیلات خود در مقطع متوسطه (شامل فنی، حرفه ای) مبادرت می نمایند بر 3/94% بالغ می گردد. برنامه های آموزش پایه، 90% از جمعیت ملی و مقطع مقدماتی متوسطه 73% از این جمعیت را تحت پوشش قرار داده است. در نواحی شهری و شهرهای بزرگ و نواحی ساحلی که از نظر اقتصادی پیشرفته اند، گسترش جامع آموزش مقطع تکمیلی متوسطه  (Senior) نیز به وقوع پیوسته است. علاوه بر این دولت چین اهمیت زیادی به گسترش همگانی آموزش پایه در نواحی روستایی و فقیرنشین و اقلیت نشین کشور قائل است. طی سال 1987، وزارت اقتصاد به صدور مصوبه «اعمال تغییراتی در نحوه ادارة آموزش پیش دانشگاهی در نواحی روستایی» مبادرت نمود. در حال حاضر، برای بخش ها، شهرها و روستاهایی که توانایی اداری آنها توسط مسؤولان شهر یا بخش مورد تایید قرار گرفته است، امکانات آموزش پیش دانشگاهی دولتی فراهم آمده است. تلاش هایی در جهت یکپارچگی، توسعه آموزش و ارتقاء کیفیت نیروی کار به عمل آمده است. گفتنی است که تلاش های مذکور به واسطه توسعة اقتصاد محلی و پیشبرد فرهنگ، اخلاق و ارتقاء سطح زندگی شهروندان چینی به سطح استاندارد صورت می گیرد. از این روی آموزش روستاییان و اقتصاد محلی از پیشرفت چشمگیری برخوردار بوده است. در حال حاضر بالغ بر 2/95% از مدارس ابتدایی، 6/87% از مدارس مقدماتی متوسطة  (Junior) و 5/71% مدارس تکمیلی متوسطه ( Senior ) در شهرهای کوچک و روستاها واقع گردیده اند. از سوی دیگر وزارت آموزش و وزارت اقتصاد مبادرت به اجرای « طرح ایالتی آموزش پایه درنواحی فقیرنشین» نموده اندکه از سال 1995 تا 2000 به طول می انجامد. دولت مرکزی نیز به تخصیص بودجه ای ویژه بالغ بر 9/3 میلیارد RMB علاوه10 میلیارد RMB تامین شده توسط دولت های محلی جهت توسعه شرایط مدارس در نواحی فقیرنشین مبادرت نموده است.

سال تحصیلی در مقاطع آموزش ابتدایی و متوسطه به دو ترم تحصیلی تقسیم می گردد. سال تحصیلی در مقطع ابتدایی بر38 هفته آموزش ترمیک با یک هفته اضافی به عنوان رزرو و 13 هفته تعطیلات مشتمل   می گردد. سال تحصیلی در مقطع مقدماتی متوسطه (Junior) نیز بر39 هفته آموزشی و یک هفته اضافی به عنوان رزرو و 12 هفته تعطیلات مشتمل می گردد. سال تحصیلی در مقطع تکمیلی متوسطه (Senior) نیز بر40 هفته آموزشی با یک یا دو هفته رزرو و 10 تا 11 هفته تعطیلات مشتمل می گردد. ایام آموزشی در مقاطع ابتدایی و متوسطه، برپنج روز از هفت روز هفته مشتمل می گردد. در پاییز 1993 ، مدارس ابتدایی و متوسطه به اجرای « برنامه تحصیلی تمام وقت مدارس ابتدایی و متوسطه به صورت آزمایشی» مبادرت می نمودند. در این برنامه آموزشی، موضوعات درسی خود به دو دسته دروس دولتی و دروس محلی تقسیم شده وعناوین محلی توسط دولت های استانی مطابق با نیازهای محلی ارائه می گردد. برنامه درسی مقطع تکمیلی متوسطه (Senior) نیز خود شامل دو بخش دروس تئوریک و علمی است که عناوین درسی تئوریک نیز خود به دو دسته عناوین اجباری و عناوین اختیاری تقسیم می گردد.طی سال 1999، وزارت آموزش چین به طراحی سیستم برنامه تحصیلی پیش دانشگاهی جدید برای قرن بیست و یکم مبادرت نمود. مطابق سیستم مذکور کلیه کودکان رده سنی 6 سال مناطق شهری و کلیه کودکان رده سنی 7 سال مناطق روستایی و فقیرنشین ملزم به حضور در مدارس ابتدایی می باشند. مطابق سیستم مذکور همچنین در مناطق برخوردار از مدارس مقدماتی متوسطه (Junior) کلیه فارغ التحصیلان مقطع ابتدایی می باید بدون شرکت در هیچ آزمون ورودی در کلاس های درسی حضور یابند. این در حالی است که فارغ التحصیلان مقطع مقدماتی متوسطه (Junior) در صورت تمایل به ادامه تحصیل در مقطع تکمیلی متوسطه  (Senior) ملزم به شرکت در آزمون ورودی محلی، قبل از ورود به این مقطع می باشند، علاوه بر این طی دوره آموزش پایه، حضور در آزمون های پایان ترم، انتهای سال تحصیلی و پیش از فارغ التحصیلی الزامی است. زبان چینی و ریاضیات از جمله عناوین درسی اجباری جهت فارغ التحصیلی دانش آموزان می باشند و این در حالی است که سایر عناوین درسی منحصرا در جهت سنجش دانش آموزان ارائه می گردد.

قانون آموزش پایه

قانون آموزش پایه از اول جولای 1986 به اجرا در آمده است. در این قانون باید هر دانش آموز از 9سال آموزش رسمی برخوردار گردد. جهت برآوردن این نیاز، کودکان ملزم به گذراندن آموزش پنج سال دوره ابتدایی و آموزش چهار ساله دوره مقدماتی متوسطه و یا آموزش شش سال ابتدایی و آموزش سه ساله مقدماتی متوسطه می باشند. امروزه در کشور چین، نظام 6 و 3 سال متداول تر است (مورد دوم). اما برخی مسائل و مشکلات مانع تحقق فوری این دوره نه ساله می گردد. از این روی در قانون آموزش و پرورش پیش بینی هایی در نظر گرفته شده است که بر طبق آن مناطق کشور به سه قسمت شهرها و نواحی که از لحاظ اقتصادی پیشرفت کرده اند، شهرهای کوچک و روستاهایی که پیشرفت نسبی داشته اند و مناطقی که از لحاظ اقتصادی عقب مانده اند تقسیم می گردد. در نواحی اول و دوم دوره نه ساله آموزشی در اغلب موارد متداول است. آمارها نشان می دهد در مناطقی که 91 درصد جمعیت را درخودجای داده اند آموزش پایه متداول است. طبق آمارهای به دست آمده طی سال1994 ،8/44 درصدازکودکانی که به سن مدرسه رسیده اند وارد مقطع آموزش ابتدایی شده وهرساله2 درصداز دانش آموزان مبادرت به ترک تحصیل می نمایند.80 درصداز دانش آموزان مقطع ابتدایی نیزبه مدارس مقدماتی متوسطه راه می یابندکه این رقم نشان دهنده 75 درصد ازجمعیت این گروه سنی درکل کشور است. درمناطق عقب مانده که 25 درصد از جمعیت را درخود جای داده است برای اجرای برنامه های آموزش پایه زمان بندی های مختلفی وجود دارد. بطور خلاصه آموزش نه ساله (اجباری) در حال همگانی شدن بوده و به عنوان قانون باقی نخواهد ماند. در پایان اشاره بدین نکته الزامی است که مهمترین عامل افزایش هزینه های آموزشی در کشور چین ترک تحصیل دانش آموزان است. مدارس کمک هزینه هایی از مقامات محلی دریافت داشته و به دانش آموزان اهدا می نمایند. بررسی هزینه مدارس ابتدایی و مقدماتی متوسطه در یکی از شهر های بزرگ کشور نشان می دهد که طی سال 1994 میانگین هزینه دانش آموزان ابتدایی 4/95 یوان و دانش آموزان مقاطع مدقماتی و تکمیلی متوسطه بر 5/155 یوان و 3/257 یوان بالغ می گردد.

مقطع آموزش ابتدایی

این مقطع شامل مقطع آموزش پیش دبستانی و ابتدایی است. مهد کودک ویژه کودکان زیر رده سنی سه سال و پیش دبستانی ویژه کودکانی است که وارد سه سالگی شده و در شش سالگی وارد مدارس ابتدایی می گردند. مقطع آموزش ابتدایی از کلاس اول شروع و بسته به نظام آموزشی تا کلاس پنجم یا ششم ادامه   می یابد. سال تحصیلی به دو ترم تقسیم می شود که هر ترم شامل 19 هفته و در مجموع مدت دو ترم 38 هفته آموزشی در طول سال است. همچنین یک هفته اضافی (مثلا برای روزهای برفی در چین) هم در نظر گرفته اند و 13 هفته باقیمانده ویژه تعطیلات است.طی مقطع ابتدایی، دانش آموزان ملزم به گذراندن دروس متنوعی نظیر زبان چینی، ریاضیات و مطالب اخلاقی و همچنین ورزش و فعالیتهای فوق العاده می باشند. گفتنی است که یادگیری زبان خارجی (انگلیسی) طی سال های آخر این دوره در زمره دروس اختیاری است.

تعداد ساعات درسی اختصاص یافته به دروس دورة ابتدایی

مواد درسی

تعداد ساعات درسی در مناطقی که دورة ابتدایی6 سال است

تعداد ساعات درسی در مناطقی که دورة ابتدایی5 سال است

اخلاق

204

170

زبان چینی

1666

1598

ریاضیات

986

952

علوم اجتماعی

204

170

علوم طبیعی

272

238

ورزش

544

340

موسیقی

408

340

هنر

408

340

کار

136

102

 

مقطع آموزش متوسطه

دوره آموزشی این مقطع 6 سال به طول انجامیده و به دو مقطع آموزش متوسطه وآموزش تکنیکی و    حرفه ای تقسیم می گردد. هر یک از این دوره ها خود شامل دو مرحله آموزشی دوره سه ساله مقطع مقدماتی متوسطه و دوره سه ساله مقطع تکمیلی متوسطه می باشد که گاهی اوقات در قالب دوره های 4 و 3 ساله بطول می انجامد. شرط ورود به آموزش عالی قبولی در آزمون مقطع تکمیلی متوسطه و آزمون ورودی دانشگاه های کشور می باشد. در نظام پذیرش دولتی رقابتی فشرده جهت قبولی در دانشگاه های معتبر وجود دارد. مقطع مقدماتی متوسطه تا سه یا چهار سال ادامه یافته و در اکثر موارد مقطع تکمیلی متوسطه نیز شامل یک دوره سه ساله است. سال تحصیلی مقطع مقدماتی متوسطه بر 39 هفته و یک هفته اضافی مشتمل می گردد. در دوره مقدماتی متوسطه دروس متنوعی نظیر شیمی، فیزیک، زیست شناسی، تاریخ، جغرافیا و زبان های خارجی ارائه می گردد. هم چنین دروس تربیت بدنی مورد تشویق قرار می گیرد. مقطع تکمیلی متوسطه نیز بر40 هفته و یک یا دو هفته اضافی مشتمل می گردد. طی مقطع تکمیلی متوسطه دانش آموزان دروس تخصصی علمی و علوم انسانی را می آموزند. دانش آموزانی که از مدارس مقدماتی متوسطه فارغ التحصیل می گردند از مجوز ورود به مراکز متوسطه فنی و حرفه ای برخوردار می گردند. در این مراکز آموزشی برنامه های آموزشی دو تا چهار سال ادامه می یابد گفتنی است که اغلب کشاورزان، کادر مدیریتی و تکنیکی و کارگرانی که از مهارت کافی برخوردار نمی باشند در مدارس متوسطه فنی وحرفه ای آموزش می بینند. گروه سوم کارگران ماهری می باشند که جهت کسب مهارت های عملی و تولیدی در این مدارس ثبت نام می نمایند.

آموزش کامپیوتر درمدارس ابتدایی و متوسطه

وزارت آموزش چین مصمم است که از سال 2001 ظرف 5 تا10 سا ل به تعمیم آموزش از راه دور از مدارس ابتدایی و متوسطه سراسر چین مبادرت نماید.در این راستا،تا انتهای سال 1999، بالغ بر60 هزارمدرسه آموزش ابتدایی و متوسطه به ارائه برنامه های آموزشی کامپیوتر مبادرت نمودند .درحال حاضر، در بیش از 20 هزار مدرسه ابتدایی و متوسطه کشور دروس کامپیوتری تدریس می گردد. تعداد کل 3000مدرسه ابتدایی و متوسطه نیز به ایجاد شبکه کامپیوتری خود مبادرت نموده اند.درکشورچین بطورمتوسط به ازای هر121 دانش آموز یک دستگاه کا مپیوتروجود داشته و ازکل 200 میلیون دانش آموز کشور 30 میلون نفر به گذراندن دوره های آموزش کامپیوتر نائل می آیند .از جمله مهمترین اهداف دراز مدت آموزش کامپیوتر در مدارس ابتدایی و متوسطه می توان به موارد ذیل اشاره نمود،

1- دستیابی کلیه مدارس تکمیلی متوسطه سراسر کشور و مدارس مقدماتی متوسطه مناطق شهری، به امکانات کامپیوتری تا قبل از سال 2001

2-ارائه دروس کامپیوتری در کلیه مدارس متوسطه کشور تا قبل از سال2005

3-راه اندازی 2شبکه کامپیوتری بین مدرسه ای و اتصال90 درصد از مدارس ابتدایی و متوسطه به این شبکه کامپیوتری ظرف 5 تا 10 سال آتی

آموزش فنی و حرفه ای

اولین دوره آموزش فنی حرفه ای در چین به دوره آموزش صنعتی طی دهة 1860 (130 سال قبل) باز    می گردد. محتوای اصلی آموزش فنی حرفه ای در آن دوره ـ سلسلة Qing قدیم ـ بر مطالعة تکنولوژی در غرب و آموزش عملی فعالیتهای مردانه با توانایی های عملی استوار بود.

با طراحی «برنامة آموزشی سال 1902» سری طرح های طبقه بندی شده، ویژه آموزش فنی حرفه ای لحاظ گردید. در همان اثنا «انجمن آموزش فنی حرفه ای» که در سال 1917 تأسیس شده بود، به اولویت بندی قوانین الحاقی آموزش فنی حرفه ای توسط بخش آموزشی و صنایع در چین مبادرت نمود. به علت پیشرفت کند اقتصادی و صنایع عقب مانده، توسعة آموزش فنی حرفه ای در کشور چین تا قبل از سال 1949 مختل گردید. در آن اثنا تنها 561 مدرسه متوسطه فنی با 77 هزار دانش آموز و 3 مدرسه ویژه آموزش های عملی مهارتی کارگران با 2700 دانش آموز فعالیت داشت. نرخ کل افراد ثبت نامی مدارس متوسطه فنی حرفه ای بر 4% (2% کل دانش آموزان مدارس متوسطه) بالغ می گردید. ظرف 50 سال از زمان پایه گذاری جمهوری خلق چین در سال 1949، آموزش فنی حرفه ای تحت برنامه های تطابق، تصحیح، تحکیم، اصلاح، گسترش و توسعة مداوم قرار گرفت. طی دهة 1950 در برخورد با نیازهای توسعة اقتصادی، هزاران مدرسه متوسطه تخصصی و مدارس مهارتی کارگران آغاز به فعالیت نمود. و این در حالی است که طی دهة 1960، آموزش فعالیتهای مردانه که مورد نیاز مبرم کلیه بخشهای جامعه بود و مدارس متوسطه کشاورزی سریعاً توسعه یافت. با این وجود، گام های توسعة طبیعی آموزش فنی حرفه ای در کشور چین به طور جدی تحت تأثیر انقلاب فرهنگی قرار گرفت. از زمانی که کشور وارد دورة تاریخی جدید اصلاحات اجرای سیاست و درهای باز چین به دنیای بیرون (در سال 1978) گردید، در حوزه آموزش فنی حرفه ای نیز حیات مجددی جهت پیشرفت دمیده شد. در سال 1980، آموزش فنی حرفه ای توسط وزارت آموزش (MOE) طراحی و ارائه شده و به تصویب مجلس ملی رسید. با انتشار «گزارش اصلاحات ساختاری آموزش متوسطه» توجه عمده ای بر اصلاح ساختار آموزش متوسطه و توسعه آموزش فنی حرفه ای معطوف گردید. از این روی، مدارس تکمیلی متوسطه (Sinior) سه سال آخر دوره متوسطه قادر به مواجهه با نیازهای اجتماعی ساختار مدرنیسم گردیدند. در سال 1985، کمیتة مرکزی CPC به اتخاذ تصمیمی در خصوص اعمال اصلاحات در ساختار نظام آموزشی کشور مبادرت نمود که واضحاً بر پایة سیستم آموزش فنی حرفه ای با ساختار منطقی در سطوح مختلف از سطح مقدماتی (Junior) تا سطح تکمیلی (Sinior) برنامه ریزی شده بود. اعمال چنین اصلاحاتی در جهت تطابق بخشهای صنعتی با مراکز آموزش متوسطه بود. از این روی لزوم تاسیس مؤسسات آموزش فنی حرفه ای به تدریج احساس گردید. در همین اثنا، مجلس ملی به برنامه ریزی در خصوص توسعة فعال آموزش فنی حرفه ای در سایة توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور طی دهة 1990 مبادرت نمود. طی سال 1993 «طرح اصلاح و توسعة آموزش چین» توسط کمیتة مرکزی CPC و مجلس ملی تنظیم گردید. مطابق این طرح دولتها ملزم به تمرکز بر برنامه های آموزشی فنی حرفه ای و طرح ریزی کلی و توسعة فعال آموزش فنی حرفه ای گردیدند. طرح مذکور بر فعال سازی و تدارک ابزار آموزشی برای کلیه گروه های آموزشی، مؤسسات اقتصادی و کلیه بخشهای جامعه که در اجرای آموزش فنی حرفه ای در انواع و سطوح مختلف سهیم می باشند، اتکاء دارد. در سال 1996، نخستین قانون آموزش فنی حرفه ای به صورت رسمی اعلام شده و به مورد اجرا گذارده شد. در همین اثنا، حمایت های قانونی جهت توسعه و تکامل آموزش فنی حرفه ای به عمل آمد. در سال 1997 همزمان با « پانزدهمین گزارش کنگره ملی» رئیس جمهور Jiang Zeming به استراتژی تقویت چین از نظر علوم، تکنولوژی و آموزش و حفظ توسعة پایدار اشاره نموده و بر توسعه فعالانه آموزش فنی حرفه ای و آموزش بزرگسالان در انواع مختلف تاکید نمود. طی سال 1999 نیز طرح تعمیق اصلاحات آموزشی و پیشبرد توانایی آموزشی به تصویب مجلس ملی رسید. مصوبه مذکور بر تاسیس سیستم آموزشی مطابق با اقتصاد تجارت سوسیالیستی و قانون آموزش ملی در زمینة انواع مختلف آموزش و توسعه آموزش فنی حرفه ای بالاخص آموزش تکمیلی متوسطه (Sinior) فنی حرفه تاکید داشت. لازم به ذکر است که طراحی و اجرای چنین سیاستها، خط مشی ها و قانون هایی نه تنها به ایجاد محیط اجتماعی مناسب در جهت توسعة آموزش فنی حرفه ای منجر گردیده است، بلکه نمایانگر جهت گیری اصلاحات و توسعة آموزش فنی حرفه ای طی قرن بیست و یکم نیز می باشد.

ساختار آموزشی

نظام آموزش فنی حرفه ای در کشور چین بر آموزش در مدارس فنی حرفه ای و سایر آموزش های عملی فنی و حرفه ای مشتمل می گردد. آموزش فنی حرفه ای در چین در سه سطح آموزش مقدماتی متوسطه Junior، آموزش تکمیلی متوسطه (Sinior) و دورة تکمیلی آموزش فنی و حرفه ای ارائه می گردد. نظام آموزش فنی و حرفه ای عمدتا در جهت آموزش کارگران، کشاورزان و کارکنان بخشها در جهت احراز علوم حرفه ای پایه و مهارت های حرفه ای طراحی گردیده است. آموزش تکمیلی فنی حرفه ای Junior آموزش تکنیکی و فنی حرفه ای است که بخشی از 9 سال آموزش پایه محسوب می گردد. دانش آموزان ثبت نامی مدارس متوسطة فنی و حرفه ای از فارغ التحصیلان مدارس ابتدایی و یا جوانانی با معلومات معادل آنان می باشند. دورة آموزش این مقطع 3 تا 4 سال به طول می انجامد. د رجهت نیل به نیازهای نیروی کار و توسعة اقتصاد روستایی، عمده مدارس تکمیلی فنی حرفه ای Junior در نواحی روستایی با اقتصاد توسعه نیافته متمرکز شده است. در حال حاضر تعداد 1472 مدرسه از این نوع مدارس با 867 هزار دانش آموز در کشور چین فعالیت دارند.

طبق آمار بدست آمده طی سال 1998، بالغ بر 17090 مدرسه متوسطه فنی حرفه ای (مشتمل بر مدارس متوسطه فنی حرفه ای، مدارس متوسطة تخصصی و مدارس آموزش مهارت به کارگران) با 11460000 دانش آموز و 422900000 دانش آموز دعوت به تحصیل فعالیت دارند. در آموزش فنی حرفه ای تکمیلی، با طول دورة آموزشی دو تا سه سال، عمدتاً از فارغ التحصیلان مدارس متوسطة معمولی و مدارس متوسطة فنی حرفه ای ثبت نام به عمل می آید. طی سالهای اخیر، نسبت فارغ التحصیلان مدارس متوسطه فنی حرفه ای افزایش یافته و ارتباط میان آموزش فنی حرفه ای متوسطه و تکمیلی به تدریج استحکام یافته است. در حال حاضر مؤسسات ارائه دهنده آموزش فنی حرفه ای تکمیلی به 5 شاخه ذیل تقسیم می گردند:

اولین دسته عبارت است از 30 کالج آموزش فنی حرفه ای با 149 هزار دانش آموز، دومین شاخه شامل 101 دورة کوتاه مدت دانشگاهی فنی حرفه ای با جهت گیری کار عملی به صورت محلی، سومین شاخه شامل دوره آموزشی 5 ساله فنی حرفه ای عالی است که در مدارس متوسطه تخصصی ارائه می گردد. چهارمین شاخه آموزش فنی حرفه ای تکمیلی آموزش عالی بزرگسالان است که در قالب 130 تخصص و 180 مؤسسه ارائه می گردد. آخرین شاخه نیز 2 تا 3 سال آموزش عالی با تأکید بر آموزش عملی ارائه است.

موفقیت ها و دستاوردها

از جمله مهم ترین موفقیت های نظام آموزش فنی و حرفه ای کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-پیشرفت سریع سطح آموزش فنی حرفه ای

ظرف مدت زمان 15 سال، بین سالهای 1980 و 1995، نسبت دانش آموزان مقطع تکمیلی متوسطه (Sinior) از 19% تا 56 % افزایش یافت . علت بروز چنین نرخ صعودی در سطح دانش آموزان مقطع تکمیلی متوسطه، فارغ التحصیلی تعداد 30 تا 45 میلیون فارغ التحصیل از موسسات آموزش متوسطه فنی و حرفه ای بود.

2-شکل گیری ساختار معلمان آموزش فنی حرفه ای

اغلب معلمان آموزش فنی حرفه ای از مؤسسات آموزش عالی فارغ التحصیل می گردند. از سال 1989 بیش از 160 مؤسسه آموزش عالی بخش های ویژه و یا کلاسهایی به آموزش معلمان فنی حرفه ای با پذیرش کلی 21 هزار دانش آموز اختصاص داده اند. در همان اثنا، دولت به طراحی نظام آموزش معلمان فنی حرفه ای مبادرت نمود. در حال حاضر تعداد 14 کالج تکنیکی فنی حرفه ای که بر پایة آموزش عملی برنامه ریزی شده اند در حوزه آموزش معلمان فنی و حرفه ای فعالیت دارند.

3-افزایش توانایی و ارتقاء سطح آموزش فنی حرفه ای

ظرف 50 سال اخیر، به ویژه 20 سال پس از اصلاحات و گشایش درهای کشور چین به دنیای بیرون، بر کیفیت و سطح آموزش فنی حرفه ای به موازات تأثیرات آموزشی، افزوده شده است. تا پایان سال 1998 بیش از 2000 طرح کلیدی و آزمایشی در مدارس فنی حرفه ای در جهت پیشبرد توسعة کلی برنامه های آموزش فنی حرفه ای پایه ریزی گردید.

4-اعمال اصلاحات آموزشی در آموزش فنی حرفه ای

همگامی با آموزش فنی حرفه ای مدرن بین المللی و اتخاذ روشهای آموزشی آن در جهت ارتقاء سطح آموزش بخش مهمی از اصلاحات آموزش فنی حرفه ای کشور چین به شمار می آید. به عبارت دیگر «سیستم Dual Track» کشور آلمان، روشهای آموزشی و پرورشی کشورهای استرالیا و کانادا، ساختار آموزشی _ استخدامی سازمان بین المللی کار، «طرح دوره های مهارتی جهت پرداختن به فعالیتهای اقتصادی کوچک» سازمان UNESCO به صورت وسیع در سراسر دنیا گسترش یافته و به صورت الگوهایی جهت اعمال اصلاحات آموزش فنی حرفه ای در کشور چین مورد استفاده قرار گرفته است. در حال حاضر در ارتباط با صادرات صنعتی، صنعت نفت، بهداشت عمومی، تجارت و صنایع سبک، صدها مدرسة فنی حرفه ای در مناطق Qingdao، Suzhou، Wuxi، Changzhou، Wuha، Shenyang، Jingsha تأسیس گردیده و تعداد بیشماری از مؤسسات اقتصادی به اجرای طرح آزمایشی اصلاحات آموزش فنی حرفه ای بر پایة روشهای آموزش خارجی در جهت پیشرفت سطح آموزشی آموزش فنی حرفه ای در چین مبادرت نموده اند.

5-گسترش سریع برنامه های آموزش فنی حرفه ای در مناطق روستایی

از ابتدای دهة 1980، پیشرفت قابل توجهی در ارائه برنامه های آموزش فنی حرفه ای در مناطق روستایی کشور چین به وقوع پیوسته است. گفتنی است که پیشرفت مذکور به واسطه افزایش تعداد و ارتقاء کیفیت تحقیقات انجام گرفته بر روی آموزش فنی حرفه ای صورت پذیرفته است. با توسعة آموزش فنی حرفه ای، انجام تحقیقات بر روی آموزش فنی حرفه ای افزایش یافته و چندین موسسه تحقیقاتی آموزشی فنی حرفه ای تأسیس گردید. از دهة 1960، بالغ بر 76 موضوع تحقیقاتی شامل طرحهای تحقیقاتی آموزش ملی با ارائه نتایج تحقیقات، جهت شکل گیری سیاست های دولت، به عنوان مرجع در زمینة آموزش فنی حرفه ای به مورد اجرا درآمده است.

آموزش اخلاق

آموزش اخلاق در کشور چین بر سیاست، ایدئولوژی، اخلاق و روانشناسی مشتمل می گردد. رسالت اصلی برنامه های آموزش اخلاق در مقاطع آموزش ابتدایی و متوسطه، پرورش دانش آموزان در جهت تربیت شهروندانی با علاقه فراوان به سرزمین مادری، اخلاق اجتماعی، رفتار متمدن و قانون می باشد. علاوه بر این، آموزش اخلاق به آماده سازی دانش آموزان جهت برخورداری از نگرش صحیح به جهان، زندگی و ارزیابی آن و ارتقاء هوشیاری اجتماعی کودکان منتهی می گردد. رشد اندیشه های متعالی شناختی و نظام های اخلاقی از جمله دیگر اهداف برنامه های آموزشی اخلاق محسوب می گردد. این آموزش بر آموزش اصول مارکسیسم ـ لنینیسم، افکار مائو زدونگ و تئوری دنگ زیائو پینگ و خطوط راهنمای تئوری وی، عشق به سرزمین مادری، عشق به مردم، عشق به کار، عشق به علم و عشق به سوسیالیزم استوار گردیده است. با توجه به محتوای پایه ای این گونه آموزش پیشرفت قابل توجهی در خصوصیات بدنی و روانی دانش آموزان ابتدایی و متوسطه ایجاده شده و دانش آموزان به آموزش، رفتار متمدن، سنتهای والا و ارزشهای انقلابی چین ملی، سیستم دموکراتیک قانونی و اخلاقی، تاریخ چین مدرن، بررسی کلی کشور چین و سیاستهای جاری، حوادث و نگرش علمی به جهان، زندگی و ارزیابی آن نائل می آیند. علاوه بر این، آموزش اخلاق به تقویت بنیه روحی روانی کودکان جهت برخورداری از قدرت سالم روحی و شخصیت سالم منجر می گردد. بنا بر اعلام حکومت مرکزی، « نظام آموزش اخلاق در مدارس ابتدایی و متوسطه»، « رئوس مطالب آموزش اخلاق در مدارس ابتدایی و متوسطه» و « سر فصلهای آموزش اخلاق در مدارس متوسطه» در زمره اصولی می باشند که پایه ریزی آموزش اخلاق، تعیین اهداف، محتوای آموزشی، نیازهای اولیه آموزش اخلاق و سیاست گذاری آن، اتخاذ روش ها و ارزیابی اجرای برنامه های آموزش اخلاق، برآورد نیازهای پایه کشور در عرصه های ایدئولوژی، اخلاق، کیفیت روانی و چگونگی راه و روش آن، توسط این اصول صورت می پذیرد. آموزش اخلاق از جمله مولفه های مهم آموزشی در مدارس کشور چین به شمار می آید. حکومت مرکزی همچنین به ارائه « قانون رفتار دانش آموزان ابتدایی» و « قانون رفتار دانش آموزان متوسطه»، « هنجارهای رفتار روزمره دانش آموزان ابتدایی» بصورت دسته بندی شده مبادرت می نماید.

از جمله مهمترین مراکز آموزش خصوصی کشور چین می توان به مراکز مستقر در شهرهای پکن، شی ان، و استانهای گوانگ دونگ و جه جیانگ، اشاره نمود. آیند. طی سال 2001، مدارس خصوصی شهر شی ان به ثبت نام از 120 هزار دانش آموز مبادرت نمودند. در این شهر 40 مدرسه عمومی وجود دارد که مجموع دانش آموزان ثبت نامی آنان بر 200 هزار نفر بالغ می گردد. فارغ التحصیلان این مدارس، نقش مهمی در مناطق غربی چین ایفا می نمایند.

 

آموزش و پرورش و تربیت معلم چین

آموزش معلمان همواره به عنوان ، یک بخش مهمی از سیستم آموزش سوسیالیستی کشور چین مطرح بوده است. طی50 سال اخیر ، از زمان پایه گذاری جمهوری خلق چین ، دولت بر اجرای برنامه های آموزشی معلمان تاکید نموده و حمایت های گسترده ای از آن به عمل آورده است . اصول کلی سیستم آموزش معلمان کشور چین بر آورده سازی نیازهای آموزشی پیش دانشگاهی در انواع و سطوح مختلف استوار گردیده است. سیستم مذکور بر اساس شرایط خاص کشور چین طراحی شده و بر موسسات آموزش معلمان غیر وابسته مانند بخشهای مدیریتی تحت نظارت مؤسسات آموزشی مشتمل می گردد. آموزش معلمان در کشور چین از دو بخش آموزش قبل از خدمت و آموزش ضمن خدمت متشکل می گردد. از جمله دوره های آموزش معلمان می توان به مؤسسات آموزش 4 ساله معلمان شامل کالج ها و دانشگاههای عمومی، کالج های تربیت معلم سه ساله و مدارس متوسطه آموزش پیش از خدمت معلمان مقطع ابتدایی اشاره نمود. مؤسسات مذکور به آموزش معلمان در جهت تدریس در مدارس مقدماتی Junior و تکمیلی متوسطه (Senior) و مدارس ابتدایی، مراکز پیش دبستانی و مؤسسات آموزش استثنایی مبادرت می نمایند. دوره های آموزش ضمن خدمت توسط موسسات آموزشی و مراکز تربیت معلم به معلمان مدارس ابتدایی، پیش دبستانی و مدارس متوسطه ارائه می گردد . علاوه بر این، دپارتمانهای آموزش عالی و برنامه های آموزشی تلویزیونی در جهت آموزش معلمان مدارس متوسطه طراحی گردیده اند. علاوه بر این برنامه های آموزشی ضمن خدمت ویژه معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه از طریق برنامه های آموزشی مدارس شبانه، آموزش ماهواره ای و برگزاری آزمونهای ویژه سیستم خودآموزی به مورد اجرا درآمده است .

سیاستهای آموزشی

وزارت آموزش و پرورش چین به تدوین برنامه ای جهت تربیت10هزار معلم مدارس ابتدایی و متوسطه مبادرت نمود که در اواخر سال 2001 به پایان رسید. 38 دانشگاه آموزش معلمان، مسئولیت آموزش این 10 هزار معلم را بر عهده داشته و دولت مرکزی مبلغی بالغ بر 26/76 میلیون یوان به اجرای برنامه فوق اختصاص داده بود .علاوه بر این، نخستین دوره آموزش معلمان جهت بررسی کتب درسی جدید آموزش و پرورش پایه ای چین در تاریخ 24 مارس تا 28 آوریل سال2001 در تعداد9 دانشگاه تربیت معلم برگزار شده و تعداد 3038 معلم نیزدر این دوره ها شرکت کردند.گفتنی است که پروژه مذکور، نقش مهمی در انجام اصلاحات در آموزش و پرورش پایه ای چین ایفا نموده است .

وزارت آموزش و پرورش چین همچنین به آموزش اخلاقی معلمان نیز توجه ویژه ای مبذول داشته است.از سوی دیگر، به دنبال ارتقاء موقعیت اجتماعی معلمین در جامعه چین ، درآمد آنها نیز افزایش یافته است . در سال 2001 حقوق متوسط سالیانه معلمین در دانشگاه ها بر 18054 یوان بالغ گردید که نسبت به سال قبل معادل 3856 یوان (16/27 درصد ) افزایش داشته است . در همین اثنا، حقوق متوسط سالیانه معلمین مدارس ابتدایی و متوسطه بر 10194 یوان بالغ گردید که نسبت به سال قبل معادل 1610 یوان (76/18 درصد ) افزایش داشته است .

آموزش معلمان

آموزش معلمان همواره به عنوان ، یک بخش مهمی از سیستم آموزش سوسیالیستی کشور چین مطرح بوده است. طی50 سال اخیر ، از زمان پایه گذاری جمهوری خلق چین ، دولت بر اجرای برنامه های آموزشی معلمان تاکید نموده و حمایت های گسترده ای از آن به عمل آورده است.

اصول کلی سیستم آموزش معلمان کشور چین بر آورده سازی نیازهای آموزشی پیش دانشگاهی در انواع و سطوح مختلف استوار گردیده است. سیستم مذکور بر اساس شرایط خاص کشور چین طراحی شده و بر موسسات آموزش معلمان غیر وابسته مانند بخشهای مدیریتی تحت نظارت مؤسسات آموزشی مشتمل     می گردد. آموزش معلمان در کشور چین از دو بخش آموزش قبل از خدمت و آموزش ضمن خدمت متشکل می گردد. از جمله دوره های آموزش معلمان می توان به مؤسسات آموزش 4 ساله معلمان شامل کالج ها و دانشگاههای عمومی، کالج های تربیت معلم سه ساله و مدارس متوسطه آموزش پیش از خدمت معلمان مقطع ابتدایی اشاره نمود. مؤسسات مذکور به آموزش معلمان در جهت تدریس در مدارس مقدماتی          Junior   و تکمیلی متوسطه (Senior) و مدارس ابتدایی، مراکز پیش دبستانی و مؤسسات آموزش استثنایی مبادرت می نمایند. دوره های آموزش ضمن خدمت توسط موسسات آموزشی و مراکز تربیت معلم به معلمان مدارس ابتدایی، پیش دبستانی و مدارس متوسطه ارائه می گردد. علاوه بر این، دپارتمانهای آموزش عالی و برنامه های آموزشی تلویزیونی در جهت آموزش معلمان مدارس متوسطه طراحی گردیده اند. علاوه بر این برنامه های آموزشی ضمن خدمت ویژه معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه از طریق برنامه های آموزشی مدارس شبانه، آموزش ماهواره ای و برگزاری آزمونهای ویژه سیستم خودآموزی به مورد اجرا درآمده است.

لزوم حضور معلمین در دوره های آموزشی

درحال حاضر، کشور چین، از 10 میلیون معلم مدرسه ابتدایی و متوسطه برخوردار می باشد. در این اثنا، آموزش ضمن خدمت و تربیت شغلی معلمین، وظیفه مهمی در جهت پیشرفت آموزش و پرورش کشور چین می باشد. طبق درخواست وزارت آموزش و پرورش چین، تا انتهای سال 2001، کلیه معلمین ابتدایی و متوسطه، ملزم به شرکت در آموزش دوره ای (هر 5 سال یک بار) می باشند.در این راستا، جهت اجرای طرح فوق، شبکه بزرگ کامپیوتری آموزش و پرورش مداوم معلمین ابتدایی و متوسطه تحت عنوان (شبکه کامپیوتری معلمین ابتدایی و متوسطه چین( (www.ChinaTDE.net) راه اندازی گردیده است. گفتنی است که شبکه کامپیوتری معلمین چین، از مرکز مطبوعاتی، مرکز تربیتی، مرکز پژوهشی، مرکز درسی، مرکز خدماتی و مرکز مبادلاتی برخوردار می باشد. در حال حاضر، تعداد 28 پایگاه آزمایشی در 18 استان و ناحیه خود مختار کشور در حال تاسیس می باشند. طی سپتامبر سال 2001، دروس مرحله اول شبکه کامپیوتری ارائه گردیده و دروس مراحل دوم و سوم در پی راه اندازی شبکه های جدید، ایجاد گردیده است. طی سال2003 (شبکه کامپیوتری معلمین ابتدایی و متوسطه چین) به ارائه 200 واحد درسی مبادرت خواهد نمود.گفتنی است که دروس فوق، درجهت برآورده سازی نیازهای آموزش و پرورش ضمن خدمت معلمین چینی ارائه می گردد.

وضعیت آموزش معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه

آموزش ضمن خدمت معلمان در مدارس ابتدایی و متوسطه به دو نوع آموزش با درجه تحصیلی و بدون درجه تقسیم می گردد . طی سال 1991 تا 1995 ،کمیسیون آموزش ملی به ارائه پیشنهادی در خصوص آموزش مداوم بمعلمان مدارس ابتدایی ، آموزش معلمان تازه کار مدارس ابتدایی طی دورة کار آموزی و آموزش مهارتهای پایه به معلمان مدارس ابتدایی مبادرت نمود .

آموزش مداوم ابتدائاً در میان معلمان مدارس ابتدایی توسعه یافت .این نوع آموزش عمدتاً تقویت روش تدریس، اخلاق ، تئوری های آموزشی و توانایی های آموزشی معلمان برخوردار از آموزش های ضمن خدمت تاکید دارد . دپارتمان ها و مؤسسات آموزش ضمن خدمت معلمان پایه های اصلی آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی به شمار می آیند . آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی خود به دو بخش دوره کار آموزی معلمان تازه کار و آموزش تکمیلی تقسیم می گردد.

آموزش هایی نیز در خصوص همکاری های آموزشی ، دلسوزی برای دانش آموزان ، انس گرفتن با نظام ها و خط مشی های آموزشی ، بررسی قوانین متداول در خصوص کتب مرجع به معلمین ارائه می گردد. آموزش تکمیلی نیز به صورت معرفی مسؤولیتهای شغلی ، توانایی های آموزشی و بخشهایی از نیازهای تکمیلی در سطوح بالاتر ارائه می گردد. روند آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی ، پس بعد از برگزاری پنجمین نشست ملی آموزش معلمان طی سال 1996 سرعت پیدا کرد . در حال حاضر 51 ناحیه در 123 استان ، برنامه های آموزش مداوم به صورت تجربی مبادرت نموده اند .

طی سال 1997 پیشنهاداتی در خصوص تقویت تجربه منطقه ای آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه توسط کمیسییون آموزش ملی مطرح گردید. در این پیشنهادات، اهداف ، محتوا ، نحوة اداره ، سطح مسؤولیتهای دپارتمانهای اداری ونقشی مؤسسات آموزش معلمان و مؤسسات تحقیقاتی و سمعی بصری تصریح گردیده است. طی سال 1997 دپارتمان آموزش معلمان کمیسیون آموزش ملی به ارائه یک سری ملاک های راهنما در خصوص گسترش دوره های آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه مبادرت نمود. در تألیف کتب مرجع آموزش مداوم معلمین مدارس ابتدایی و متوسطه از ترکیبی از انتشار کتب ملی و منطقه ای با ارجحیت کتب منطقه ای استفاده می گردد. وزارت آموزش به تألیف تعدادی کتب مرجع ملی ویژه دوره های اجباری عمومی آموزش معلمان از قبیل بررسی تئوری Deng Xiaoping، اخلاق حرفه ای معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه، روش شناسی پایه و تکنولوژی آموزش مدرن مبادرت می نماید. بهبود اخلاق حرفه ای معلمان ابتدایی و متوسطه، بخش اصلی آموزش مداوم است. در سال 1997، دپارتمان آموزش معلمان کمیسیون آموزش ملی، پیشنهاداتی در خصوص تقویت آموزش اخلاق حرفه ای در آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه ارائه نمود که به نظام بندی جهت گیری مدیران، اهداف، محتوا، اقدامات، آزمون ها و سیستم ارزیابی و تقویت اداره و مدیریت آموزشی منجر گردید. علاوه بر این، وزارت آموزش به تصویب قوانینی در خصوص آموزش مداوم معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه به منظور اجرای سیستم آموزش مداوم و شناسایی محتوا، روش ها، نحوة اداره سازمانی، استانداردهای زیر بنایی، آزمون ها و ارزیابی، جوایز و جریمه های آموزش مداوم معلمان مبادرت نموده است. در سال 1999، مجلس ملی، طرح جوان سازی آموزش طی قرن بیست و یکم را در دستور کار خود قرار داد. گفتنی است که پیش نویس طرح مذکور توسط وزارت آموزش ارائه گردیده بود. دو موضوع اصلی در طرح «پروژة تربیت معلم بین دو قرن» وجود داشت. یکی تکمیل آموزش مداوم، آموزش مدیران کنونی و معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه ظرف مدت زمان سه سال و دیگری گزینش و آموزش 100 هزار معلم ذخیره برای مدارس متوسطه فنی حرفه ای و مدارس ابتدایی ظرف مدت زمان دو سال بود. گفتنی است که از میان این افراد تعداد 10000 نفر از طریق برنامه هایی که مستقیماً توسط وزارت آموزش سازماندهی شده است آموزش   می بینند. لازم به ذکر است که وزارت آموزش اکنون در مسیر انجام این طرح است.

آموزش معلمان اقلیت های قومی

کشور چین ،کشور برخوردار از ملیت چند قومی متحد با 56 گروه اقلیت نژادی می باشد . جمعیت اقلیت های قومی کشور بر 108 میلیون نفر برابر با 98/8% جمعیت کل کشور بالغ می گردد. آموزش گروه های اقلیت نژادی ،بخش مهم تعهدات آموزش ملی را تشکیل می دهد . کشور چین به تشویق ، توسعة آموزش معلمین اقلیت های قومی در جهت پیشبرد توسعة آموزش در نواحی اقلیتی مبادرت می نماید . موسسات آموزش عالی ، کالج ها و مدارس متوسطه آموزش معلم آن عمده دار مسئولیت آموزش و پرورش معلمان اقلیت های قومی می باشند.درحال حاضر مرکز آموزش معلمان در شمالغرب و مرکز آموزش معلمان جنوب غربی کشور به فعالیت می پردازند . علاوه بر این بخش هایی از مؤسسات ملی و دانشگاههای جامع نیز به ارائه برنامه هایآموزش معلمان اقلیت های قومی مبادرت می نمایند.

آمار آموزشی

طبق آمار بدست آمده طی سال 2001 ، تعداد مراکز تربیت معلم کشور چین بر 210 باب با تعداد 35/1میلیون دانشجو بالغ می گردد . با اصلاح کتب درسی و باز آموزی مجدد معلمین مدارس ابتدایی و متوسطه ، سطــح و سابقـه تحصیلـی معلمیـن مـدارس مذکور بصورت قابل ملاحظه ای ارتقا یافته است . گفتنی است که ارتقا سطح دانش و سابقه تحصیلی معلمین مدارس ابتدایی و متوسطه نقش مهمی در پیشرفت آموزش و پرورش چین ایفا کرده است. علاقه به شغل معلمی درمیان زنان چینی روز به روزافزایش می یابد. تعدادزنان معلم درمدارس مختلف بر000/0 27/ 5 نفر(معادل 48/5 درصدازتعدادکل معلمین) بالغ می گردد .نسبت معلمین زن کمتراز 30سال به 5/4 درصد بالغ می گردد.درمدارس متوسطه ،نسبت زنان معلم کمتراز رده سنی30 سال دردوره مقدماتی متوسطه بر 8/47 درصد ودردوره تکمیلی متوسطه بر3/44 درصد بالغ می گردد.درمیان اساتید دوره آموزش عالی نیز ،نسبت اساتید زن بر 37/35 درصد بالغ می گردد.به طور کلی می توان گفت که3/49 درصد کل اساتید کمتر از رده سنی30 سال را زنان تشکیل می دهندکه بر 50 درصد کل ا ساتید مشتمل می گردد.

اصلاحات و توسعه

جوان سازی یک ملت به آموزش و توسعة آموزش به معلمان بستگی دارد. از این روی حزب کمونیست و دولت چین توجه عمده ای بر آموزش معلمان معطوف داشته و آنرا در رأس دستور کار خود قرار داده است. چهارمین کنفرانس ملی آموزش معلمان چنین طی سال 1980 برگزار گردید. طی این کنفرانس اهداف و وظایف آموزش معلمان در عصر جدید پس از جمع بندی سی سال تجربه مشخص گردید. در سال 1985، کمیتة مرکزی حزب کمونیست چین در خصوص اصلاح سیستم آموزشی بر توسعة آموزش ضمن خدمت معلمان مانند سایر اقدامات استراتژیک در توسعة آموزش تاکید نمود. در حال حاضر آموزش معلمان به وضعیتی بالاتر از همیشه ارتقاء یافته است. در همان اثنا نشست ملی معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه بر پا گردید. طی این نشست اهداف، سیاستها و روش های پایه ریزی شرایط معلمان مقطع پیش دانشگاهی و سیاستهای توسعة هر چه بیشتر آموزش معلمان اتخاذ گردید. طی سال1993 با صدورخط مشی اصلاح و توسعة آموزش چین کلیه دولتها اعم از ملی و منطقه ای ملزم به افزایش اعتبارات مالی در جهت ارتقا سطح کیفی و کمی آموزش معلمان گردیدند. با برگزاری «پنجمین نشست ملی آموزش معلم» طی سال 1996 از «تربیت معلم به عنوان اولویت استراتژیک در روند توسعة آموزشی کشور یاد شده و دولتها ملزم به ایجاد سیستم منسجم آموزش معلمان گردیدند. مطابق نتایج بدست آمده در این نشست دولتها ملزم به معرفی آموزش معلمان به عنوان یک مسألة قابل توجه برای قرن های آتی گردیدند. بعدها وضعیت استراتژیک آموزش معلمان و روند توسعة آن هر چه بیشتر تقویت شد. با اعمال اصلاحات و اتخاذ سیاست باز شدن درها به دنیای بیرون، آموزش معلمان در چین به مرحلة جدیدی از توسعه وارد شد. در حال حاضر آموزش معلمان پیروی از جهت گیری های سوسیالیستی را ادامه داده و به فراهم سازی برنامه های آموزش پیش دانشگاهی برای کشور مبادرت می نماید. علاوه بر این در جهت ارتقا کیفیت مدارس و بهبود تدریجی روند اصلاحات، اقدامات و پیشرفتهای قابل توجهی در سیاست های آموزش معلمان کشور صورت گرفته است. این امر در لیست اولویت دولتها در ردیف اول قرار گرفته است تا اعتبارات آن افزایش یافته و استاندارد سازی شرایط آموزشی سرعت گیرد. مدیریت مدارس پیش از پیش استاندارد و علمی شده است. علاوه بر این کیفیت آموزشی و کیفیت آکادمیک اعضای مؤسسات آموزش معلمان به صورت جامع در روند تعمیق اصلاحات بهبود یافته است. موفقیت های عمده ای نیز در تحقیقات علمی به ویژه در تحقیقات آموزشی بدست آمده است. کالج ها و مؤسسات آموزش معلمان به آموزش هزاران معلم مدارس ابتدایی و متوسطه در جهت تقویت ساختار آموزش پیش دانشگاهی و به ویژه توسعة آموزش پایه نه ساله و ارتقاء کیفیت آموزشی در کشور مبادرت نموده اند. در سال 1998، تعداد کل معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه عادی بر 9516500 نفر بالغ گردید که  5819400 نفر به معلمان مدارس ابتدایی، 3054700 نفر به معلمین مدارس مقدماتی متوسطه Junior و 642400 نفر به معلمین مدارس تکمیلی متوسطه (Senior) تعلق دارد. از آنجاییکه از آموزش معلمان در کشور چین تحت عنوان بزرگترین سیستم حامی آموزشی پیش دانشگاهی در جهان یاد می گردد از این روی اصلاحات و توسعة آن قویاً به پیشرفت آموزش پیش دانشگاهی کشور منجر گردیده است.

نرخ مراکز آموزش معلمان طی سال 1998

 

تعداد مدارس

تعداد افرادثبت نامی

تعداد انشجویان تازه وارد

تعداد فارغ التحصیلان

تعداد اساتید

کالج ها و دانشگاههای عمومی

229

693600

251100

196800

76600

مدارس متوسطة آموزش علمان

875

921100

319300

3058000

6340

مؤسسات آموزشی

190

212000

82200

66200

18700

مراکز آموزش ضمن خدمت معلمان

2087

371000

12600

168200

46300

 

 

در دوازدهم دسامبر سال 1995، مجلس ملی به تصویب قوانین شرایط کاری معلمان مبادرت نمود. در این قانون، استاندارد های استخدامی معلمان، مدارک لازم جهت انجام فعالیت آنان و شرایط دعوت از معلمین و فارغ التحصیلان شایسته جهت تدریس در مراکز آموزش لحاظ گردیده است.

آموزش پیش دانشگاهی

تا قبل از پایه گذاری جمهوری خلق چین در سال 1949 ، آموزش پیش دانشگاهی در چین بسیار عقب افتاده بود . طی سال 1946 که سال اوج توسعة آموزشی محسوب می گردد؛ کشور چین تنها از 1300 مدرسه پیش دبستانی، 289 هزار مدرسه ابتدایی و 4266 هزار مدرسه متوسطه برخوردار بود. پس از سال 1949 دولتهای محلی و مرکزی کشور توجه عمده ای به آموزش پیش دانشگاهی معطوف داشته و به تخصیص منابع مالی، انسانی و مادی زیادی به حوزه آموزش مبادرت نمودند. در سال 1978، با پذیرش سیاست اصلاح و گشایش درهای کشور به دنیای بیرون، آموزش پیش دانشگاهی وارد عصر نوینی از پیشرفت گردید. طی سال 1985، کمیتة مرکزی حزب کمونیست چین به صدور بیانیه ای با عنوان « تصمیماتی در خصوص تغییرات ساختار آموزشی» مبادرت نمود که بر اصل پاسخگوی حکومتهای محلی در خصوص ارائه برنامه های آموزش پیش دانشگاهی استوار بود. سیاست گذاری جدید، به عنوان انگیزه ای برای حکومتهای محلی به ویژه بخش ها و شهرستان ها مطرح بود. طی سال 1986، کنگره خلق چین مبادرت به اعلان قانون آموزش پایه در جمهوری خلق چین نمود. بر این اساس، آموزش پیش دانشگاهی بر پایه قانونی محکم بنا گردید. طی سال 1993، کمیتة مرکزی حزب کمونیست چین و مجلس ایالتی متفقاً به صدور اعلامیة «راهنمایی هایی در خصوص تغییرات و پیشرفت آموزشی کشور چین» مبادرت نمودند. اعلامیه مذکور در جهت روشن شدن جهت ها و سیاست های اساسی ویژه آموزش پیش دانشگاهی طی قرن بیست و یکم صادر گردید. در اوایل سال 1999، مجلس ایالتی همچنین به تصویب راهکار عملی جهت احیاء آموزش طی قرن بیست و یکم» مبادرت نمود. راهکار فوق که توسط وزارت آموزش طراحی و قاعده بندی یافته بود بر استراتژی تقویت چین در حوزه علوم، فن آوری و آموزش استوار بود. هدف اصلی ارائه راهکار فوق طراحی برنامه کار تغییرات و توسعة آموزش بین دو قرن بر اساس «قانون آموزش جمهوری خلق چین» و اعلامیه « راهنمایی هایی در خصوص تغییرات و پیشرفت آموزش در چین» بود. در ژوئن سال 1999، کمیتة مرکزی حزب کمونیست چین و مجلس ایالتی متفقاً به اعلان مصوبه تعمیق تغییرات آموزشی و پیشبرد کامل کیفیت آموزش مبادرت نمودند. لازم به ذکر است که مصوبه مذکور در جهت بنا نهادن آموزش اساسی سوسیالیستی با خصوصیات چینی طی قرن بیست و یکم صادر گردید. طی 50 سال اخیر، از زمان پایه گذاری جمهوری خلق چین، آموزش پیش دانشگاهی در چین به موفقیت های فراوانی نائل آمده است به نحوی که مطابق آمار بدست آمده در پایان سال 1998، کشور چین از 181400 مدرسه پیش دبستانی با 24030300 دانش آموز، 609626 مدرسة ابتدایی با 139538000 دانش آموز، 63940  مدرسة مقدماتی متوسطه (Junior) با 53630300 دانش آموز و 13900 مدرسة تکمیلی متوسطه (Senior) (سه سال آخر متوسطه) با 9380000 دانش آموز و 1535 مدرسه استثنایی با 358400 دانش آموز برخوردار        می باشد.

نهادهای مرکزی

دولت مرکزی به تعیین خط مشی آموزش پیش دانشگاهی مبادرت می نماید و این در حالی است که مسوولیت مدیریت مراکز سطوح مختلف آموزشی بر عهده دولت های محلی می باشد. وزارت آموزش نیز به طبقه بندی قوانین، سیاست ها و برنامه ریزی کلی و اجزاء اساسی سیستم آموزشی کشور مبادرت می نماید. گفتنی است که نظارت مستقیم وزارت آموزش در جهت پایه ریزی اصول ویژه آموزش معلمان، آموزش در مناطق فقیر و اقلیت نشین و نظارت کلی بر عملکرد ادارات آموزش محلی صورت می گیرد.

دولت های ایالتی نیز عهده دار مسوولیت اجرای کامل برنامه های آموزش پیش دانشگاهی در حوزة حکومتی خود می باشد. که از آن جمله می توان به طراحی و گسترش سیاست ها و برنامه ریزی آموزشی در مدارس محلی ابتدایی و متوسطه، سازماندهی، ارزیابی و اجرای سیاست های ویژه آموزش پایه، ارائه برنامه های آموزشی ویژه مناطق فقیر و اقلیت نشین و تامین کمک های مالی مناطقی از کشور که هزینه های آموزشی کافی برخوردار نمی باشند، اشاره نمود. دولتهای محلی نیز عهده دار مسؤولیت اصلی آموزش پایه مشتمل بر مدیریت مسائل مالی آموزشی، انتصاب و مدیریت معلمان و رؤسای مدارس و تعیین خط مشی های آموزشی مراکز آموزش ابتدایی و متوسطة می باشند. حکومت مرکزی نیز به تشویق مشارکت فعال شهروندان چینی جهت احداث و ادارة مراکز آموزش ابتدایی و متوسطه (مشتمل بر مراکز آموزش پیش دبستانی) مبادرت   می نماید. دولت چین عهده دار مسؤولیت جذب مشارکت کلیه اقشار و بخش های جامعه در جهت ارتقاء سطح کیفی و کمی برنامه های آموزشی می باشد. مراکز پیش دبستانی، مدارس ابتدایی و متوسطه به واسطه برقراری اتحاد و همکاری میان مؤسسات و کمیته های محلی یا روستایی مورد حمایت واقع شده، شوراهای آموزشی شکل گرفته و مبادرت به جلب حمایت بخش های گوناگون اجتماعی برای مدارس می نمایند.

آموزش عالی

در کشور چین، هدف اصلی آموزش عالی تربیت متخصصان جهت توسعه بخش های مختلف کشور است. دانشگاه هاو دانشکده ها و مؤسسات آموزش عالی به ارائه برنامه های چهار یا پنج ساله و همچنین دوره های تخصصی دو تا سه سال مبادرت می نمایند. آندسته از دانش جویانی که اولین به اتمام نخستین دوره نائل آیند از مجوز حضور در دوره های بعدی برخوردار می گردند.

ساختار آموزشی

از جمله مؤسساتی که به اهداف آموزش عالی تحقق می بخشند می توان به دانشگاه ها، دانشکده ها و مؤسسات فنی وحرفه ای اشاره نمود. دانشگاه ها عهده دار آموزش، تحقیقات علمی و خدمات اجتماعی     می باشند. دانشگاهای چین به چند دسته تقسیم می گردند. برخی از دانشگاه ها مستقیما تحت نظارت وزارت آموزش عالی قرار داشته و تعدادی از آن ها نیز توسط شهرداریها و استانداریها اداره می گردند. علاوه بر این تعدادی دیگر نیز توسط مراکز محلی شهر ها مورد نظارت واقع می گردند. قوانین ثبت نام در   دانشگاه های چین بسیار دشوار است تا بدین وسیله نظارت بر کیفیت روند ثبت نام دانشجویان حاصل گردد. آن دسته از دانش آموزانی که از مراکز آموزش متوسطه فارغ التحصیل شده اند می توانند پس از قبولی در آزمون ورودی به دانشگاه بروند. سال تحصیلی در مؤسسات آموزش عالی تمام وقت به دو ترم تقسیم       می شود گفتنی است که برخی از دانشگاه ها نیز از سه ترم تحصیلی برخوردار می باشند. ترم اول از اوایل سپتامبر و ترم دوم از اواسط فوریه آغاز می گردد. هر ترم شامل بیست هفته آموزش بوده و دانشجویان پنج روز در هر هفته به کلاس می روند. علاوه بر تعطیلات تابستانی و زمستانی، دانشجویان روز اول سال نو و سه روز نیز در روز جهانی کار و روز ملی تعطیل می باشند. در طول ترم تعطیلات دیگری وجود ندارد.

سیاستهای آموزشی

پس از پایه گذاری جمهوری خلق چین طی سال 1949، دولتها و حزب کمونیست چین به تاکید بر اجرای سیاست هایی در جهت توسعه آموزش عالی مبادرت نمودند. به نحوی که پس از جلسه یازدهم کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، ساختار آموزش عالی کشور با تغییرات ساختاری و توسعه مشهودی مواجه گردید.

سال تحصیلی دانشگاهی

شروع کلاسها از ماه سپتامبر تا ماه ژوئن می باشد.تعطیلات آموزشی از اول جولای تا 31 آگوست به طول می انجامد.زبان آموزشی دانشگاه های کشورچینی، انگلیسی و پرتقالی است.

مقاطع آموزشی

مقطع آموزش کاردانی

حداقل زمان لازم جهت اتمام این دوره سه سال می باشد.دانش آموزانی که به اتمام مقطع تکمیلی متوسطه ظرف مدت زمان 2 سال مائل آیند می توانند پس از قبولی در آزمون ورودی به این مقطع وارد شوند که توسط مؤسسات تخصصی و پلی تکنیک برگزار می گردد.

مقطع آموزش کارشناسی

مقطع کارشناسی مشتمل بر یک دوره 4 ساله آموزشی برای دانشجویان در دانشگاه ها یا دانشکده ها       می باشد و این در حالی است که مدت زمان تحصیل در دانشکده های پزشکی و برخی از مؤسسات پلی تکنیک 5 ساله می باشد..آندسته از دانش آموزانی که به اتمام مقطع تکمیلی متوسطه طی 3 سال نائل آیند می توانند پس از قبولی در آزمون ورودی در این دوره ادامه تحصیل دهند. دانشگاه ها، مؤسسات تخصصی و پلی تکنیک ها ارائه دهنده برنامه های آموزشی این مقطع می باشند.

مدارک علمی

مدرک کارشناسی به آندسته از فارغ التحصیلانی اعطا می گردد که واحد های درسی من جمله پایان نامه تحصیلی خود را به پایان رسانده باشند.

مقطع آموزشی کارشناسی ارشد

تحصیلات این مقطع از سال 1978 آغاز شده و از سال 1981 به بعد دانشجویان میتوانند پس از گذراندن از دو ونیم تا سه سال تحصیلی مدرک کارشناسی ارشد دریافت دارند.دوره کارشناسی ارشد شامل کار عملی، نوشتن ودفاع از پایان نامه / تز می باشد. عمده دانشجویانی که از مدرک کارشناسی برخوردار می باشند در این مقطع پذیرفته می شوند. طبق آمار بدست آمده، طی سال 1999 ، از بالغ بر 85 هزار دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد و دکتری گزینش و ثبت نام به عمل آمده است. در این میان ، شمار دانشجویان درحال تحصیل مقطع کارشناسی ارشد بر 65 هزار نفر بالغ می گردد که در مقایسه با سال قبل نشانگر 4/19 درصد افزایش است.

مدرک کارشناسی ارشد نیز به آندسته از فارغ التحصیلان دانشگاه ها، دانشکده ها و مؤسسات تحقیقاتی اعطا می گردد که به گذراندن واحد های درسی و دفاعیه پایان نامه خود نائل آمده باشند.

مقطع آموزشی دکتری

دانشنامه دکتری حداقل ظرف مدت زمان سه سال تکمیل می گردد. دانشجویان این مقطع ملزم به ارائه رساله آموزشی در جهت اثبات برخورداری توانایی انجام تحقیقات مستقل و تلاش خلاق و چشمگیری در رشته تحصیلی مربوطه می باشند.گفتنی است ، تنها دانشجویانی که از مدرک کارشناسی ارشد یا مدرک معادل آن برخوردار می باشند، در این مقطع پذیرفته می شوند.

مدرک دکتری به دانشجویان مقطع دکتری دانشگاه ها، دانشکده ها و مؤسسات تحقیقاتی در صورتی اعطا می گردد که آنان در کلیه آزمون های کتبی و شفاهی مورد پذیرش قرار گیرند.

نهادهای مرکزی آموزش عالی

دوره های کارشناسی ارشد و دکتری که در دانشکده ها، دانشگاه ها و مؤسسات تحقیقاتی برگزار می گردد تحت نظارت، مدیریت و سازماندهی وزارت علوم قرار دارد. علاوه بر این وزارت کشور و وزارت علوم عهده دار مسئولیت توسعه سیاست گذاری، اصلاح ومدیریت آموزش عالی کشور می باشند. دانشگاه های خصوصی نیز بسرعت در حال گسترش می باشند.

مقطع آموزشی فوق دکتری

در خلال اجلاس20 آوریل2002 پکن، موفقیتها و تجارب بدست آمده در زمینه پیشرفت نظام فوق دکتری ظرف 16سال اخیر، مورد بررسی و ارزیابی قرارگرفته و برنامه 5 سال آینده فوق دکتری چین طی" دهمین برنامه 5 ساله " (2001 ـ 2005 ) تدوین گردید. ازسال 1985، کشور چین به طراحی و تبیین نظام فوق دکتری مبادرت نموده و ظرف16 سال اخیر به موفقیتهای چشمگیری دست یافته است.

تاکنون تعداد 947مرکز پژوهشهای علمی فوق دکتری در310 دانشگاه و انستیتو تاسیس گردیده است. لازم به ذکر است که بالغ بر7 هزار پژوهشگر دراین مراکز فعالیت می نمایند.در حال حاضر، اغلب فارغ التحصیلان دوره های فوق، به عنوان پروفسور و پژوهشگراستخدام شده و برخی ازآنان نیز ریاست شعبه ای از علوم را برعهده دارند. در حال حاضر، تعداد مراکز پژوهشهای علمی فوق دکتری در موسسات بزرگ دولتی بر 256 ایستگاه بالغ گردیده و بیش از400 پژوهشگر فوق دکتری به فعالیت در مراکز فوق مبادرت می نمایند. در راستای اجرای دهمین برنامه 5 ساله ، کشورچین به تدوین برنامه ذیل در جهت پیشرفت نظام فوق دکتری مبادرت نمود:

1- افزایش تعداد دانشجویان فوق دکتری جدید و تعداد پژوهشگران مراکز پژوهشهای علمی به دو برابر تعداد فعلی تاسال 2005

2-افزایش تعداد پژوهشگران فوق دکتری به 12 تا 15 هزار نفر تا سال 2005

3-گسترش تعداد مراکز پژوهشهای علمی به 1000 مرکز

4- افزایش تعداد مقالات علمی دانشجویان فوق دکتری مراکز پژوهشهای علمی سالیانه به 30 هزار مقاله در سال تا اواخردهمین برنامه 5 ساله

5-افزایش تعداد دست آوردهای مهم تحقیقات علمی بر بیش از5000 مورد ،افزایش نسبت تبدیل دستاوردهای علمی فوق دکتری به تولید به میزان 30 درصد می‌باشد.

کادر آموزشی

طی سالهای پایانی دهه 1980 تا ابتدای دهه 1990، مشکلات عمده ای نظیر سن بالای اساتید، کمبود اساتید جوان و توانایی پایین کادر آموزشی، به طور مشهود، در ساختار کادر آموزشی مؤسسات آموزش عالی کشور نمایان گردیده است. جهت تغییر شرایط، گروه های آموزشی اداری به اجرای سیاست های متفاوتی در سطوح مختلف و مؤسسات آموزش عالی مبادرت نموده و انواع اقدامات را به عمل آوردند. پس از گذشت 10 سال، طی تلاشهای مداومی، کلیه این قبیل مشکلات بصورت اولیه برطرف گردیداز جمله مهم ترین اصلاحات به عمل آمده در ساختار کادر آموزش عالی کشور می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-با تعداد فراوان اساتید جوان که به عرصه آموزش عالی کشور وارد شدند، ساختار سنی اساتید تنظیم شده و تیم های پشتیبانی آموزشی و تحقیقاتی به واسطه ارتقاء سطح علمی اساتید جوان تشکیل گردید. بدین ترتیب تعداد اساتید بالای رده سنی 45 سال در کادر آموزشی تمام وقت از 27/63% طی سال 1991 به 56/75% طی سال 1998 افزایش یافت.

2-سیاست های مربوط به پیشبرد شرایط اتخاذ گردیده و ساختار کادر آموزشی تنظیم گردید. تعداد اساتید تمام وقت با مهارت کاری بالا از 99500 نفر طی سال 1991 به 152600 طی سال 1998 افزایش یافت.

3-نسبت اساتید برخوردار از مدارک علمی PHD و کارشناسی ارشد مؤسسات آموزش عالی افزایش یافته و ساختار درجه مدرک تحصیلی اساتید تنظیم گردید. به نحوی که تعداد اساتید تمام وقت برخوردار از مدرک علمی دکتری و کارشناسی ارشد از 04/18% طی سال 1991 به 75/27% طی سال 1998 افزایش یافت.

4-در نهایت ساختار جذب اساتید تربیت شده از طریق آموزش ضمن خدمت تنظیم گردید. بر این اساس طرح آموزش با مدرک ضمن خدمت، انتخاب اساتید جهت حضور در مراکز علمی خارج و انجام مطالعات پیشرفته و تحقیقات مشترک پیشنهاد گردید. علاوه بر این با به کارگیری دانشجویان فارغ التحصیل مراکز آموزش عالی خارج از کشور، ساختار کادر آموزشی کشور تقویت شده و توسعه یافت.

آموزش اساتید دانشگاه

تا سال 1955 هیچ گونه دوره آموزشی خاصی برای ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری ارائه نمی گردید و اکثریت دانشجویان به منظور ادامه تحصیلات خود رهسپار اتحاد جماهیر شوروی سابق       می شدند. تا اینکه طی سال 1955 دوره دانشیاری تشکیل شده و تعداد محدودی از دانشجویان بورس تحصیلی دریافت نمودند. طی سال 1978 امکان تحصیل در این دو مقطع فراهم آمد. نهایتا از سال 1982 دولت چین به منظور توسعه نظام آموزش عالی کشور به اقداماتی در جهت ارتقاء سطح کیفی دانشگاه ها مبادرت نمود.

کمکهای مالی دولت به اساتید دانشگاهی

دولت چین به منظور پیشتیبانی و تقویت آموزش و پژوهش، به تخصیص کمک های مالی به اساتید دانشگاهها مبادرت نموده است . در این راستا، از سال 2000 تا کنون بالغ بر3259 استاد از 332 دانشگاه از اینگونه کمکهای مالی بهره مند گردیده و بیش از 2000 طرح پژوهشی را به اجرا در آورده اند.

گفتنی است که دولت چین به انتخاب اساتید منتخب دانشگاهها از طریق برقراری رقابتهای علمی در میان آنها مبادرت نموده و به اختصاص کمکهای مالی بیشتری جهت انجام پژوهشهای زیر بنایی و تحقیقات علمی و فنی پیشرفته که به رشد اقتصاد ملی وتوسعه اجتماعی وامنیت کشورمنتهی می گردد، مبادرت می نماید. از میان2699 استاد که به دریافت نخستین بخش از اینگونه کمکها نائل آمده اند، 97نفر از اساتید وابسته به ادارات مرکزی و 728 استاد از اساتید وابسته به دپارتما نهای محلی می باشند.

گفتنی است که بنا بر طرح مذکور هر استاد کمک مالی بالغ بر20 هزار یوان (معادل 5هزاردلار )دریافت مینماید. طبق ارزیابی های به عمل آمده، اجرای این طرح در جهت تقویت آموزش دانشگاهی، تقویت قدرت نو آوری و ابداعات علمی وفنی درمراکزعلمی،تربیت افرادمستعدوتوانا و تشویق اساتید دانشگاهی در پرداختن به فعالتهای پژوهشی،بسیارمؤثراست.

چشم انداز علمی

طبق آمار به دست آمده طی سال 1996، جمعیت بی سواد رده های سنی 15 سال و بالاتر کشور چین بر 8/17 درصد بالغ می گردد.

سرمایه گذاری کلان چین در بخش آموزش

کشور چین در صدد سرمایه گذاری کلان 731 میلیون دلاری در بخش آموزش عالی و تحقیقات علمی در جریان دهمین برنامة پنجسالة کشور طی سالهای (2001-2005) می باشد. گفتنی است که این سرمایه گذاری در قالب طرح آموزشی 211 به مورد اجراء گذارده می شود. با اجرای «طرح آموزشی 211» در واقع 100 دانشگاه و دانشکده کشور چین جهت تحقیق در خصوص مسائل و مشکلات اقتصادی، فنی و اجتماعی کشور به پایگاه های پژوهشی مبدل گردیدند که ای مسأله خود به تقویت رشته های علمی جدید و پژوهش زیربنایی در کشور منجر گردیده است. علاوه بر این، در قالب طرح فوق، بر ایجاد سیستم خدمات اطلاع رسانی مرکب از شبکة جهانی اینترنت، بانک های اطلاعاتی و کتابخانه های دیجیتالی در دانشکده ها و دانشگاههای کشور تاکید گردیده است. گفتنی است که این برنامه از سال 1996 در کشور چین به اجراء گذارده شده و بزرگترین طرح آموزشی و پرورشی کشور محسوب می گردد. با اختصاص بودجه 2200 میلیون دلاری جهت اجرای طرح مذکور، وضعیت پژوهش و تعلیم و تربیت در بسیاری از دانشگاههای کشور بهبود یافته است. آمار رسمی پایان سال 2000 نشانگر آن است که شمار دانشجویان ثبت نامی جهت مشارکت در طرح مذکور در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری و نرخ مبادلات دانشجویی به ترتیب 61، 108، 101 و45 درصد رشد داشته است. علاوه بر این نرخ افراد برخوردار از مدرک علمی دکتری در میان اساتید دانشگاهها و شمار دانشجویان چینی که از خارج به کشور بازگشته اند به ترتیب 109 و 38 درصد افزایش داشته است. در همین حال دانشگاههایی مانند پکن و «چینگ هوا» که از جمله معروفترین دانشگاههای کشور چین به شمار می آیند، بر افزایش نرخ ثبت نام دانشجویان تا چند سال آتی تاکید دارند. گرچه دانشگاه ها از افزایش نرخ ثبت نام دانشجویان سخنی به میان نیاورده اند، اما سعی دارند تا کیفیت علمی دانشگاه را نیز به منظور رقابت با برترین دانشگاههای جهان ارتقاء بخشند. آنچه در اینجا با همیت می نماید اینکه اگر دانشگاهها به سمت کیفی شدن روی آورند، خواه ناخواه از کمیت آنها کاسته خواهد شد. بدین معنا که بتدریج از نرخ ثبت نام دانشجویان کاسته می شود. این اتفاق اکنون در برخی از دانشگاههای کشور رخ داده است به نحوی که در برخی از دانشگاههای کشور نسبت به سه سال گذشته از دانشجویان کمتری ثبت نام به عمل آمده است. طی سال 2002 از بالغ بر 2 میلیون و 750 هزار دانش آموز فارغ التحصیل مدراس متوسطه در مؤسسات آموزش عالی ثبت نام به عمل آمد که در مقایسه با نرخ 2 میلیون و 600 هزار نفری سال 2001 از کمتر از 10 درصد رشد برخوردار بوده است. گفتنی است که نرخ رشد مذکور از رشد 4/47 درصدی طی سال 1999، نرخ 25 درصدی طی سال 2000 و نرخ 17 درصدی طی سال 2001 کمتر بوده است. از سال 1999 کشور چین به اتخاذ سیاست افزایش نرخ دانشجویان روی آورده و در همین سال به ثبت نام از تعداد یک میلیون و 600 هزار دانشجو در دانشگاهها و دانشکده های کشور مبادرت نمود که این میزان طی سال 2000 بر 2 میلیون و 200 هزار نفر و طی سال 2001 بر 2 میلیون و 500 هزار نفر بالغ گردید. به عبارت دیگر ظرف مدت زمان 3 سال نرخ ثبت نامی دانشجویان به 2 برابر افزایش یافت. این روند موجب شد که جوانان بیشتری نتوانند از دانشگاهها مدرک بگیرند، اما اکنون وقت آن رسیده است که به کیفیت آموزشی نیز توجه شده و این موضوع در اولویت قرار گیرد. طی سه سال اخیر، کشور چین به انتشار 843 میلیون دلار اوراق قرضة دولتی در حمایت از افزایش نرخ ثبت نامی دانشجویان مبادرت نموده است، و این در حالی است که امکان خوابگاهی ویژه اساتید و آزمایشگاه های کافی در دانشگاهها برای آموزش دانشجویان وجود نداشته و این مسئله برکیفیت تحصیلی آنان تأثیر منفی گذارده است. علاوه بر این، نرخ دانشجویان فارغ التحصیل دانشگاه های کشور از تعداد فرصت های شغلی موجود در کشور بیشتر می باشد که این خود می تواند مشکلات اجتماعی عدیده ای را ببار آورد. طبق آمار بدست آمده طی سال 2001 یک میلیون و 150 هزار دانشجو از مراکز آموزش عالی کشور فارغ التحصیل شدند که از این تعداد 50 هزار نفر قادر به یافتن شغل مناسب نبوده اند. گفتنی است که نرخ فوق تا سال 2004 بر 690 هزار نفر بالغ می گردد. در همین راستا طی سال 2001 از بررسی های به عمل آمده 50 مرکز آموزش عالی فعال در پکن نشان می دهد اغلب این مراکز با افزایش کمی دانشجویان و کاهش کیفیت آموزشی و عدم رشد امکانات و تسهیلات و ابزار آموزشی مواجه بوده اند. تراکم تعداد زیاد دانشجویان در کلاس های آموزشی موجب بازدهی پائین سیستم آموزشی کشور شده است. از سوی دیگر، سیستم فعلی آموزشی کشور که بر کسب نمرات تحصیلی بالا استوار می باشد نیز خود از جمله دلایل افت آموزشی و عدم پاسخگویی لازم بخش آموزش کشور به نیازهای اجتماعی کشور است.

آموزش عالی آزاد

در سپتامبر 1992 نخستین دانشگاه آزاد کشور چین در شانگ های افتتاح گردید. از جمله مهمترین رشته های ارائه شده در این دانشگاه می توان به علوم کاربردی، کامپیوتر، تجارت بین الملل و حسابداری اشاره نمود.

آموزش عالی کوتاه مدت

دانشکده های آموزشی ویژه کشاورزان و کارگران و مدارس مکاتبه ای توسط کارخانه ها، استانداریها، شهرداریها و مقامات محلی اداره می شوند. علاوه بر این بخش های صنعتی نیز نقش مهمی در آموزش تکنسین ها ایفا می نمایند. دانشکده های مذکور از نقش بسزایی در ارتقاء سطح علمی کارگران و کشاورزان برخوردار می باشند.درحال حاضر دوره های آموزش کوتاه مدت در بسیاری از رشته ها نظیر ادبیات چینی، خوشنویسی، اقتصاد، معماری، داروسازی، هنر و ورزش های چینی در طول ترم و نیز هنگام تعطیلات ارائه می گردد. دانشجویان خارجی مورد تشویق قرار می گیرند تا در دانشگاه های چین ادامه تحصیل داده و به اخذ مدارک کارشناسی ارشد و دکتری نایل آیند. و از دانشجویان فارغ التحصیل نیز درخواست می گردد تا به کشور بازگشته و تحصیلات خود را ادامه دهند. در برخی مؤسسات آموزش عالی زبان های خارجی نیز تدریس می گردد.در کشور چین مؤسسات آموزش عالی نقش مهمی در تحقیقات علمی ایفا می نمایند. تا پایان سال 1997، بالغ بر 176400 نفر به دریافت مدرک کارشناسی و 3172700 نفر به دریافت مدرک کارشناسی ارشد نائل آمده اند. کلیه مؤسسات آموزش عالی کشور مجهز به آزمایشگاه های علمی می باشند. در کشور چین 3409 موسسه تحقیقاتی و 153 مرکز علمی فعالیت دارد که 416 موسسه به موضوعات مهم می پردازند. دانشگاه های چین مستقیما تحت نظارت کمیسیون آموزشی کشور، وزارتخانه ها، کمیسیون های استانی و شهری اداره می گردند. علاوه بر این جهت نظارت بر سطح کیفی آموزش های ارائه شده در دانشگاه ها آزمون ورودی مشکلی برگزار می گردد. شرط اصلی راه یابی فارغ التحصیلان مراکز آموزش متوسطه به مؤسسات آموزش عالی پذیرش در آزمون سراسری ماه جولای است.سال تحصیلی دانشگاه ها عموما به دو ترم تحصیلی و در برخی دانشگاه ها به سه ترم که در اول ماه سپتامبر آغاز می گردد قابل تقسیم است. دانشجویان برای جشن بهار مدت یک ماه تعطیل بوده و کلاسهای درس در اواسط ماه فوریه آغاز می گردد. هر ترم تحصیلی نیز حدوداً 20 هفته بطول می انجامد. در اکثر دانشگاه های کشور دوره های آموزش کوتاه مدت به خارجیان ارائه می گردد. با افزایش تبادل فرهنگی چین با کشورهای دیگر، بسیاری از افراد مایل به ادامه تحصیل در این کشور می باشند. این دوره ها خود به توسعه زبان چینی در بسیاری از موضوعات درسی نظیر: ادبیات، خوشنویسی، اقتصاد، معماری حقوق، داروسازی، طب سوزنی، هنر و انواع ورزش های چینی می گردد. دوره های مذکور طی سال تحصیلی و در زمان تعطیلات ارائه شده و تا مدت 4 تا 20 هفته ادامه می یابد. شهریه تحصیلی دوره های آموزش فوق بر حسب مدت زمان دوره و نوع موسسه متغیر است.

آموزش عالی فنی و حرفه ای

پس از پایان مقطع آموزش متوسطه، مدارس فنی در سطوح غیر دانشگاهی آموزش هایی را در 400 رشته تخصصی ارائه میدهند که بر صنایع سبک ونساجی، الکترونیک، موتور سازی وبازرگانی مشتمل می گردد. دوره آموزش عالی حرفه ای مدت زمان 2 سال به طول انجامیده که در نهایت به فارغ التحصیلان دیپلم اعطا می گردد. در واقع آن دسته از افرادی که پس از مراکز آموزش متوسطه به آموزش فنی-حرفه ای           می پردازند جهت کسب مشاغل خاص آماده می شوند.

تحقیقات علمی و آموزشی

آموزشهای ارائه شده در دانشگاه های چین کاملا مطابق برنامه های آموزشی است که بر کنفرانس، مباحثه آزاد کلاسی، کلاسهای آموزشی و مشاوره ای مشتمل می گردد. همزمان با آغاز کلاسهای درسی آموزش های دیگر من جمله تدریس تئوریک، بازدید علمی، تدریس عملی و تحقیقات اجتماعی نیز ارائه می گردد. جهت ارتقاء سطح علمی دانشجویان، کتابخانه های دانشگاه فعال می باشند تا دانشجویان اهل تحقیق و مطالعه پرورش یابند. کلیه مراکز آموزش عالی با تجهیزات پیشرفته مجهز شده اند تا برنامه های آموزشی قابل اجرا باشند. اجرای تحقیقات علمی در مراکز دانشگاهی چین نقش موثری در توسعه تکنولوژی و شکوفایی ساختار اقتصادی کشور به همراه داشته و دانشگاه ها و دانشکده ها نیز نقش مهمی در انجام تحقیقات علمی ایفا می نمایند. به طور کلی می توان گفت که در دانشگاه های کشور چین برنامه های آموزشی طبق برنامه ها و سر فصل های آموزشی ارائه شده و به سخنرانی ها، بحثهای کلاسی، دروس آزمایشگاهی، تمرین ومشاوره مشتمل می گردد. تحقیقات علمی دانشگاه ها اهمیت بسزایی در توسعه علم و تکنولوژی کشور دارد. تعداد 3402 موسسه تحقیقاتی در دانشگاه های کشور فعالیت دارند تا نیاز های مختلف کشور را مرتفع سازند. از سال 1984 دولت 104 آزمایشگاه و 58 مرکز تحقیقاتی در دانشگاه های کشور تاسیس نموده و هزینه هنگفتی جهت اجرای طرح های تحقیقاتی در نظر گرفته است.

در آغاز سال تحصیلی 2003 ، دانشگاهها وکالجهای مختلف چین ، به پذیرش مجموع 6 /2 میلیون دانشجوی جدید مبادرت نمودند که این رقم نسبت به سال گذشته 800000 نفر افزایش نشان می دهد. اکثر دانشجویان جدید در رشته های فنی ،مهندسی ، مدیریت ، هنر و پزشکی پذیرش گردیده اند. کشور چین در نظر دارد، طی برنامه 5ساله دهم ( در فاصله سالهای2005-2001 ) تعداد کل دانشجویان شاغل به تحصیل را به 16 میلیون نفر افزایش دهد که دراین صورت پذیرش بیش از 11 میلیون دانشجوی جدید در مراکز دانشگاهی الزامی است. طبق پیش بینی های به عمل آمده در برنامه فوق، پیش بینی گردیده 15 درصد کل دانش آموزان مدارس متوسطه به دانشگاه راه خواهندیافت ، که در آن صورت، سالانه بیش از 600 هزار دانشجو از دانشگاهها فارغ التحصیل خواهند شد .

نظام ارزیابی تحصیلی

نمرات آزمون ورودی دانشگاه های کشور چین بر مبنای درصد ارزیابی می گردد که حداکثر نمره 500 است. حداقل نمره لازم جهت ورود به دانشگاه و یا دانشکده تربیت معلم بین 280 تا 370 نمره متغیر می باشد.این در حالی است که نظام اصلی نمره دهی که عمدتاً توسط مؤسسات آموزش عالی مورد استفاده قرار می گیرد از سال 1976 به شرح ذیل بوده است:

بالاترین نمره: 100-90 ، نمره قبولی: 60 ، پایین ترین نمره: 59-0

برخی از مؤسسات آموزش عالی نیز از معیار نمره بندی 5 برای عالی، 4 برای خوب، 3 برای متوسط، 2 برای ضعیف و 1 برای بد استفاده می نمایند.

معیار نمره دهی

معیار نمره دهی در نظام آموزش عالی کشور چین بر تقسیم بندی ذیل استوار می باشد:

نظام پنج تایی نظام چهار تایی A < عالی A < عالی ، B < خوب B < خوب ، C <متوسط C < ضعیف

، D < ضعیف D < مردود، F < مردود

لازم به ذکر است که در اکثر موارد جهت اعطای نمره از حروف لاتین (A ,B , C , D ) در عوض معادل آن ها در زبان چینی استفاده می شود. اغلب نمرات عددی از 100- 0 تعیین وبرخی از دروس نیز بر مبنای قبول یا ردی ارزیابی می گردند.

تغییرات و اصلاحات آموزشی

کانون توجه به نظام آموزش عالی چین اصلاح نگرش های روشنفکرانه در کشور و ایجاد حس رقابت میان دانش جویان در کلیه زمینه هایی است که منجر به پیشرفت کشور می گردد. مطابق چنین سیاستی آینده کشورمتکی به نسل جوان است تا در قرن جدید آن را رهبری نماید. از آنجاییکه سیستم اقتصادی چین کاملا متمرکز است از این روی سیستم آموزشی کشور نیز با آن هماهنگ شده و به صورت متمرکز با ادارات و دولتهای محلی و مرکزی ویژه آموزشی درآمده است. از جمله عمده ترین نقیصه های این سیستم می توان بر تمرکز عمده مسؤولیت بر عهده حکومت مرکزی و عدم برخورداری مدارس از، اختیارات و انعطاف پذیری لازم جهت ارائه برنامه های آموزشی متناسب با نیازهای اجتماعی اشاره نمود. از سوی دیگر از آنجاییکه برنامه های آموزشی بصورت جداگانه توسط گروه های آموزشی مرکزی و ادارات محلی برنامه ریزی         می گردید از این روی ساختار آموزشی کشور غیرمنطقی و از هم گسسته بوده و تعداد زیادی روش های منفرد آموزش عالی وجود داشت که با یکدیگر تداخل داشته و برخی از مؤسسات آموزش عالی نیز از کیفیت آموزشی بسیار پایینی برخوردار بودند. از این روی، تغییر ساختار آموزشی مؤسسات آموزش عالی سیاست کلیدی به شمار می آمد. از جمله مهم ترین تغییرات اعمال شده در ساختار آموزش کشور می توان به اعمال تغییراتی در سیاست های برنامه ریزی آموزشی، مدیریت، سرمایه گذاری. استخدام و موقعیت شغلی معلمین اشاره نمود. از جمله دیگر تغییرات کلی اعمال شده بر ساختار آموزش عالی کشور می توان به تسهیل رابطه میان دولت، جامعه و آموزش عالی که به شکل گیری سیستم جدید آموزشی منجر گردید اشاره نمود. در ساختار جدید آموزشی حکومت مرکزی عهده دار مسؤولیت برنامه ریزی کلی و مدیریت کلان آموزشی است و این در حالی است که مؤسسات آموزش عالی پیرو قانون بوده و در عین حال از اختیارات کافی جهت برنامه ریزی آموزشی مطابق با نیازهای جامعه بهره مند می باشند.با اعمال تغییرات در سیاست های برنامه ریزی آموزشی، سیستم قدیمی که بر اتخاذ تصمیمات حیاتی توسط حکومت مرکزی استوار بود، نقض گردیده و سیستم جدیدی با مرکزیت دولت به وجود آمد. با اعمال چنین اصلاحاتی، سیاست توسعة آموزش عالی با مشارکت نیروهای اجتماعی تشویق و مورد حمایت واقع گردید. با اعمال تغییراتی در سیستم مدیریت آموزشی روند، ارتباطی میان دانشگاهها، دولت و جامعه به تدریج تسهیل شد. لازم به ذکر است که ارتباطات مذکور به واسطه تعدیل، مشارکت و ادغام صورت پذیرفت. در این اثنا، سیستم آموزشی در دو سطح مختلف طرح ریزی گردید. به عبارت دیگر دولت های محلی و مرکزی از مسؤولیت های متفاوتی در حوزه برنامه ریزی آموزشی و طرح ریزی کلی و مدیریتی برخودار گردیدند. نتیجتاً، سیاست تداخل آموزشی لغو شده و در عین نظارت کامل دولت، قدرت بیشتری به مؤسسات آموزش عالی محول گردید. علاوه بر این اختیار بیشتری جهت برنامه ریزی آموزشی با توجه به قوانین جامعه و قانون ها به مؤسسات واگذار گردید. با اعمال تغییراتی در ساختار نظام اداری داخلی، تغییراتی در نظام کارکنان و نحوة تقسیم نیروی کار به وقوع پیوست. در ابتدا بر اساس دلایل منطقی، حدود ساختار سازمان مشخص شده، کادر آموزشی تنها به فکر انجام وظیفه و رفع مسؤولیت نبوده، انتصابات و دستیابی به فرصت های شغلی با موفقیت های شخصی فرد تعیین شده و اجرای مکانیسم تقویت و تشویق به ایجاد شوق و جدیت در آموزش منجر گردید. از جمله دیگر تغییراتی که در ساختار آموزش عالی کشور چین اعمال گردیده می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-تشکیل هستة ثابت آموزشی در مؤسسات آموزش عالی

در مؤسسات آموزش عالی، این عقیده به صورت غالب درآمده است که پرورش استعدادها به عنوان رسالت اصلی نظام آموزشی کشور مطرح بوده، توجه به برنامه های آموزشی آهنگ اصلی توسعه کشور را پر طنین تر ساخته و تغییر در ساختار نظام آموزشی پایه مقدم بر هر تغییر دیگری است. طی سالهای پایان دهه 1980 تا ابتدای دهه 1990، بودجه کافی ویژه حوزه آموزش و تقویت بنیه علمی دانشجویان و اساتید وجود نداشت. از این روی بحران افت تحصیلی به صورت ناگهانی نمایان شد. به منظور توقف این روند، کمیته آموزش ملی سابق، به اجرای برنامه ای فعال و ارائه نظریات و راهنمایی های خود در خصوص ارزیابی ابعاد مشکلات و ارائه راهکارهایی جهت بر طرف نمودن مشکلات مبادرت نمود. بنابر مفاد برنامه یکپارچة کمیته آموزش ملی، ادارات آموزش اجرایی نیز عهده دار سیاست گذاری ها و فعالیت هایی در جهت توقف سیر افت تحصیلی در منطقة تحت حکومت خود می باشند.

2-تکمیل و بازنگری فهرست عناوین رشته های دانشگاهی و اصلاح ساختار کلی سیاست برنامه ریزی آموزشی

طی سال 1997 کمیتة آموزش ملی سابق، اقدام به اجرای دور جدید بازنگری فهرست عناوین دوره های کارشناسی مبادرت نمود. روند مذکور در جهت پیگیری سیاست علمی و استانداردسازی رشته ها و تطابق آنها با یکدیگر، به مورد اجراء درآمد. بازنگری فوق در جولای سال 1998 و پس از تحقیقات 1 ساله به پایان رسید. متعاقب این بازنگری تعداد کلی رشته های تحصیلی از 504 رشته به 249 رشته کاهش یافت. بعدها، وزارت آموزش، به توسعه ایده اصلی بازنگری طرح آموزشی رشته های کارشناسی در مؤسسات آموزش عالی مبادرت نموده و روند بهبود و اصلاح طرح آموزشی در سطح کارشناسی مؤسسات آموزش عالی به صورت موفقیت آموزی شکل گرفت. در حال حاضر، با توجه به برنامه ریزی وزارت آموزش، کلیه مؤسسات آموزش عالی تحت پوشش دور جدید طرح بازنگری آموزشی قرار گرفته اند لازم به ذکر است که آخرین طرح بازنگری آموزشی در پاییز سال 1999 به مورد اجراء گذارده شد.

3-ورود به مرحله کلیدی تغییرات آموزشی

طی سال 1994، طرح آموزشی کمیتة آموزش ملی سابق با عنوان « طرح تغییرات برنامه ها و محتوای آموزشی مؤسسات آموزش عالی» به مورد اجرا درآمد. گفتنی است که طرح مذکور بر پایه گذاری 211 پروژه بزرگ و نزدیک به 1000 پروژة کوچک آموزشی تاکید دارد. طرح فوق بر کلیه حوزه های آموزشی از قبیل ایدئولوژی آموزشی، محتوای آموزشی، ساختار برنامه آموزشی و متدولوژی آموزشی مشتمل می گردد. جهت هر چه بهتر صورت گرفتن طرح فوق گروه مشورتی با هدف اعمال تغییرات محتوایی برنامه های آموزشی مشتمل بر اساتید با تجربه محلی کلیه رشته های تحصیلی تشکیل شد. در حال حاضر طرح مذکور از بیست میلیون عضو در برنامه کاری خود برخوردار بوده که به اجرای یکصد برنامه جدید پرورش استعدادها و احداث 1000 مرکز آموزشی مبادرت می نمایند. طی سال 1997، کمیته ملی جایزه های آموزشی تشکیل گردید که با مشارکت کمیتة آموزش ملی سابق به اعطای 422 جایزه ملی مبادرت نموده اند. علاوه بر این پژوهش ملی در جهت مقایسه نرم افزارهای آموزشی طی سالهای 1995 و 1997 صورت گرفته و بانک نرم افزار آموزشی با کیفیت بالا ایجاد گردید.

4-پرورش استعدادهای رشته های آموزشی پایه

در اواخر دهة 1980، رشته های پایه مؤسسات آموزش عالی با مشکلات عدیده ای از قبیل بودجه بسیار کم، گروه اساتید بسیار متغیر و کاهش آشکار توانایی دانشجویان مواجه بود در نتیجه، توسعة درازمدت فن آوری و کیفیت آموزش استعدادهای مراکز آموزش عالی با مخاطره مواجه گردید. در آن اثنا بود که کمیتة آموزش ملی سابق به راه اندازی مبانی آموزش رشته های پایه مبادرت نمود. تا پایان سال 1998، 84 اصل آموزشی ویژه دانشجویان با استعداد رشته های علوم پایه، 51 اصل ویژه رشته های پایه هنری، 45 اصل ویژه رشته های مهندسی و 13 اصل ویژه علوم اقتصادی با موفقیت تنظیم گردید. متعاقب اصول فوق بسیاری از فارغ التحصیلان برجسته مدارس متوسطه و دانشگاه ها جذب بازار کار شده و توانایی دانشجویان و میزان ابتکار اساتید بر خلاف گذشته افزایش یافت.

5-طرح ارتقاء آموزش فرهنگی دانشجویان و کشف روشهای جدید پرورش استعدادهای درخشان

طی سال 1995 کمیته آموزش ملی سابق تصمیم به ارتقاء سطح آموزش فرهنگی دانشجویان گرفت. در راستای اجرای این طرح، ارتقاء سطح فرهنگی دانشجویان، ارتقاء سطح ایدئولوژیک و اخلاق و کیفیت فرهنگی، بهبود کیفیت کار و وضعیت جسمانی و روحی بصورت منظم با یکدیگر تلفیق گردید. طی این طرح، دانش نظری، کار عملی و ارتقاء سطح توانایی دانشجویان مدنظر قرار گرفته و کیفیت آموزشی در سطح بالایی تقویت گردید. گفتنی است که مؤسسات فوق به مشخص نمودن برنامه مطالعة اجباری، تقویت آموزش کلاسی، ارائة سخنرانی ها و سازماندهی انواع فعالیتهای فرهنگی در جهت پیشبرد برنامه توسعه مبادرت می نمایند. تعدادی از مؤسسات آموزش عالی تنها به بررسی نیازهای اساسی و ارزیابی استاندارد برنامه توسعه مبادرت نمودند و این در حالی است که سایر مؤسسات اقدام به تطابق پرورش استعدادها و برنامه های آموزشی در سایه نیازهای جدید نمودند. پس از 3 سال بررسی آزمایشی، وزارت آموزش به تصویب لایحة « بررسی نظرات مختلف در خصوص ارتقاء فرهنگی دانشجویان»، تشکیل مبادرت نمود. کمیتة جهت دهنده آموزش فرهنگی و تصویب 32 اصل از « اصول ارتقاء آموزش فرهنگی دانشجویان» اجرای چنین اقداماتی خود حاکی از این بود که ارتقاء آموزش فرهنگی دانشجویان به طور کامل در سراسر کشور به مورد اجرا درآمده است.

6- احیاء برنامه های آموزش عالی کوتاه مدت 3-2 ساله در قالب طرح تغییرات آموزشی

کمیتة آموزش ملی سابق به طراحی 216 برنامه آزمایشی در جهت اعمال تغییراتی در ساختار نظام آموزش و تقویت دوره های کوتاه مدت 3-2 سالة آموزش عالی در سطح ملی مبادرت نموده، احداث کالج های آزمایشی به شکل موفقیت آمیزی افزایش یافته و تعدادی از رشته ها و کالج ها با هدف ارائه برنامه های آموزشی کوتاه مدت تشکیل یافته است. در حال حاضر شرایط و تجهیزات آموزشی کالج ها از رشد عمده ای برخوردار گردیده و روند تغییرات آموزشی سرعت یافته است. از سوی دیگر توانایی کلی در زمینة فراهم سازی تجهیزات آموزشی، به طور قابل ملاحظه ای تقویت شده و موفقیت های مهمی در این زمینه کسب شده است. طی تغییرات آموزش عالی کوتاه مدت 3-2 ساله تجربیات و موفقیت های بزرگی بدست آمده که در روند توسعة آموزش عالی فنی حرفه ای مفید می باشد. طی سالهای اخیر سیاست کلی کشور فعالانه به توسعه آموزش عالی فنی حرفه ای و فراهم سازی موقعیتهای جدید جهت توسعة دوره های آموزشی کوتاه مدت 3-2 ساله تاکید می نماید.

7-پایه گذاری سیستم مدیریت کلان جهت ارتقاء کیفیت آموزش عالی و ایجاد پیشرفت پایدار

در سال 1993، ادارة آموزش عالی کمیتة آموزش ملی به بررسی طرح سنجش آموزشی مبادرت نمود. این طرح با هدف کمک به مؤسسات آموزش عالی و در جهت شناسایی ایدئولوژی جهت دهندة دانشگاهی، ارتقاء شرایط دانشگاهی و نوسامانی زیر بنای ساختار آموزشی تعمیق بخشی روند اصلاحات آموزشی، ارتقاء سطح مدیریت و راه اندازی سیستم اجرایی خود محور به مورد اجرا درآمد. از این روی با اجرای طرح مذکور کیفیت آموزشی کشور به طور مداومی پیشرفت نموده و اثر بخشی دانشگاهی افزایش می یابد. سنجش آموزش در مقطع کارشناسی بر اصل پیشبرد اصلاحات و احداث دانشگاه همزمان با سنجش آن استوار      می باشد.

8-تاکید بر اهمیت تحقیقات تئوریک آموزش عالی و اصلاح جهت گیری آموزش تئوریک با آموزش علمی

در ابتدای سال 1993، هم گام با سه دپارتمان دیگر، دپارتمان آموزش عالی کمیتة آموزش ملی متفقاً به تشکیل تیم تحقیقاتی جهت اجرای « تحقیقات تئوریک آموزش عالی سوسیالیستی» مبادرت نمودند. طرح مذکور با تأکید بر ارائه برنامه های آموزش عالی با حروف چینی و پایه گذاری چنین نظام آموزشی به مورد اجرا درآمد. پس از تحقیقات، در سایة گسترش ساختار مدرنیته سوسیالیستی و اصلاحات آموزش عالی و ورود به هزارة جدید، وزارت آموزش نیز به تشکیل تیم تحقیقاتی جهت اجرای طرح « آموزش عالی چین در قرن بیست و یکم» مبادرت نمود. گفتنی است که تیم تحقیقاتی فوق به انجام تحقیقات تئوریک آموزش عالی سوسیالیستی با حروف چینی مبادرت می نماید.

9-تصویب قوانین ویژه مدیریت آموزش عالی

در 29 آگوست سال 1998، طی چهارمین کنفرانس و نهمین نشست کمیتة مجلس ملی « قانون آموزش عالی جمهوری خلق چین» به تصویب رسید. گفتنی است این قانون از اول ژانویه سال 1999 به مورد اجراء درآمده است. قانون آموزش عالی نخستین مدرک قانونی آموزش عالی در قوة مقننه کشور است. تصویب قانون فوق به استانداردسازی ارتباط اجتماعی پیچیده خارجی و داخلی برنامه های آموزش عالی و فعالیتهای آن منجر گردیده است.

10-تضمین تعمیق بیشتر اصلاحات از طریق توسعة شرایط آموزشی

طی سالهای اخیر راه حل هایی جهت افزایش بودجه و بهبود شرایط آموزشی ابداع گردیده است. درحال حاضر، تخصیص طرح وام بانک جهانی، با بودجه کل 70 میلیون دلاری جهت ارتقاء وضعیت امکانات آزمایشگاهی رشته های پایه مؤسسات آموزش عالی از جمله این راه حل ها می باشد. دولتهای محلی در سطوح مختلف، به اقدامات جدی در جهت افزایش بودجه مؤسسات آموزش عالی محلی مبادرت نموده اند گفتنی است که این اقدامات عمدتا درجهت ارتقاء ساختار رشته ها، پایه ها، برنامه های آموزشی، آزمایشگاه ها و کتابخانه های مؤسسات آموزش عالی و در جهت توسعة شرایط مادی این مؤسسات صورت می پذیرد.

11- ارتقاء تکنولوژی، آموزش و تحقیقات در مؤسسات آموزش عالی

طی سالهای اخیر، پیشرفت های چشمگیری در خصوص پرورش استعدادها، دانش، علوم و تکنولوژی کشور صورت گرفته و مؤسسات آموزش عالی به اجرای تحقیقات عملی و توسعه در سایه بنای اقتصادی کشور مبادرت می نمایند. در این اثنا همچنین تلاشهای عمده ای در جهت تقویت ساختار اقتصادی و اجرای تحقیقات پایه صورت گرفته است. علاوه بر این، مؤسسات آموزش عالی به احداث پارک های علمی و اجرای پروژه های تکنولوژی بالا به صورت مشترک با حوزه صنایع مبادرت می نمایند.

دستاوردهای آموزشی

از جمله مهمترین دستاوردهای مقطع آموزش عالی کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-احداث مراکز آموزش عالی خارجی وابسته به دانشگاههای چین

با توسعه مراکز آموزش عالی در کشور چین و ارتقاء کیفیت علمی و آموزشی دانشگاهها و استقبال بی سابقه دانشجویان خارجی از تحصیل در دانشگاههای کشور ، طی سالهای اخیر، تعدادی از دانشگاههای معتبر این کشور از طریق مشارکت با کشورهای خارجی به افتتاح مدارس و مراکز آموزش دانشگاهی چینی در خارج از کشور مبادرت نموده و برخی نیز به صورت مستقل و انحصاری، توسط دانشگاههای چین راه اندازی گردیده و به فعالیت آموزشی می پردازند. ورود مراکز علمی – آموزشی چین به صحنه رقابت بین المللی پس از عضویت این کشور در سازمان تجارت جهانی ، و افزایش روز افزون راه اندازی اینگونه مراکز آموزشی در خارج از کشور ، وزارت آموزش چین را بر آن داشت که به وضع قوانین و مقررات ویژه دانشگاهی مبادرت نماید. مطابق چنین قوانینی، دانشگاههای چینی مستقر در خارج از کشور ملزم به دریافت مجوز فعالیت از وزارت آموزش چین و مراعات قوانین و مقررات کشوری در کلیه مراحل آموزشی می باشند. علاوه بر این ، دانشگاه های فوق هم چنین ملزم به تدریس دروس آموزشی مطابق سیستم آموزشی کشور و احراز حمایتهای قانونی لازم از کشور خارجی مربوطه می باشند. درغیر این صورت، مدارک صادره از سوی اینگونه مراکز از نظر وزارت آموزش عالی چین فاق اعتبار می باشند.

2-افزایش تعداد دانشجویان جدید

از سال 2001 ، با اجرای مصوبه شورای دولتی، مبنی بر افزایش تعداد دانشجویان ثبت نامی، دانشگاه های کشور،پذیرای تعداد بیشتری از دانشجویان بوده اند.گفتنی است که برنامه فوق به منظور پرورش افراد توانا و مستعد در جهت مدرنیزه سازی چین پیش بینی شده است. طبق آمار بدست آمده، طی سال 2000 ، از بالغ بر 6/4 میلیون نفر دانشجوی جدید، دردانشگاه های سراسر چین ثبت نام بعمل آمده و در این میان دانشگاه های عادی از 2/2 میلیون، دانشگاه های بزرگسالان از 47/1میلیون و سایر آموزشگاه های عالی از900 هزار دانشجوی جدید ثبت نام به عمل آورده اند. دراین اثنا، آموزش عالی حرفه ای نیز با سرعت زیادی به پیش می رود، به نحویکه بالغ بر07/1میلیون دانشجوی جدید به آموزشگاه های عالی حرفه ای راه یافته اند و این درحالیست که این رقم نسبت به سال گذشته، 400 هزار نفر افزایش نداشته است.

3-افزایش پذیرش دانشجو

مطابق آمار بدست آمده،پیش بینی می گردد طی سال2003، بالغ بر35/3 میلیون دانشجوی جدید از سوی دانشگاههای مختلف کشورچین پذیرش گردند که این تعداد نسبت به سال 2002 ،150 هزار نفر افزایش خواهد داشت. به عبارت دیگر، در سال2002 از مجموع 27/5 میلیون نفر شرکت کننده کنکور سراسری، تعداد 2/3 میلیون نفر به دانشگاهها راه یافتندکه از این تعداد، 64 /1میلیون دانشجو در مقطع کارشناسی و باقی درمقاطع کارشناسی ارشد و دکتری پذیرش شدند.طی اقدامات به عمل آمده ، دولت چین در تلاش جهت افزایش نرخ سالیانه داوطلبین ورود به دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی ، از 15 در صدفعلی به23 درصد طی سال2010 می باشد.

4-استقبال از دانشجویان خارجی

کشور چین به منظورمساعدت به تقویت تبادلات آموزشی دو جانبه و چند جانبه همچنان از تحصیل دانشجویان خارجی در این کشور استقبال می نماید. به گفته وزارت آموزش چین همزمان با این روند، تلاش درجهت آموزش زبان چینی به عنوان یک زبان خارجی به خارجیان افزایش یافته و با پیوستن کشور به سازمان تجارت جهانی ، این کشور به توسعه سیاستهای آموزش و پرورش چین در صحنه جهانی مبادرت نموده است . بنا بر تحقیقات به عمل آمده توسط اداره مبادلات و همکاری های بین المللی وزارت آموزش وپرورش، سیاست فوق مورد استقبال خارجیان قرار گرفته و نهادها و موسسات آموزش عالی به گشایش هر چه بیشتر درهای خود به روی خارجیان و افزایش خدمات آموزشی مبادرت نموده اند. طی چند سال اخیر، همچنین شمار دانشجویان خارجی که جهت تحصیل و یادگیری دوره های آموزشی کوتاه مدت، دراز مدت و کسب مدارک دانشگاهی به کشورچین مهاجرت نموده اند، افزایش یافته است.

با اعمال سیاست اصلاحات و درههای باز ، شمار دانشجویان خارجی مستقر درکشورچین، افزایش چشمگیری داشته است. بنا بر تحقیقات به عمل آمده، دلیل اصلی افزایش شمار دانشجویان خارجی، ثبات اجتماعی و توسعه اقتصادی کشور چین می باشد.کسب مدارک علمی کارشناسی ارشد و دکتری از جمله مهمترین اهداف دانشجویان خارجی در چین است.

5-تقویت و توسعه دانشگاه ها

طی سالهای اخیر، کشورچین درصدد توسعه دانشگاه های این کشور و تطبیق این مراکز با دانشگاه های برتر جهان و ارتقاء فرایند آموزش عالی درکشور است. به عقیده کارشناسان کشور، دانشگاه های پیشرو، ملزم به تقویت نهادهای تحقیقاتی خود، کسب آخرین مفاهیم آموزشی جامعه جهانی و تقویت نقش خود درفرایند جهانی شدن اقتصاد می باشند. بنا به اعتقاد آنان، دانشگاه های کشور، ملزم به توسعه صنعت فن آوری پیشرفته و هدایت روند ابداعات و نوآوری ، ایفای نقش کلیدی در زمینه فن آوری پیشرفته و تقویت نیروهای کلیدی قدرت چین دربازار رقابت جهانی می باشند.

" پان یون خه" (pan yunhe) رئیس دانشگاه " جه جیانگ " درشرق چین، اظهار داشت که دانشگاه های برترکشور نیازمند سرمایه گذاری در جهت ارتقاء قدرت رقابت با بهترین مراکز پژوهشی جهان می باشند. فرآیند اصلاحات نظام آموزشی که از سال 1995 در این کشور آغاز گردیده ، نتایج پرباری برای کشور در زمینه های مختلف به بار خواهد آورد. به طور کلی، تاکنون مراکز آموزش عالی6 گانه ذیل به تصویب دولت رسیده است :

1-آموزشگاه عالی عادی که بالغ بر3 میلیون و 8/173 هزار نفر به آموزش بی واسطه در این آموزشگاهها و1میلیون و 5/489 هزار نفر به آموزش مکاتبه ای، آموزش شبانه و آموزش ویژه تابعه ی آموزشگاههای فوق مبادرت می نمایند.

2-آموزشگاه های عالی بزرگسالان من جمله دانشگاه های ویژه کارمندان ، دانشکده های روستایی ، دانشکده های ویژه کادر اداری ، دانشکده های آموزش وپرورش ، دانشکده های مکاتبه ای و دانشگاه رادیو و تلویزیون که بالغ بر1میلیون و 235 هزار نفر به تحصیل در این دانشکده ها مبادرت می نمایند.

3-دانشگاه نظامی که بالغ بر169 هزار دانشجو به تحصیل در آن مبادرت می نمایند.

4-آموزشگاه های عالی اجتماعی تحت نظارت و سرمایه گذاری دولت که بالغ بر94 هزار نفر به تحصیل در این مراکز مبادرت می نمایند.

5-دانشگاه رادیویی- تلویزیونی که از 25 هزار دانشجو برخوردار می باشد.

6-شمار دانشجویانی که به شرکت در آزمونهای خود آموزشی آموزش عالی مبادرت می نمایند، نیز بر 15/9 میلیون نفر بالغ می گردد. گفتنی است که گواهینامه های تحصیلی آموزشهای6 گانه فوق، مورد پذیرش دولت بوده و میزان کل دانشجویان آنها بر56/15میلیون نفر بالغ می گردد.

فاصله چین با جهان در زمینه آموزش و پرورش

طبق آمار به دست آمده طی سال 2000 جمعیت چین بر 27/1 میلیارد نفر بالغ می گردد که در مقام اول جهان قرار دارد. این در حالی است که متوسط سرانه آموزشی این کشور تنها 8 سال آموزشی است در حالی که متوسط سرانه آموزشی در کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا 4/13 سال، انگلستان14 سال، کانادا 6/11 سال، ژاپن 1/11 سال، فرانسه1/13 سال و استرالیا 4/14 سال می باشد. تا سال 2021 جمعیت چین بر 5/1 میلیارد نفر بالغ گردیده و کاهش فاصله چین ا ز نظر آ‎موزشی با این کشورها امری بسیار مشکل به نظر    می رسد. ظرف 20 سال آینده حدود 400 میلیون جوان وارد بازار نیروی کار می شوند که ترقی و یا تنزل کشور و آینده ملی ارتباط مستقیم  با سطح دانش و توانایی آنها دارد. درحال حاضر320 میلیون شهروند چینی به تحصیل در آموزشگاه های مختلف مبادرت می نمایند. در این میان 240 میلیون نفر در آموزشگاه های عمومی و مدارس پیش دبستانی و 8/78 میلیون نفر در آموزشگاه های بزرگسالان تحصیل می نمایند اما بعلت ضعف اقتصادی کشور نیروی کار چین در مقام پائین تری قرار دارد. بدنبال ورود چین به سازمان تجارت جهانیWTO رقابت افراد مستعد روز به روز افزایش می یابد و نیاز به افراد متخصص در زمینه های کامپیوتری، تکنولوژی، بیولوژی، مخابرات الکترونیکی، پزشکی و داروسازی، مالی، تجاری، اطلاعات، قانون، حسابداری بیشتر از گذشته مشهود می باشد. از سوی دیگر تفاوت سطح و امکانات آموزش و پرورش میان شهرها و روستاها و مناطق مختلف نیز بسیار زیاد است.

تفاوت سطح آموزش میان جوانان و نوجوانان شهری و روستایی حدود 3 تا 5 سال است. طی سپتامبر 2001 مدارس و مراکز آموزش متوسطه چین از 94/3 میلیون دستگاه کامپیوتر برخودار بوده و بطور متوسط برای هر 67 دانش آموز یک دستگاه کامپیوتر اختصاص یافته است. علاوه بر این تنها 33/10 درصد از مدارس مستقل به ارائه آموزش دروس کامپیوتر مبادرت می نمایند که انتظار می رود ظرف 10 سال آینده به سراسر کشور تعمیم یابد. درمقایسه با آمریکا چین فاصله زیادی دارد.  در امریکا طی سال 2000 شبکه کامپیوتری خاص مدارس احداث شده و 97 درصد از مدارس و مراکز آموزش متوسطه و 72 درصد از کلاسها به واسطه شبکه کامپیوتری به یکدیگر وصل شده و بطور متوسط هر5 دانش آموز از یک دستگاه کامپیوتر برخوردار بوده است. تا سال 2003، دولت چین قصد احداث مدارس متوسطه سیکل دوم عمومی در سراسر چین و مدارس متوسطه سیکل یکم در شهرهای بزرگ و متوسط دارد. طی سال 2003 ، در مدارس متوسطه سیکل یکم  مناطق پیشرفته دروس کامپیوتری ارائه می گردد. در مدت 5 الی10 سال آینده 90 درصد از مدارس کشور به ویژه مدارس متوسطه به شبکه کامپیوتری آموزش و پرورش متصل می گردند. 657 قرارداد همکاری میان کشور چین با کشورهای خارجی در زمینه آموزش و پرورش در 28 استان(نواحی خود مختار وشهرها) منعقد گردیده است. الحاق چین به سازمان تجارت جهانیWTO فرصت و رقابت جدیدی جهت پیشرفت آموزش و پرورش کشور به بار آورده است. مشارکت سازمانهای عمومی و آموزش خارجی در امر آموزش و پرورش نیز به تسریع تربیت افراد مستعد و توانای چینی خواهد انجامید. به دنبال ورود منابع آموزش و پرورش خارجی به چین رقابت در آموزشگاه های عالی و بازار آموزشی پرورش چین شدیدتر     می شود. با این حال کشور چین از لحاظ ایده های آموزشی، نظم اداری، موضوعات درسی و روش تدریس عقب افتاده است. از این روی اتخاذ روشها و منابع مرغوب آموزشی نظیر دروس مدرن، معلمین کارآمد و روش تدریس منسجم در جهت هر چه عمیق تر شدن روند اصلاحات در آموزش و پرورش کشور الزامی است. علاوه براین ارتقاء سطح مبادلات و همکاری های بین الملل خارجی در زمینه آموزش و پرورش چین نیز حیاتی است.

سیاستهای آموزشی چین طی قرن بیست و یکم

در حال حاضر، اغلب خانواده های چینی در پی فرستادن کودکان خود به کودکستانها، مدارس ابتدایی و متوسطه معتبر با برنامه های درسی و آموزشی مطلوب می باشند. هدف خانواده ها از فرستادن کودکان به مهدهای کودک ، بهره گیری از برنامه های آموزشی مناسب، پرورش توانایی های کودکان به طور طبیعی و تقویت مهارت های ذهنی کودکان می باشد. از سوی دیگر دولت چین در صدد اجرای طرح هایی در جهت توسعة آموزش در مناطق روستایی چین تا پایان سال2001 به منظور راهیابی هر چه بیشتر و افزایش تعداد دانشجویان مناطق فوق در نهادهای آموزشی عالی تا نرخ 15 درصد می باشد. طی سالهای اخیر کشور چین تلاش های مستمری در جهت تقویت و افزایش تعداد دانشجویان در دانشگاهها به عمل آورده است

تعلیم و تربیت کماکان در سراسر چین در حال توسعه بوده و اقشار مختلف مناطق فقیرنشین و محروم و دور افتاده را نیز در بر   می گیرد. ضمن آنکه آموزش های غیر دولتی نیز طی سالهای اخیر تقویت شده و با تصویب وزارت آموزش بالغ بر100 مرکز دانشگاهی خصوصی در کشور تأسیس گردیده است. از سوی دیگر، شورای مشورتی سیاسی خلق چین به درخواست سرمایة لازم جهت توسعه و تقویت آموزش و پرورش در نقاط توسعه نیافتة غربی و مرکزی کشور از دولت مبادرت نموده است. شورای مشورتی سیاسی خلق چین که بلند پایه ترین نهاد مشورتی کشور است، در صدد توسعة آموزش و پرورش با کمک های دولتی در سطح جامعه است. طبق اساسنامه این شورا، آموزش و پرورش در نواحی روستایی باید توسط دولت حمایت و سرمایه گذاری شده و این وظیفه نباید بر دوش کشاورزان قرار گیرد. محوریت اساسنامه فوق، بر ایجاد یک ساختار مؤثر و با ثبات جهت تضمین پیشبرد آموزش و پرورش با استفاده از سرمایه های دولتی و تعمیم نظام آموزش پایه در مناطقی است که از وضعیت اقتصادی نابسامانی برخوردار می باشند. در واقع هدف اصلی این شورا، حمایت از کشاورزان و تامین بودجة لازم جهت توسعة آموزش در مناطق فقیرنشین و محروم کشور است.

سیاست درهای باز در نظام آموزشی

بخش آموزش و پرورش کشور چین همچون بخش ها ی اقتصادی و عملی پس از عضویت کشور درسازمان تجارت جهانی بازتر شده و توسعه یافته است. به عبارت دیگر، آموزش و پرورش، آموزش عالی و موسسات آموزش فنی به گسترش تبادلات خود با شرکا و همتایان خارجی تمایل دارند. کمک به نهادها و موسسات خارجی در جهت آشنایی هر چه بیشتر سایر کشورها با سیاست های آموزشی و پرورشی چین از جمله اهدافی است که دولت مرکزی قصد دارد با افزایش تبادلات میان چین و کشورهای خارجی به آن دست یابد .سیاست های مرتبط با سرمایه گذاری خارجیان درمدارس چینی نیز از جمله دیگر اقداماتی است که آموزش وپرورش به دنبال آن است . به علاوه تلاش جهت گسترش روابط دوجانبه و چندجانبه در زمینه تعلیم و تربیت و تسریع همکاری میان نهادهای آموزشی و تأیید اسناد و مدارک علمی دانشکده ها و دانشگاه های چین و سایر کشورها افزایش یافته است . هدف دیگر جلب و جذب استعدادهای برجسته جهت تقویت صنایع با فنون پیشرفته کشور است .گفتنی است که استعدادهای فوق از سوی دولت تامین مالی، قانونی وحقوقی می گردد ،تا بتواند نیازهای اقتصادی کشور به ویژه پس از الحاق به سازمان تجارت جهانی برآورده کند. دولت مرکزی چین قصد دارد کارکنان دولتی و مدیران و مسئولان اجرایی مؤسسات را با قوانین و مقررات تجارت جهانی آشنایی داده و آنها را آموزش دهد تا در جهت کاهش فاصله کشور با استانداردهای بین المللی سازمان مساعدت نموده باشد .کشورچین امیدوار است که دراین راستا محققین چینی تبار مستقر در سایرکشورها بتوانند درکناراساتید دانشگاه های داخلی همکاری نموده و بسیاری از انتظارات دولت در زمینه توسعه نظام آموزش و پرورش کشور را برآورده نمایند.

متعاقب عضویت کشور چین در سازمان تجارت جهانی ، زمینه های رقابتی تشدیدتر شده و کشور با چالش ها و فرصت های گوناگونی روبروگردیده است .در این راستا، پس از عضویت کشور در سازمان مذکور، جوانان چینی مستقر در شهرهای مختلف کشور به این امید که تعلیم و تربیت بیشتر به افزایش فرصت آنان جهت احراز مشاغل بیشتر و آینده بهتر منجر گردد، در کلاسهای آموزشی و دوره های تربیتی شبانه حضور       می یابند. در حال حاضر اغلب جوانان چینی غیر ازگذراندن دوره های تحصیلی دانشگاهی، درکلاس های فوق العاده رشته های مختلفی شرکت نموده و روزهای تعطیل و آخر هفته خود را نیز در کلا سهای درسی سپری می نمایند . شهریه تحصیلی این گونه کلاسها ، متفاوت بوده و بین 960 دلار تا 2400 دلار درسال متغیرمی باشد که مبلغ بسیار زیادی است و با توجه به درآمدخانواده ها ،فشار زیادی بر آنان وارد می سازد .این در حالیست که دانشکده ها و دانشگاه های خارجی شهریه های بیشتری بین 20 هزار تا 30 هزار دلاردرسال از دانشجویان دریافت می دارند. با این حال دانشجویان وعلاقه مندان همچنان دراین کلاسها حضور می یابند.

از جمله رشته های تحصیلی که دانشکده هاو دانشگاهها به این گونه افراد ارائه می نمایند می توان به رشته های اقتصاد ،تجارت ،مدیریت مالی ،تجارت خارجی و سیاست بین الملل اشاره نمود . وضعیت جوانان کنونی کاملاً با ذهنیت ملی و سنتی گذشته تفاوت داشته و نمی توان حضور جوانان در این دوره ها ی آموزشی را با آن دوران سازگار و براساس آن طرز تفکر دانست .نسل جوان امروز چین با پدر و مادر های خود تفاوت    زیا دی دارند و حضورشان در کلاس های درس نیزبا اهدافی مغایر با خانواده هایشان صورت می گیرد .

تبادلات بین‌المللی آموزشی

بین المللی شدن برنامه های آموزشی به هدف مشترکی جهت اصلاح و توسعة آموزش مدرن در جهان مبدل گردیده است. طی روند اصلاحات و گشایش درهای چین به دنیای بیرون، این کشور به انجام مشارکت فعالانه با اتحادیة بین المللی در زمینة آموزش فنی حرفه ای مبادرت نمود. ظرف 20 سال اخیر دولت چین به ارسال تعداد زیادی نماینده به بیش از 20 کشور و ناحیه که در زمینه آموزش فنی حرفه ای توسعه یافته اند مبادرت نموده است. در همین اثنا، کشور چین تعداد پذیرای تعداد زیادی از نمایندگان خارجی آموزش فنی حرفه ای بوده و از افراد با تجربه خارجی جهت ایراد سخنرانی دعوت به عمل آورده است. کشور چین همچنین به برقراری ارتباطات بیشتری با سازمان هایUNESCO ، UNDP سازمان جهانی کار، UNPF، APEC و دیگر سازمانهای بین المللی مبادرت نموده است. علاوه بر این، به منظور ارتقاء سطح معلمان آموزش فنی حرفه ای، از سال 1987، کشور چین به ارسال هزاران مدیر و معلم رشته های تخصصی به کشورهای آمریکا، انگلستان، آلمان، ایتالیا، استرالیا، کانادا و ژاپن جهت ادامه تحصیل مبادرت نموده است. در سال 1990، دولت چین به امضای «توافق نامه اخذ وام جهت اجرای جامع طرح آموزش فنی حرفه ای در سراسر چین» با بانک جهانی مبادرت نموده و اقدام به توسعة برنامه های آموزش فنی حرفه ای با کمک وام بانک جهانی نمود. اجرای کامل طرح به طور قابل توجهی به تقویت ساختار پایه آموزش عملی معلمان در مدارس فنی حرفه ای منجر گردیده است. از ابتدای دهة 1980 کشورهای چین و آلمان به اجرای بیش از 30 طرح مشترک در زمینة آموزش فنی حرفه ای من جمله طرح آزمایشی اصلاحات آموزشی با کمک تجربیات کشور آلمان در«سیستم Dual Track» مبادرت نمودند. وزارت کار و امور اجتماعی چین نیز به همکاری با سازمان جهانی کار جهت انجام طرح آزمایشی کار بر روی مدارس مهارتی کارگران و آموزش ضمن خدمت مبادرت می نماید. از 13 سپتامبر تا 18 سپتامبر سال 1993، کشور چین مسؤولیت برگزاری سمینار بین المللی آموزش تکنیکی و فنی حرفه ای را بر عهده داشت. گفتنی است که سمینار مذکور توسط سازمان UNESCO سازماندهی گردیده بود. در آوریل سال 1997، سمینار بین المللی آموزش فنی حرفه ای روستائیان در کشور چین برگزار گردید.

از سال 1982 تا 2000، کشور چین طی پنج مرحله با سازمان یونیسف UNICEF در حوزة آموزش معلمان همکاری داشته است که از آن جمله می توان به پروژة آموزش معلمان مدارس ابتدایی، آموزش پیش دبستانی و آموزش استثنایی از سال 1985 تا 1989، پروژة آموزش ضمن خدمت معلمین مدارس ابتدایی از سال 1990 تا 1993، پروژة آموزش معلمین مدارس ابتدایی طی سالهای 1994 تا 1995 و پروژة آموزش ابتدایی در نواحی فقیرنشین طی سال 1996 تا 2000 اشاره نمود. در سال 1993، کشور چین به انجام پروژه های مشترک با UNDP در زمینه آموزش معلمان پیش دانشگاهی مبادرت نمود. از سال 1990 تا 1994، کشور چین به انجام پروژه مشترک آموزش ضمن خدمت معلمان مدارس متوسطه با بانک جهانی مبادرت نمود. پروژة دیگر توسعة برنامه های آموزش معلمان طی سالهای 1993 تا 1998 بود. علاوه بر این گسترش تبادلات آموزش معلمان در میان کشور چین و سایر کشورها و نواحی جهان وجود داشته که تبادل نمایندگان، تورهای مطالعاتی، تبادل دانش پژوهان، تأسیس مدارس مشترک و اجرای فعالیتهای تحقیقاتی بر روی آموزش از آن جمله می باشد. علاوه بر این، از معلمان و کادر آموزشی چینی جهت شرکت در سمینارها و سمپوزیوم های بین المللی دعوت به عمل آمده است که این خود رد جهت تقویت فهم دو جانبه و روابط دوستانه و توسعة آموزش معلمان در کشور چین کاملاً موثر بوده است. از جمله مهمترین تبادلات آموزشی کشور چین با سایر کشورها می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-چهارمین اجلاس وزرای آموزش وپرورش9کشور

طی چهارمین اجلاس وزرای آموزش وپرورش9کشور عضو سازمان یونسکو که طی سال 2002درشهر پکن تشکیل گردید، هیئت هایی از کشورهای بنگلادش، برزیل، مصر، هندوستان، اندونزی، مکزیک، نیجریه، پاکستان و چین و مقامات سازمان یونسکو و متخصصین مربوطه در این اجلاس حضور یافتند. مطلب مهم این اجلاس " پیشرفت آموزش وپرورش عمومی" با بهره گیری از سیستم آموزش از راه دور ، اطلاعات جدید ، تکنولوژی کامپیوتری و تلویزیونی می باشد. شرکت کنندگان اجلاس فوق به مبادله شیوه ها و تجارب خود در زمینه پیشرفت آموزش و پرورش عمومی با بهره گیری از سیستم آموزش از راه دور، اطلاعات جدید و تکنولوژی کامپیوتری و تلویزیونی مبادرت نمودند . شرکت کنندگان اجلاس فوق بر هماهنگی با شرایط پیشرفت سریع تکنولوژی اطلاعات در جهان امروز ، کاهش فاصله میان کشورهای در حال رشد و کشورهای پیشرفته در زمینه تکنولوژی اطلاعات ، تسریع در آموزش کامپیوتر، پیشرفت سریع آموزش و پرورش عمومی در کشورهای پر جمعیت تاکید داشتند. در این راستا، دولت چین به الحاق طرح پیشرفت سریع آموزش از راه دور و ارتقاء سطح آموزش وپرورش با استفاده از تکنولوژی اطلاعاتی مدرن در دهمین برنامه 5 ساله اقتصادی واجتماعی ملی مبادرت نموده است.

2-احداث مدرسه عالی چین- آمریکا

در سپتامبر سال 2002 ، نخستین مدرسه( آموزشگاه عالی) مشترک چین- آمریکا در شهر شانگهای گشایش یافت. بنا به گفته مقامات کمیسیون تعلیم و تربیت شهر شانگهای در شرق چین، از چندی پیش، پروژه احداث مدرسه عالی جیان پینگ فیلادلفیا با گنجایش 250 تا 300 دانش آموز رده سنی 15 سال آغاز گردیده است. پیش بینی می گردد که اجرای طرح فوق100 میلیون یوان هزینه در بر داشته باشد. سیستم آموزشی آن بر سیستم مدارس عالی آمریکا استوار گردیده است. در مدرسه عالی جیان پینگ ، بیش از هر چیز بر آموزش زبان انگلیسی، مهرات های فنی، رایانه و علوم طبیعی تاکید شده و برنامه های رادیویی و اقتصادی نیز جز دروس انتخابی می باشد. شهریه سرانه سالیانه این آموزشگاه بر 1205 دلار بالغ می گردد که این رقم 3 تا 4 برابر هزینه یک مدرسه دولتی می باشد.

3-گرد همایی بین المللی همگانی سازی آموزش

گرد همایی بین المللی توسعه علوم چین طی نوامبر2001 در شهر پکن افتتاح یافت. گفتنی است که گرد همایی فوق برای محافل علمی جهان در آستانه قرن جدید سمینار مهمی محسوب می گردد .

40دانشمند متخصص و معروف جهان من جمله پروفسور لائیان لایدمان برنده جایزه نوبل و بالغ بر300 دانشمند و استاد چینی در این گرد همائی حضور داشتند تا به مبادله ‎آخرین دستاوردها و تجارب کشورهای مختلف در جهت گسترش دانش علمی و به بحث و تبادل نظر پیرامون پیشرفت پژوهش در توسعه علوم طی قرن21 بپردازند. از جمله مطالب عمده مورد بحث در این گرد همایی می توان به ارتقاء سطح علمی جامعه، ساختمان تاسیسات و مراکز علمی ، سازمانهای مروج علوم ، چاپ و انتشار کتب علمی، فیلم سازی علمی ، آموزش و پرورش علمی ، روش گسترش علوم ، مبارزه با علوم جعلی و خرافات ، ارتباط پژوهشهای علمی و گسترش علوم و…. اشاره نمود. بیش از صد مقاله به کمیته ارسال گردید که از آن میان 10 مقاله برجسته انتخاب شد. لازم به ذکر است که همزمان با برگزاری این گرد همائی فعالیتهائی از قبیل نشست دانشمندان چینی و خارجی با کودکان و نوجوانان چینی ، نمایش برنامه علیه علوم جعلی ، نمایشگاه کتب علمی و تجارب بدست آمده در زمینه حق چاپ کتب علمی و پخش قیلمهای علمی ترتیب داده شد.

4-سمینار بین المللی سواد آموزی روستائیان چینی

سمینار بین المللی سواد آموزی روستائیان با شرکت 150 نفر از کارشناسان و متخصصین آموزشی 31 کشور جهان در شهر با ئودینگ برگزار شد.در این سمینار 4 روزه که با عنوان “ آموزش درخدمت توسعه روستا “برگزار گردید ، شرکت کنندگان پیرامون مسائل مختلفی چون آموزش روستائیان و نقش آن در توسعه اقتصادی مناطق روستایی به بحث و گفتگو پرداختند. در حال حاضر توسعه مناطق روستایی چالش بزرگ پیش روی کشورهای در حال توسعه ای محسوب می گردد که روند نوگرایی را طی می نمایند. چرا که اغلب افراد فقیر و بی سواد در مناطق روستایی به سر می برند. از این روی، وزارت آموزش چین اهمیت زیادی برای اجرای سیاست آموزش در مناطق روستایی قائل گردیده است، چرا که بالغ بر 60 در صد جمعیت کشور ساکن مناطق روستایی می باشند. در این راستا، تاکنون 98 درصد کودکان واجد شرایط مقطع سنی آموزش، تحت پوشش برنامه های آموزشی قرار گرفته و نرخ بی سوادی در این کشور به کمتر از5 در صدکاهش یافته است.

5-ورود دانشجویان خارجی به چین جهت فراگیری زبان چینی

طبق گزارش اجلاس کار آموزش زبان چینی ویژه خارجیان ، ظرف 11 سال اخیر، بیش از 250 هزار دانشجوی خارجی جهت فرا گیری زبان چینی به این کشور مهاجرت نموده اند. از سال 1990، آزمونهایی در جهت ارزیابی سطح زبان چینی در19 کشور خارجی صورت گرفته و بیش از 140 هزار نفر در این آزمونها شرکت کرده اند. تاکید عمده دولت چین درخصوص آموزش زبان چینی به خارجیان ، بر تحریر و تالیف کتب درسی مناسب ، تقویت سطح معلمین زبان چینی ، افزایش شمار معلمین اعزامی به خارج از کشور،کمک به کشورهای خارجی در جهت احداث مراکز آموزش زبان چینی و تاسیس مراکز تدریس زبان چینی برای خارجیان در کشور، استوار گردیده است.

6-طرح آموزش زبان چینی به خارجیان

ظرف20سال اخیر( از سال 1978 تا کنون)، با به اجرا در آمدن سیاست درهای باز و تاکید عمده برمعرفی زبان و فرهنگ چینی به جهانیان، بالغ بر20 هزارخارجی، به فراگیری زبان چینی در این کشور، مبادرت نموده اند . از جمله مراکزی که در شهرهای مختلف برای این منظور دائر گردیده است، می توان به مراکز آموزش زبان چینی در شهرهای پکن و شانگهای که از موفقیت بیشتری برخوردار بوده اند، اشاره نمود.

7-سومین گردهمایی مبارزه با بیسوادی در آسیا

سومین گرد همایی مبارزه با بیسوادی توسط کمیته ملی سازمان یونسکو مستقر در چین و انستیتوی مبارزه با بیسوادی چین طی 17 اکتبر2002 در شهر پکن آغاز به فعالیت نمود. این سمینار به مدت 5 روز به طول انجامیده و بیش از 2 هزار دانشمند و استاد از 21 کشور و مناطق مختلف کشور در آن حضور یافتند. طی این گردهمایی، اوضاع نظام آموزشی و نحوه مبارزه با بیسوادی و نتایج پژوهشهای کشورهای مختلف در این زمینه به اطلاع حضار رسیده و موضوعاتی پیرامون بیسوادی و نظام آموزشی به بحث و تبادل نظر گذارده شد.

8-نخستین فستیوال آموزشی چین- انگلستان

نخستین فستیوال آموزش دراز مدت با مشارکت کشورهای چین و انگلستان 24 اکتبر2002 ، تحت حمایت وزارت آموزش و پرورش و انجمن تعلیم و تربیت و تبادلات بین المللی چین در شهر پکن آغاز به فعالیت نمود. محورکار این فستیوال یک هفته ای بر تقویت آموزش، تعلیم و تربیت حرفه ای و آموزش اینترنت و توسعه آموزشهای دراز مدت در کشورهای انگلستان و چین قرار داشت. ضمن آنکه گردهماییهای متنوعی در زمان برگزاری این فستیوال برپا گردید. طی این اجلاس،کارشناسانی از کشورهای چین و انگلستان، پیرامون موضوعات مرتبط با ره یافتهای آموزشی وکاهش زمان مطالعه به بحث و تبادل نظر پرداختند. بنا به اعتقاد مسئولین، آموزش دراز مدت مفهومی جدید در کشور چین به حساب آمده و این فستیوال نیز گامی بزرگ در راستای آشنایی بهینه با این مفهوم محسوب می گردد. رهیافت آموزش دراز مدت از جمله مفاهیمی است که طی قرن بیست ویکم، در نظام آموزشی بسیاری از کشورهای جهان مد نظر قرار گرفته است.

9-اجلاس همکاریهای آموزشی چین- آمریکا

نخستین نشست همکاریهای آمـوزشی میان کشورهای چیـن و آمریکا طی سپتامبـر سال 2002 به عنوان بخشی از فعالیت های فرهنگی و آموزشی دو کشور در قالب هفته همکاریهای بین المللی آموزشی در پکن افتتاح شد .در این نشست بیش از 300 کارشناس و محقق و مقام دولتی به بحث و تبادل نظر درخصوص موضوعات مختلف من جمله راهبرد توسعه آموزش عالی پس از ورود کشور چین به سازمان تجارت جهانی پرداختند . سازمان دهندگان همایش فوق بر بهره گیری از توانایی های موجود در زمینه های فنی و علمی در جهت ارتقای مبادلات آموزشی و تقویت آموزش عالی، با اتکا به نیروی انسانی تاکید نمودند. در حال حاضر کشور چین از بیشترین شمار فارغ التحصیلان در جهان برخوردار می باشد. علاوه بر مجمع فوق، گرد همایی دیگری نیز طی سال2002 در هفته همکاریهای آموزشی بین المللی در شهر چوفو از استان شاندونگ در شرق چین با حضور شماری از پژوهشگران کشورهای مالزی ، سنگاپور، ژاپن و چین برگزار گردید .

10-انتخاب کشور سنگاپور جهت ادامه تحصیل

بنا بر گزارش سازمان یونسکو ،هر ساله بالغ بر25 هزاردانشجوی چینی جهت ادامه تحصیل به خارج از کشورمهاجرت می نمایند. در حقیقت کشورچین بزرگترین کشور صادر کننده دانشجو در جهان است .تنها درکشورسنگاپور بالغ بر13تا15 هزار دانشجوی چینی وجوددارد که یک سوم تعداد کل دانشجویان خارجی این کشور را تشکیل می دهند. علاوه بر وجود تشابهاتی در زمینه های فرهنگی و هزینه های نسبتاً پائین ثبت نام ، موقعیت جغرافیایی مطلوب کشور سنگاپور به عنوان تلاقی گاه فرهنگ غرب و شرق دلایل اصلی برقراری چنین روابطی به شمار می آید. علاوه بر این هر ساله بالغ بر 2 هزار نفر از مقامات چینی ، توسط دولتهای محلی و یا حکومت مرکزی جهت گذراندن دوره های تکمیلی آموزشی به کشور سنگاپور اعزام    می گردند . درحقیقت کشورسنگاپور به بزرگترین مرکز آموزش شهروندان چینی درخارج مبدل گردیده است.

فرهنگ دانشگاهی

با بررسی مستقیم فرهنگ دانشگاهی بر دانشجویان، توسعه و آموزش، دانشگاه های چین تاکید عمده ای پرورش فرهنگ سالم دانشجویی دارند چرا که نقش مهمی در شخصیت آن ها دارد.اغلب دانشگاه های چین به سازماندهی فعالیتهای گسترده اجتماعی در جهت بهبود فرهنگ دانشجویی مبادرت می نمایند. از جمله این فعالیتها می توان به انجام آزمایشات علمی، برقراری تبادلات دانشجویی، برگزاری مسابقات ورزشی و انجام فعالیتهای رفاهی و اجتماعی اشاره نمود. علاوه بر این دانشگاه های کشور امکان پرداختن به هنرهای نمایشی، رقابتهای ورزشی و بازدید از آثار تاریخی را برای دانشجویان خارجی فراهم می سازند. با مشارکت در این گونه فعالیتها، دانشجویان خارجی با فرهنگ چینی آشنایی یافته و نرخ تبادل اساتید و دانشجویان چینی افزایش می یابد.

شرایط ورود به دانشگاه های دولتی

احراز حداقل نمره 380-280 و بالاتر (برای برخی از دانشگاه ها)جهت پذیرش در دانشگاه های دولتی کشور چین الزامی است. به پنج دسته از دانشجویان خارجی اجازه ورود داده می شود، دانشجویان دوره کارشناسی زیر رده سنی 25 سال با تحصیلات کامل متوسطه، دانشجویان زیر رده سنی 35 سال که حداقل دو سال از دوره کارشناسی را گذرانده باشند، دانشجویان زیر رده سنی 45 سال برخوردار از مدرک کارشناسی ارشد، داوطلبان زیر رده سنی 35 سال برای مقطع کارشناسی ارشد، داوطلبان مقطع دکتری زیر رده سنی 40 سال که از مدرک کارشناسی ارشد برخوردار می باشند. گفتنی است که جهت پذیرش دانشجویان خارجی در رشته های علوم، مهندسی، کشاورزی و داروسازی برگزاری آزمون مربوطه در سفارت خانه متبوع الزامی است.علاوه بر این دانشجویان ملزم به ارائه گواهی نامه معاینه بدنی می باشند که توسط مسئولان قرنطینه جمهوری خلق چین برای دانشجویان خارجی صادر می گردد.

از جمله مهم ترین سازمان هایی که به ارزیابی مدارک دانشگاهی مبادرت می نمایند، می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

- کمیته ارزیابی مدارک دانشگاهی کشور

- انجمن آموزش چینی برای مبادلات دانشجو در سطح بین المللی

پذیرش تحصیلی

ورود به دانشگاه از طریق ثبت نام صورت می گیرد و کمیته پذیرش استان ها تحت نظارت وزارت آموزش عهده دار این مسئوولیت می باشد. بورس تحصیلی نیز براساس شرایط جسمانی واخلاقی دانشجویان اعطا می گردد. کمک هزینه های ویژه ای نیز به اقلیتها و داوطلبان خارجی دانشگاه های چین اعطا می گردد. آزمون های سراسری دانشگاهی به مدت ده روز در اوایل ماه جولای برگزار شده که داوطلبان می توانند در یک یا دو گروه آموزشی انسانی/ فنی / مهندسی شرکت نموده و از مؤسسات ودانشگاه های مورد نظر خود به ترتیب اولیت تقاضای پذیرش نمایند. نتایج آزمون جهت ثبت نام از افراد تعیین کننده است علاوه براین قبل از پذیرش در خصوص رفتار اجتماعی و اخلاقی دانشجویان تحقیقاتی صورت می گیرد. دربرخی از مؤسسات آموزش عالی دانشجویان ملزم به برخورداری از شرایط جسمانی خاصی می باشند. اخیراً کشور چین آموزش عالی را به صورت آزاد ارائه می دهد. دانشجویان شهریه ای نمی پردازند و می توانند ازخوابگاه های دانشجویی استفاده نمایند. هم چنین به دانشجویانی که بامشکل مالی مواجه می باشند دارند بورس تحصیلی یا یارانه اختصاص می یابد. خوابگاه مهم ترین بخش زندگی دانشجویی است که توسط دانشجویان و از طریق اتحادیه دانشجویی نظارت می گردد. گفتنی است که این اتحادیه تحت نظارت فدراسیون دانشجویان چین فعالیت می نمایند. نظام آموزش عالی کشور در حال اصلاح بوده و طی سال های اخیر دانشجویان بیشتری از بورس تحصیلی برخوردار گردیده اند. طبق سیاست های آتی کسور این روند ادامه یافته و نهایتاً نظام اعطای کمک هزینه تحصیلی به تصویب رسید. آندسته از دانشجویانی که به تسلط بر زبان چینی نائل نیامده و یا سطح زبانی آن ها بسیار پایین است ملزم به یادگیری زبان چینی ظرف مدت یک تا دو سال در حد ابتدایی و دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر نیز ملزم به گذراندن دوره 2 ساله تکمیلی آموزش زبان چینی می باشند.

پذیرش دانشجویان خارجی

شرایط پذیرش دانشجویان خارجی در جدول ذیل درج گردیده است:

مدت تحصیل

شرایط

رده سنی

مقطع تحصیلی

4-5 سال

دانشجویان خارجی ملزم به برخورداری از مدرکی معادل فارغ التحصیلان مراکز آموزش متوسطه چین بوده و جهت ورود به دانشگاه ملزم به پذیرش در آزمون ورودی آن می باشند.

زیر رده سنی 25 سال

مقطع کارشناسی

3-2 سال

اگر چنانچه داوطلب طی همان سال از یکی از دانشگاه های چین فارغ التحصیلان گردیده و دانشجوی موفقی باشد اساتید دانشگاه او را معرفی نموده و شرکت در آزمون ورودی برای وی ضروری نیست.

زیررده سنی 35 سال

مقطع کارشناسی ارشد

3 سال

برخورداری از مدرک کارشناسی ارشد یا معادل آن و معرفی نامه از سوی چند تن از اساتید

زیر رده سنی 40 سال

مقطع دکتری

2-1 سال

برخورداری از مدرک معادل فارغ التحصیلان مراکز آموزش متوسطه چین

زیر رده سنی 55 سال

دوره آموزش زبان چینی

2-1 سال

برخورداری از سطوح آموزشی بالاتر از دانش جوی سال دوم

زیر رده سنی 35 سال

آموزش همگانی

کمتر از یک سال

برخوداری از مدرک کارشناسی ارشد یا دانشجوی مقطع دکتری

زیر رده سنی 45 سال

آموزش پیشرفته

کمتر از 1 سال

برخورداری از درجه استاد یاری

زیر رده سنی 55 سال

تحقیقات

4 تا 20 هفته

برخوداری از مدرک معادل فارغ التحصیل مراکز آموزش متوسطه چین

زیر رده سنی 60 سال

آموزش کوتاه مدت

 

مؤسسات پایه

عنوان "مؤسسات پایه " در خصوص مراکز برگزیده آموزشی کشور در کلیه سطوح تحصیلی من جمله سطوح ابتدایی، مقدماتی و تکمیلی متوسطه و آموزشی عالی بکار می رود. مدارس اصلی از اولویت تامین بودجه و مزیت ثبت نام بهترین دانش آموزان برخوردارمی باشند. در مقاطع ابتدایی و مقدماتی متوسطه این مفهوم مشابه "مدرسه خصوصی " در کشور آمریکا است. ورود به چنین مدارسی مستلزم قبولی در آزمون ورودی می باشد. میزان موفقیت این نوع مدارس بر حسب تعداد فارق التحصیلان پذیرفته شده در مؤسسات آموزش عالی سنجیده می شود. عامل اصلی در ارجحیت دادن به تعدادی از مدارس و مراکز آموزش عالی پرورش نیروی انسانی متخصص جهت نوسامانی کشور است.

در برخی مواقع مفهوم "مؤسسات پایه" مورد انتقاد قرار می گیرد. در واقع موفقیت مدارس پایه ابتدایی و مقدماتی متوسطه منحصراً بر اساس تعین پذیرش دانش آموزان در دانشکده ها سنجیده می شود نه برحسب میزان یادگیری آن ها. هم چنین پیامدهای نخبه سالاری در دوران انقلاب فرهنگی مجددا تکرار شده و مسئولان آموزشی را زیر سئوال می برد. مدارس اصلی تغییرماهیت داده اند. نخستین ومهم ترین عامل، هزینه روبه رشدتحصیلات دراین گونه مدارس است.

سیاست های آموزشی

طی سالهای اخیر دولت چین توسعه آموزش را در اولویت برنامه های خود قرار داده و در جهت توسعه کشور به سرمایه گذاری در نظام آموزشی مبادرت نموده است. به عنوان مثال طرح آموزش پایه به مدت 9 سال، سرمایه گذاری وسیعی در نظام آموزشی می باشد که به واسطه آن شهروندان چینی به آموزش و ادامه تحصیلات خود تشویق می گردند. به اعتقاد دنگ زیائوپنیگ سیاست های آموزشی کشور می باید به برآورده سازی نیازهای آتی جامعه منتهی گردد که این مسئله خود مستلزم اصلاح ساختار نظام آموزشی است.

آموزش زنان

مدارس ویژه دختران

طی سالهای اخیر، به تدریج بر شمار مدارس با کیفیت ویژه دختران و محبوبیت این مدارس نزد خانوادها و دختران چینی افزوده میشود و این در حالی است که شهریه سالیانه این مدارس “همچون مدرسه عالی پکن “ بر بیش از 800 دلار بالغ می گردد. با این وصف تعداد زیادی از خانواده ها برای ثبت نام به اینگونه مدارس مراجعه می نمایند. از این روی، به واسطه تعداد زیاد داوطلبین، ناگزیر آزمونی در جهت گزینش شایسته ترین افراد برگزار می گردد. طی دهه 1990 همچنین مدارس دخترانه دیگری مانند “دانشکده زنان چین “ و”مدرسه دختران “ تأسیس یافت. بسیاری از خانوادهای چینی بر این باورند که مدارس دخترانه ، محلی مناسب و بدون هرگونه مشکلات روحی، افسردگی، پریشان احوالی و مشکلات دوران بلوغ برای دختران آنان می باشد. رقابت شدید جهت حضور در دانشکده ها و دانشگاهها و فشارهای وارده به خانواده ها و دانش آموزان موجب گردیده است تا بر محبوبیت مدارس دخترانه افزوده شود.ضمن آنکه ، مدارس فوق در زمره اماکن و محیط های امن و آرام محسوب می گردند که در جهت پرورش و آموزش دختران و آمادگی آنان در مواجهه صحیح با دنیا از چشم انداز و دیدگاه زنانه تلاش می نمایند. دراین مدارس ، شیوه زندگی و طریقه مواجهه با مشکلات به دختران آموزش داده شده و آنان جهت رقابت با همتایان مرد خود مهیا می گردند. از سوی دیگر، از آنجاییکه ، دانش آموزان پسر همواره از مزیت و برتری در رشته های مختلف علمی برخوردار می باشند، از این روی، در این مدارس به دختران حس اعتماد داده شده و در جهت آماده سازی آنان برای رقابت با دانش آموزان پسر بویژه در رشته های علمی تلاش می شود. به اعتقاد مسئولین مدارس دخترانه ، دانش آموزان مدارس مذکور با اعتماد به نفس، با هیچ گونه نگرانی در رویارویی علمی با پسران مواجه نمی باشند. علاوه بر این، بیش از دو سوم معلمین مدارس دخترانه را زنان تشکیل می دهند و معلمین مرد نیز با لباسهای کاملاً رسمی و مناسب در کلاس درس حاضر می شوند.پوشیدن لباس های غیر رسمی ( تی شرت – شلوارک ) در این مدارس برای معلمین ممنوع است. معلمین اینگونه مدارس همواره از احساس آسودگی خاطر برخوردار بوده و معتقدند که دانش آموزان دختر بسیار آرامتر از دانش آموزان پسر می باشند. از جمله دیگر مزایای این گونه مدارس ، برخورداری از آگاهی های بیشتر دانش آموزان دختر این گونه مدارس درخصوص حقوق زنان، نسبت به همتایان خود در مدارس مختلط و عمومی و مواجهه با مشکلات کمتر شغل یابی در جامعه می باشد.از نقطه نظر دیگر، برخی کارشناسان انتقاداتی بر این گونه مدارس ایراد داشته و از انزوای دختران از جامعه و جنس مخالف تحت عنوان نقطه ضعف اینگونه مدارس یاد نموده اند. رسانه های گروهی نیز به طرح مسائلی در این خصوص مبادرت نموده و مساله عدم برابری میان مردان و زنان را مطرح نموده اند. با این حال، مشوقین توسعه مدارس دخترانه آن را اقدامی آزمایشی دانسته و بر این اعتقادند که نظارت دولتی بر این مدارس از نقش اساسی در جهت بهبود سطح کیفی آموزش دختران و حل مسأله تبعیض میان دختران و پسران برخوردار می باشد.

آموزش بزرگسالان

تا قبل از دهه 1990 از آموزش بزرگسالان، مانند آموزش کارگران، کشاورزان و یا آموزش پاره وقت یاد    می گردید. با توسعة حوزة آموزش و گوناگونی فرم های آموزشی، این نوع آموزش به صورت رسمی «آموزش بزرگسالان» نام گرفت. در سال 1949، « اصول راهنمای عمومی» که « نظام نامه موقتی» نیز نامیده شده است، در نخستین نشست کنفرانس مشورتی سیاسی خلق چین برنامه ریزی شد. مفاد اصلی اصول فوق بر تقویت برنامه های آموزش پاره وقت برای افراد شاغل و آموزش ویژه کادر ضمن خدمت تاکید داشت. طی سال 1950، مجلس امور دولتی (اکنون مجلس ملی نامیده می شود) به صدور توصیه نامه ای برای آموزش کارگران و کشاورزان مبادرت نمود و از آن تحت عنوان کاری الزامی در سیاست آموزشی کشور یاد نمود. اجرای این سیاست به منظور کاهش نرخ بی سوادی 80 درصدی جمعیت کشور بود. در هیمن راستا دولت مرکزی خلق چین به صدور بیانیه ای تحت عنوان «توسعة سوادآموزی و کاهش تدریجی بی سوادی» مبادرت نمود. طی دورة زمانی سالهای 1949 تا 1966 صعود و توسعة آموزش بزرگسالان در کشور چین به اوج خود رسید. اگر چه تحت تاثیر تحولات داخلی 10 ساله تحت عنوان «انقلاب فرهنگی» قرار گرفت. طی سالهای 1966 تا 1976 آموزش بزرگسالان از سیر معمولی و عادی خود باز مانده و از سال 1979 یعنی زمانی که چین وارد مرحله ای از ساختار مدرن شد، به سرعت نوسامانی یافته و توسعه یافت. در سال 1987 دولت چین به طور رسمی اعلام نمود که آموزش بزرگسالان بخش مهمی از ساختار آموزشی کشور و پیش نیاز لازم جهت توسعة اقتصادی، اجتماعی و پیشرفت فن آوری و علمی کشور است. در سال 1993 با اعلان خط مشی اصلاحات آموزشی و توسعه چین از آموزش بزرگسالان تحت عنوان نظام آموزشی جدیدی یاد گردید که نقش مهمی در توسعة آموزش ملی، ارتقاء مداوم توانایی های ملی و پیشبرد توسعة اجتماعی و اقتصادی کشور ایفا می نماید.

اصول و اهداف آموزشی

از جمله مهم ترین اصول و اهداف آموزشی نظام آموزشی بزرگسالان در کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-فراهم سازی امکانات آموزشی، پرورشی و فرهنگی برای شهروندان چینی در جهت افزایش مهارت های حرفه ای و توانایی های عملی آندسته از افرادی که بخشی از نیروی کاری کشور محسوب شده و جویندگان کاری که به کار مورد نظر خود دست نیافته اند.

2-فراهم سازی امکانات سواد آموزی برای افراد بی سواد

3-فراهم سازی شرایط و امکانات آموزش پیش دانشگاهی و دانشگاهی برای آندسته از افرادی که آموزش مدرسه ای نظام بندی شده را رها کرده اند.

4-فراهم سازی شرایط و امکانات آموزش مداوم برای آندسته از افرادی که از مدارک تحصیلی آموزش عالی برخوردار می باشند. گفتنی است که این عمل با هدف تجدید و تقویت دانش و ارتقاء توانایی این افراد سازماندهی می گردد.

5-ارائه برنامه های آموزشی مختلف اعم از فرهنگی، اجتماعی، دانستنی های مقدماتی از قانون، بهداشت زنان و کودکان، بهداشت شهری، زندگی خانوادگی، هنرهای زیبا / خوشنویسی، پخت و پز / تغذیه، گل کاری و باغبانی و ... .

نهادهای مرکزی

از جمله مهم ترین نهاد های مسؤول آموزش بزرگسالان چین می توان به وزارتخانه های مختلف، کمیسیون های تحت نظارت مجلس ملی، گروه های آموزشی استانی، نواحی خود مختار و شهرداری ها و ادارات آموزشی ، کارخانجات، معادن و دولتهای محلی مستقر در بخش ها و شهرهای کوچک کشور ،تعاونی‌ها، مؤسسات آکادمیک و ملی، سازمانهای اقتصادی و شهروندان نیز بصورت انفرادی به احداث و اداره مؤسسات آموزش بزرگسالان مبادرت می نمایند. مؤسسات مذکور نیز به ارائة برنامه های درسی مفید در زمینة مطالعات فرهنگی، فنی و حرفه ای و تکنیکی، علوم اجتماعی و زیستی مبادرت می نمایند. آموزش بزرگسالان در چین تحت ادارة یک پارچه وزارت آموزش قرار دارد. در عین حال گروه آموزشی بزرگسالان و آموزش فنی، گروه آموزش عالی و گروه آموزش پیش دانشگاهی به نظارت و ادارة امور جزئی مبادرت       می نمایند. دفاتر تحت نظارت آموزش بزرگسالان تحت نظارت ادارات استانی آموزش، نواحی خودمختار و شهرداری ها قرار دارند ارگانهای غیر دولتی از قبیل فدراسیون تجارت چین، فدراسیون زنان چین و کمیتة مرکزی لیگ جوانان کمونیست چین نهادهای تعاونی هستند که عهده دار مسؤولیت تضمین اجراء و تشویق و ترغیب کارگران، زنان و جوانان جهت مشارکت در برنامه های آموزشی بزرگسالان می باشند. انجمن چینی علوم و تکنولوژی نیز عهده دار مسوولیت ایفای برنامه های آموزشی و پرورشی و ارتقا برنامه های آموزشی مورد نیاز بزرگسالان می باشد. مؤسسة مهم دیگری که به همکاری با وزارت آموزش می پردازد، انجمن چینی آموزش بزرگسالان است، که در سال 1981 تشکیل شد. از مهم ترین وظایف این انجمن می توان به اجرای فعالیت های تبلیغاتی آموزشی، احیاء و هم آهنگی فعالیت های آموزش بزرگسالان، ارائة خدمات مشاوره، ارائة برنامه های آموزش علمی عمومی سازی آموزش و برقراری تبادلات بین المللی آموزشی اشاره نمود. لازم به ذکر است که انجمن فوق طی سال 1983 به انجمن بین المللی آموزش بزرگسالان و طی سال 1988 به انجمن آسیا، اقیانوسیه آموزش بزرگسالان پیوست. چندین مؤسسه تحقیقاتی مرتبط نیز تحت نظارت انجمن فوق فعالیت دارند که از آن جمله می توان به انجمن مبارزه با بی سوادی، انجمن آموزش عالی بزرگسالان، انجمن آموزشی کارگران و انجمن آموزشی روستائیان بزرگسال اشاره نمود.

موفقیت ها و دستاوردها

در روند پیشرفت اصلاحات کشور برنامه های آموزش بزرگسالان به پیروزی های بزرگی دست یافته است. که از آن جمله می توان به نرخ باسوادی افراد بالغ بر 93/76 میلیون نفر بین سالهای 1978 تا 1998 و 200 میلیون نفر از زمان پایه گذاری جمهوری خلق چین اشاره نمود. نرخ با سوادی در دو سوم نواحی شهرهای کشور بر 95 % بالغ می گردد. بی سوادی بندرت در میان کارگران شهرهای بزرگ و کوچک یافت می شود. از جمله دیگر دستاوردهای آموزش بزرگسالان می توان به احراز 10 جایزه بین المللی سوادآموزی سازمان یونسکو از سال 1984 تاکنون اشاره نمود.علاوه بر این تعداد کارکنانی که در برنامه های آموزشی شغلی مشارکت داشته اند، پیوسته افزایش یافته است. طی سالهای اخیر، شرایط ساختمانی مدارس، بهبود یافته و ابزار کمک آموزشی و تجهیزات لازم و کارد آموزشی ماهر برای مؤسسات آموزشی بزرگسالان فراهم آمده است. طبق آمار بدست آمده تعداد 962 مؤسسه خصوصی آموزش بزرگسالان با 200390 استاد و عضو هیأت علمی، 1311 مؤسسة منظم آموزش بزرگسالان، بیش از 400 هزار مدرسة متوسطه و 180 هزار مدرسة ابتدایی آموزش بزرگسالان فعالیت دارند، که این خود مبین این مطلب است که آموزش بزرگسالان به وسیلة آموزشی مهمی در کشور مبدل گردیده است.

آموزش غیر رسمی ،آموزش از راه دور

جمهوری خلق چین بسوی آموزش جهانی در خارج از مرزهای خود پیش می رود در نتیجه آموزش از را ه دور بخش اعظم ساختار آموزشی را تشکیل می دهد. این کشور با جمعیت رو به رشد، افزایش نیاز به نیروی کار متخصص با وجود منابع مالی محدود و جمعیت وسیع و پراکنده با چالش بزرگی در خصوص دستیابی کلیه شهروندان چینی به برنامه های آموزش عالی مواجه است.تجربه آموزش از راه دور زمینه هایی را برای کشور چین فراهم ساخته تا با استفاده از تکنولوژی نوین و پرورش نیروی کار تحصیل کرده از توان مواجهه با اقتصاد جهانی برخوردار گردد. بزرگترین نظام آموزش از راه دور جهان متعلق به کشور چین بوده و شهروندان چینی در تلاش جهت دستیابی به توسعه برنامه های آموزش عالی در درون مرزهای خود می باشند.تاریخچه آموزش از راه دور در کشور چین به دهة 1930 باز می گردد که با تکامل تدریجی فن آوری اطلاعات (IT) و ظهور سیستم اینترنت، به مرحله ای جدید ارتقاء یافت. سیستم آموزشی Network در آموزش از راه دور به ایجاد چهرة واقعی مدرسه و آموزش خودکار با دانش آموزان محدود منجر گردید.با ارتقاء تدریجی برنامه های پیشرفته آموزش از راه دور، مفاهیم، محتوی، روش ها و ساختار آموزشی به نحو چشمگیری تغییر یافته و توسعة برنامه های آموزش از راه دور، به خلق فرصتهای آموزشی متنوع برای تعداد بیشتری از شهروندان چینی منجر گردید. دانشگاه رادیویی و تلویزیونی ملی چینCRTVU به برگزاری دوره های مختلف آموزشی سه ساله مشتمل بر دروس آموزشی ریاضیات، فیزیک، مهندسی الکترونیک، مدیریت، کشاورزی و زبان چینی مبادرت می نماید. در حال حاضر43 دانشگاه تلویزیونی در سطح استانی دایر بوده که با CRTVU همکاری نزدیکی دارند.

آموزش از راه دور در کشور چین طی سه مرحله از رشد چشمگیری برخوردار بوده است:

1-آموزش بر پایة برقراری ارتباط میان آموزش و پرورش

2-آموزش بر پایة برنامه های تلویزیونی از دهة 1980

3-آموزش از راه دور پیشرفته بر پایة اطلاعات و تکنولوژی اینترنت از دهة 1990

در پایان سال 1994، با حمایت کمیتة آموزشی دانشگاه PRC ، Tsinghua و 9 دانشگاه دیگر کشور، پروژه آزمایشی شبکه تحقیقاتی و آموزشی چین با عنوان (CERNET) راه اندازی گردید. گفتنی است که شبکه مذکور نخستین شبکه کامپیوتری عمومی بر پایة TPC/ IP در کشور چین می باشد. دولت نیز به منظور ارتقاء سطح آموزش کشور به سرمایه گذاری بر روی برنامه های آموزشی از راه دور مبادرت نموده و از مزیت تکنولوژی در ارائه آموزش بهره گرفت. جهت توسعه مناطق روستایی غرب کشور نیزاز آموزش مکاتبه ای سواد آموزی استفاده گردید و از آن جای که این روش موفقیت آمیز بود در حوزه آموزش عالی و آموزش بزرگسالان نیزمورد استفاده قرار گرفت. به طور کلی می توان تاریخچه آموزش از راه دور کشور چین را به چهار مرحله اصلی به شرح ذیل تقسیم نمود:

مرحله نخست طی سال های 1949-1914

از اوایل قرن بیستم آموزش مکاتبه ای سواد آموزی توسط یک موسسه انتشاراتی آغاز شده و نخستین فرهنگ لغت، کتب درسی و علمی برای خوانندگان انتشار یافت.

مرحله دوم طی سال های1966- 1949

بازده زیاد و کاربرد گسترده آموزش از راه دور طی سال های مذکور موجب استفاده ابزاری از آن جهت توسعه اقتصادی و نوسازی جامعه و درعین حال ارتقاء سطح فرهنگ افراد جامعه گردید. طی سال 1951 اساتید دانشگاه ها به آغاز فعالیت خود در دانشگاه های دولتی کشور و در رابطه با رشته های مکاتبه ای مبادرت نمودند.

مرحله سوم طی سال های 1994 - 1979

ویژگی مرحله سوم تلاش این کشور جهت متمرکز نمودن و توسعه نظام آموزش عالی و آموزش بزرگسالان می بود که تقریباً از یک دهه قبل آغاز شده بود.

مرحله چهارم از سال 1994 تا حال حاضر

طی سال 1988 هنگامیکه نظام آموزشی تلویزیونی متداول گردید، طرح آموزشی آن توسط وزارت آموزش درچهاردانشگاه متصل به شبکه به اجرا درآمد.

طی مدت زمان کوتاهی کشورچین به اهمیت اصلاح نظام آموزشی در قرن بیست ویکم پی برده و طی سال 1994 هدف اصلی دولت آموزش از راه دور از طریق اینترنت بود. جهت فراهم نمودن ساختار اینترنتی، دولت به سرمایه گذاری بر روی نظام آموزشی و شبکه تحقیقاتی(ERNET ) مبادرت نمود.

 

آموزش از راه دور پیشرفته

با گسترش تکنولوژی اطلاعات طی دهة 1990، تکنولوژی کامپیوتر Multimedia و شبکة کامپیوتری در آموزش از راه دور مورد استفاده قرار گرفته و با آموزش ماهواره ای ادغام شد که به توسعه سریعتر آموزش از راه دور منجر گردیده است. طرح عملی تقویت آموزش مقارن با قرن بیست و یکم توسط مجلس ملی و در ارتباط با آموزش از راه دور مدرن به عنوان پروژة کلیدی سال 1999 به مورد اجرا درآمد. هدف پروژه فوق، اجرای اولیة شبکة آموزش از راه دور مدرن جهت طراحی سری رشته های اصلی و اتخاذ روش اداری آموزشی مناسب در حوزه آموزش از راه دور مدرن چین بود. طی سالهای اخیر همچنین در جهت اتخاذ روشهای آموزش از راه دور خاص و هر چه بهتر نمودن سیستم آموزش از راه دور مدرن، دانشگاه Tsingua، دانشگاه ارتباط تلفنی و پست Beijing، دانشگاه Zhejiang و دانشگاه Hunan تاسیس گردید.

سیاستهای آموزشی

آموزش در کشوری به وسعت چین که بیشترین جمعیت دنیا را در خود جای داده همواره با مشکلاتی مواجه بوده است .تا یک دهه قبل، از دستیابی به برنامه های آموزش همگانی همواره به عنوان هدفی دست نیافتنی یاد می گردیده است، چراکه برای میلیونها شهروند چینی ساکن مناطق دور دست، کوهستانی و محروم ،حتی باوجود فراهم بودن مدرسه ،تأمین معلمین واجد شرایط امکان ناپذیر است.

این در حالیست که امروزه با دسترسی به امکانات تکنولوژیکی ، دولت چین به این هدف نایل آمده است .به عبارت دیگر آموزش از طریق اینترنت ،به عنوان ابزار کار آموزش مد نظر قرار گرفته است .در این راستا و در جهت به خدمت گیری شبکه اینترنت درحوزه آموزش ازراه دور ، دولت چین به سرمایه گذاری در جهت راه اندازی شبکه تحقیق و آموزش چین با عنوان ( CERNET )که یکی از چهار شبکه ملی کامپیوتری مورد تایید شورای دولتی است، مبادرت نموده است .درحال حاضر CERNET ، از36 بایت ظرفیت برخوردار بوده وبه 700 دانشگاه و مرکز تحقیقی در70 شهر کشورمتصل می باشد.این شبکه درسراسرکشور از200 هزار ( Server ) و3 میلیون ترمینال برخوردار می باشد.

باتوجه به آنکه چین کشوری درحال توسعه بوده و منابع آموزشی آن ، نیازهای آموزشی این کشور پهناور رابرآورده نمی سازد ، سیستم مذکور مناسب ترین روش آموزشی بوده و محدودیتهای زمانی و مکانی را در می نوردد . درحال حاضر به واسطه عدم کفایت منابع آموزشی و وجود محدودیتهای زمانی و مکانی ، بالغ برچند میلیون فارغ التحصیل مدارس تکمیلی متوسطه از حضور در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور محروم مانده و بالغ بر30 میلیون بیسواد بزرگسال در کشور وجود دارد. در سپتامبر 1998وزارت آموزش چین ، نخستین آموزش دا نشگا هی از راه دور را تجربه نموده و به انتخاب 4 دانشگاه ( Human Univ. و Zhejlang Univ. و Beijing Univ و T sin ghua Univ )جهت اجرای برنامه های آموزش از راه دور از طریق شبکه کامپیوتری مبادرت نمود. در آوریل سال2000 دانشگاه پکن نیز به دانشگاه های فوق پیوست . دانشگاه شینگ هوا ( T sing Hua ) از 1740 دانشجوی دوره کارشناسی ارشد رشته های مدیریت تجارت،تکنولوژی کامپیوتر و حقوق مدنی و تجاری ثبت نام نموده و به ارائه برنامه های آموزشی خود از طریق شبکه اینترنت به دانشجویان خود در20 استان و شهر مبادرت می نماید. دولت چین مصمم به توجه بر برنامه های آموزش از راه دور به عنوان جزء اصلی برنامه های آموزشی خود طی قرن 21 می باشد.

ضرورت آموزشی

اگرچه آموزش از راه دور چین به مدت صد سال و در اشکال مختلف وجود داشته است، تلاش های جدیدی در جهت انتقال آموزش به کلیه شهروندان با استفاده از فن آوری کامپیوتر و اینترنت تاثیر زیادی برکشور و مردم گذارده است. بسیاری از این تاثیرات با اهداف دولت مرکزی مناسبت داشته و تاثیر ناخواسته ای بر ثبات و آینده کشور گذارده است. استفاده از فن آوری ارزان قیمت، دسترسی به حجم گسترده ای از اطلاعات، انتقال شبکه های بدون سیم کشی به بخش های دور افتاده از مزایای این نوع آموزش برای کشور چین بعنوان کشوری در حال توسعه می باشد. گفتنی است که کاربرد شبکه های اینترنتی نظام آموزشی رادیو – تلویزیونی چینR TVU را نیز تحت پوشش قرار می دهد.

از آنجاییکه وجود افراد تحصیل کرده در پر جمعیت ترین کشور جهان ضروریست. از این روی کشور چین می تواند با بکارگیری این نوع آموزش، نیروی کار تحصیل کرده و متخصص و اقتصاد رو به رشد یه قدرتمندترین اقتصاد جهان تبدیل گردد. این کشور همچنین می تواند سرمایه های خارجی زیادی را جذب نموده و به واردات فن آوری اطلاعات نیاز کمتری داشته باشد. از سوی دیگر به واسطه مدیریت دقیق سرمایه گذاری های خارجی افزایش می یابد. علاوه بر این برنامه های آموزش از راه دور موجب افزایش تولید و ایجاد انگیزه در بهره گیری از بازارهای آزاد می گردد. در حالی که با افزایش تولید، کارفرمایان داخلی از سود بیشتری برخوردار می گردند، اما با وجود نیروی کار بیسواد و کاهش کارایی و تولید کم، این فرصت از میان می رود. علاوه بر محرک های کارفرمایان داخلی که از نظام آموزش از راه دور سود میجویند کارگران نیز می توانند در توسعه کشور سهیم باشند.

در پایان دولت چین با چالش روبروست که نتیجه برنامه های موثر آموزش از راه دور می باشد زیرا کشاورزان خواهان تغییر وتحول در کشاورزی سنتی می باشند. اگر چه زندگی به این شیوه در طول قرن ها در فرهنگ مردم ریشه دوانده اما افراد با سواد می خواهند از طرق دیگر نیز امرار معاش کنند و این مسئله موجب مهاجرت گسترده به آندسته از نواحی کشور می گردد که کار و امکانات زندگی در آنجا فراهم است. جایگزینی کشاورزان قبلی با کارگران با سواد کنونی آسیب چشمگیری به زیر بنای اقتصادی شهر های بزرگ وارد می سازد. با اعمال محدودیت های بیشتر در خصوص مهاجرت افراد این مسئله همچنان بر جامعه تاثیر منفی و غیر منتظره ای خواهد گذاشت.

 

 

آموزش خصوصی

فارغ التحصیلان مدارس و آموزشگاه های خصوصی به ویژه دانشکده های خصوصی، به تدریج، به برطرف سازی خلاء انسانی موجود در مناطق توسعه نیافته غرب چین، مبادرت نموده اند.

به گفته دینگ جویی(Ding Zhuyi) ، رییس دانشکده تربیت مترجم شهر شی ان از دهه 1990 به این سو، آموزشگاه ها و مدارس خصوصی در کشورچین شکوفا شده و به تدریج نقش مهمتری در نظام آموزشی کشور ایفا می نماید.دانشکده تربیت مترجم شهر شی ان ، از جمله نخستین مدارس خصوصی کشور چین می باشد که ابتکارات و نوآوری های فراوانی در زمینه آموزش عالی در کشور داشته است.

باید به این موضوع توجه داشت که در حال حاضر، آموزشها و تعالیم مدارس و آموزشگاه های خصوصی برای بازار منابع انسانی چین بسیار موثر است. آمار نشان می دهد که طی10 سال اخیر، شمار فارغ التحصیلان مدارس مذکور بر 500 هزار نفر بالغ می گردد. عوامل متعددی وجود دارد که باعث شده است تا دانش آموزان و دانشجویان به این مراکز خصوصی مراجعه کنند. این مدارس و آموزشگاه ها به امکانات بهتری نسبت به مدارس عمومی مجهزند. مدارس و آموزشگاه های خصوصی همچنین به ارائه دوره آموزش4ساله که به لحاظ شغلی برای دانشجویان بسیار جالب توجه است، مبادرت می نمایند.

آموزش معلمان اقلیت های قومی

کشور چین ،کشور برخوردار از ملیت چند قومی متحد با 56 گروه اقلیت نژادی می باشد . جمعیت اقلیت های قومی کشور بر 108 میلیون نفر برابر با 98/8% جمعیت کل کشور بالغ می گردد. آموزش گروه های اقلیت نژادی ،بخش مهم تعهدات آموزش ملی را تشکیل می دهد . کشور چین به تشویق ، توسعة آموزش معلمین اقلیت های قومی در جهت پیشبرد توسعة آموزش در نواحی اقلیتی مبادرت می نماید . موسسات آموزش عالی ، کالج ها و مدارس متوسطه آموزش معلم آن عمده دار مسئولیت آموزش و پرورش معلمان اقلیت های قومی می باشند.درحال حاضر مرکز آموزش معلمان در شمالغرب و مرکز آموزش معلمان جنوب غربی کشور به فعالیت می پردازند . علاوه بر این بخش هایی از مؤسسات ملی و دانشگاههای جامع نیز به ارائه برنامه های آموزش معلمان اقلیت های قومی مبادرت می نمایند.

اصول واهداف آموزشی

مقامات آموزش و پرورش کشورچین در صدد می باشند تا طی سال 2000 ، در زمینه آموزش به موفقیتهای بیشتری دست یافته و به توسعه تعلیم و تربیت بیش از پیش در این کشور مبادرت نمایند.

از جمله اهداف مدنظر مقامات ذیر بط می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-ارائه آموزشهای اخلاقی و تقویت تواناییهای افراد

طی سال2002میلادی، کشور چین سعی خواهد کرد تا به منظور تربیت دانش آموزان مدارس بیشتر بر مباحث اخلاقی توجه نماید . دو هدف اساسی، آموزش پایه 9 ساله و ریشه کن سازی بیسوادی است که این اقدام در زمره مهمترین وظایف آموزش وپرورش طی سال 2002 میلادی به شمار می آید.

2-افزایش شمار دانشجویان

طبق آمار بدست آمده طی سال2002، آموزشگاههای عالی چین ازتعداد 3 میلیون دانشجوی جدید ثبت نام به عمل آورده و همچنین شمار دانشجویان جدید مقطع کارشناسی ارشد نیز افزایش چشمگیری داشته است.

3-اصلاح نظام آزمون ورودی دانشگاه ها

4-انفصال بخشهای خدماتی از دانشگاهها

5-مراعات نظام شایستگی معلم ( استخدام معلمین و اساتید بر اساس شایستگی های علمی آنان)

6-افزایش بودجه آموزش و پرورش ( افزایش سالیانه1درصدی بودجه مالی مرکزی آموزش و پرورش)

7-توسعه و پیشرفت نظام سوسیالیستی مدرن کشور

8-رشد اقتصادی کشور به واسطه تقویت روحیه کار و افزایش نرخ تولید

9-پرورش همه جانبه ابعاد انسانی دانش آموزان من جمله ابعاد اخلاقی ، جسمی و ذهنی

10-اجرای سیاست های برابری طلبانه در دسترسی به فرصتهای آموزشی

اولویتهای آموزشی

از جمله مهمترین اولویتهای آموزشی کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-کاهش نرخ بیسوادی

محور تلاش های دولت در بخش سواد آموزی بر روی افراد رده های سنی 15 تا 50 سال بوده است. از این روی نرخ بیسوادی در میان رده های سنی فوق از 38/10 در صد طی دهه1990 به 8/4 در صد طی سال2002 تقلیل یافته است. شمار زنان بیسواد در کشورچین به میزان50 درصد کاهش یافته است. طی سال 1990 بالغ بر 128 میلیون زن بیسواد وجود داشته که در حال حاضر به کمتر از 55 میلیون نفر کاهش یافته است.

نرخ بیسوادی درمیان اقلیت های قومی چین که بسیاری از آنان درمناطق محروم کشور به سر می برند، کاهش داشته است. کشور چین کماکان در جهت ریشه کنی پدیده بیسوادی با چالش هایی روبروست. چرا که بیش از 85 میلیون شهروندچینی کماکان از نعمت سواد محروم می باشند که بالغ بر 20 میلیون نفر از آنها به رده های سنی 20 تا 50 سال تعلق داشته و هر ساله نیز یک میلیون نفر بر این میزان افزوده        می شود.

2-برابری مدارس دولتی و غیردولتی

نمایندگان کنگره ملی خلق چین با وضع قانون جدید، برابری میان مدارس غیر دولتی و دولتی را تضمین نموده و با نگرش یکسان به این مدارس، به تلاش در جهت هموار سازی راه جلب و جذب بیشتر سرمایه های بخش خصوصی در عرصه آموزش و پرورش که نیازمند سرمایه گذاری های کلانی است ،مبادرت. کشورچین با برخورداری از1 میلیارد و300 میلیون جمعیت به طور جدی نیازمند سرمایه های غیر دولتی در جهت اعمال تحولات اساسی در نظام آموزشی وپرورشی کشور است. به اعتقاد کارشناسان، در حال حاضر منابع آموزشی و پرورشی کشور محدود می باشد، از این روی تشویق و ترغیب بخش خصوصی در جهت سرمایه گذاری در این بخش الزامی است.

3-حضورگسترده موسسات بین المللی آموزشی

با گذشت زمان و توسعه کشور چین در عرصه های مختلف ، نهادها، موسسات و مراکز بین المللی آموزشی علاقه مندی بیشتری در جهت حضور در بازار تعلیم وتربیت چین از خود نشان داده و صنعت آموزش و پرورش چین نیز ، به واسطه حضور این موسسات از فنون و روشهای نوین تعلیم وتربیت بهره مند گردیده و توسعه یافته است.علاوه بر این، موسسات و مراکز بین المللی آموزشی، درجهت مشارکت در برنامه های آموزشی، احداث آموزشگاهها و حضور در نمایشگاههای آموزشی ابراز علاقه مندی می نمایند. کارشناسان و مسئولین موسسات بین المللی آموزشی، بر این باورند که بازار دوره های آموزشی و تعلیم و تربیت کشورچین از توانایی با لقوه ای برخوردار می باشد که با توسعه آن راه بالفعل سازی این بازار فراهم آمده است . برای نمونه موسسه " لینگافن " ( Linguaphone ) که مرکز آموزش زبان انگلیسی متعلق به کشور بریتانیا است، به انعقاد قرار دادی با شرکت فن آوری اطلاع رسانی کاسموپوینت (Cosmopoint)مالزی و همکاری مشترک در جهت توسعه بازار دوره های آموزشی و تعلیم وتربیت در چین مبادرت نموده است. همکاری در عرصه های اطلاع رسانی و رایانه ای و ایجاد مرکز آموزشی از جمله زمینه های فعالیتی موسسه فوق می باشد.به طور کلی می توان گفت که از یک سو، پیوستن چین به سازمان تجارت جهانی نیاز به احداث اینگونه موسسات درکشوررا تقویت نموده و از سوی دیگر، موسسات خارجی به حضور گسترده تر در بازار آموزش و پرورش چین چشم دوخته اند.

4-افزایش شمار سواد آموختگان

بنا به ارقام منتشره از سوی اداره آمار ملی چین ، ظرف 5 سال اخیر، دستاوردهای چشمگیری در قلمرو آموزش و پرورش کشور چین حاصل گردیده و بر شمار افراد با سواد این کشور افزوده شده است .

اداره مذکور همچنین به انتشار آماری مبادرت نموده است که نشان می دهد تا پایان سال 2001 بالغ بر 1میلیون و350 هزار مدرسه در کشورچین احداث گردیده و از 320 میلیون نفر جهت تحصیل در این مراکز، ثبت نام به عمل آمده است. بدین ترتیب، از میان هر4 شهروند چینی، از1 نفر به عنوان دانش آموز در مدارس این کشور ثبت نام به عمل آمده است. در حال حاضر، کشورچین از بزرگترین نظام آموزشی در جهان برخوردار بوده و به اعتقاد وزارت آموزش و پرورش، پیشرفت های مذکور به واسطه حمایت های مالی دولت مرکزی حاصل گردیده است

مطابق سرشماری به عمل آمده طی سال 2001، بالغ بر 48 میلیون و 720 هزار شهروند چینی به جمع افراد با سواد پیوسته و نرخ ثبت نام در مدارس ابتدایی، متوسطه و دانشگاه ها به ترتیب بر1/99 درصد ، 7/88 درصد ، 8/42 درصد و 3/13 درصد رسیده است. اجرای پروژه های آموزشی چین همچون شکوفه بهاره و پروژه امید، نیز در بهبود وضعیت تعلیم و تربیت مناطق فقیرنشین و اجرای برنامه آموزش 9 ساله پایه در سراسرکشور نقش مهمی در ریشه کنی بی سوادی در کشور چین داشته است.بودجه ای که کشور چین صرف توسعه آموزش وپرورش نموده، تنها برابر با 1 درصد هزینه های آموزشی جهانی بوده و این درحالی است که این کشور20در صد از جمعیت جهان را در خود جای داده است.

5-اصلاح کتب درسی

وزارت آموزش چین، به منظور روزآمد نمودن اطلاعات آموزشی، به اصلاح کتب درسی و آموزشی مدارس ابتدایی و متوسطه مبادرت نموده است. جهت نیل به این هدف ، در ابتدا شکل و محتوای مواد آزمون ورودی دانشگاهها تغییر یافته و سیستم فعلی پذیرش دانشجو در دانشگاههای چین ، بر کسب نمرات امتحانی استوار گردید. سیستم فوق تأثیر به سزایی بر چگونگی تدریس در مدارس ابتدایی ومتوسطه داشته و مواد آموزشی آموزشگاههای پیش دانشگاهی به نحوی تدوین یافته که بیشتر بر کسب نمرات بالا تأ کید دارد. محتوای اکثر کتب درسی که درحال حاضر در دانشگاهها و مدارس کشور تدریس می گردد، دهها سال قبل تدوین یافته اند، از این روی مطابق با نیاز فعلی و توسعه سریع اقتصادی واجتماعی کشور نبوده و در نتیجه کیفیت آموزشی کشور نسبت به کشورهای توسعه یافته بسیار پایین تر است. مضافا اینکه سیستم آموزشی فعلی کشور چین عمدتا بر اصول تئوریک به عوض اصول عملی استوار می باشد. ممکن است دانش آموزان با تئوری های جبر و ریاضیات به خوبی آشنا باشند، اما این گونه تئوریها به برطرف سازی مشکلات اجرایی، منجر نمی گردد. از این روی، تغییر مواد آموزشی در جهت تطبیق با زندگی واقعی امروزی الزامی است.

6-راه یابی شبکه اینترنت به مدارس کشور

درحال حاضر، دانش آموزان بیش از200مدرسه ابتدایی و متوسطه کشور، از امکان دستیابی به اطلاعات مورد نظر آموزشی، از طریق شبکه اینترنت دست یافته اند. به گفته کمیسیون آموزشی ، درحال حاضر، نقش رایانه و آموزش از طریق شبکه اینترنت در مدارس بسیار مهم و روز افزون گردیده و دولت به برپایی کلاسهایی در زمینه فن آوری اطلاع رسانی در کلیه مدارس کشور مبادرت نموده است. بر این اساس، اغلب مدارس ابتدایی و متوسطه کشور به ویژه مدارس شهر پکن از اتاق کامپیوتر برخوردار بوده و یک دهم مدارس محلی نیز ازحداقل 1 رایانه به ازای هر10دانش آموز برخوردار می باشند.طبق برنامه های آموزشی کشور، تا سال 2005، مدارس ابتدایی و متوسطه به ارائه برنامه های آموزشی از طریق شبکه جهانی اینترنت مبادرت خواهند نمود.. تا کنون تعداد 29 مدرسه متوسطه و ابتدایی شهر پکن، به تشکیل مراکز آزمایشی در جهت ایجاد سیستم فن آوری و آموزش نوین مبادرت نموده اند.آمار نشان می دهد که بالغ بر749 مدرسه ابتدایی و متوسطه مستقر در شهر پکن، از 20200 رایانه برخوردار بوده و467 مدرسه نیز به برگزاری کلاسهای علمی رایانه ای مبادرت نموده اند.آمار جدید و رسمی چین نشان می دهد که بالغ بر 5/22 میلیون شهروند چینی از اشتراک شبکه اینترنت برخوردار می باشند که56 درصد از این افراد، زیر رده سنی 24 سال قرار دارند. لازم به ذکر است که شهر پکن، استان گواندونگ و شهر شانگهای، از بیشترین مشترکان شبکه اینترنت در کشور برخوردار می باشند.

7-تعلیم و تربیت از طریق کامپیوتر

بر اساس اعلام دولت مرکزی چین تا قبل از سال 2010، آموزش از طریق کامپیوتر در سراسر کشور آغاز خواهد شد. این درحالی است که استان گواندونگ به عنوان یکی از بزرگترین مناطق تجاری و اقتصادی کشور، از هم اکنون به آموزش دانش آموزان از طریق کامپیوتر، مبادرت نموده است، به نحویکه تا سال2005،کلیه مدارس ابتدایی و متوسطه این استان ، به ارائه برنامه های آموزشی دیجیتال مبادرت خواهند نمود. طبق اعلام اداره آموزش و پرورش استان گواندونگ، درس کامپیوتر بعنوان یک درس اصلی درکنار دروس ریاضی، زبان چینی و انگلیسی قرار می گیرد.تلکنولوژی اطلاعات نیز در جهت بهبود کیفیت آموزشی در کنار سیستم سنتی معرفی خواهد شد. همچنین در برخی از مدارس پیشرفته ، کلاسهای درسی بدون کتاب برگزار می گردد. تا پایان سال 2000، تعداد 232 هزار دستگاه کامپیوتر در مدارس ابتدایی و متوسطه به کار گرفته شده که 15% از کل کامپیوترهای سراسر کشور را تشکیل می دهد.

تاکنون تعداد، 450 لابراتور و 220 ایستگاه کامپیوتری راه اندازی گردیده و در تعدادی از مدارس گواندونگ، برنامه هدایت از طریق کامپیوتر با موفقیت به اجرا گذارده شده است. در تعداد6 مدرسه اصلی شهر نانهای(Nanhai)، کلیه معلمین زیر رده سنی45 سال و هر3 دانش آموز، از1 دستگاه کامپیوتر برخوردار می باشند.

8-پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاههای چین

وزارت آموزش چین به 356 دانشگاه و کالج مجوز داده است تا به پذیرش دانشجویان خارجی مبادرت نمایند. این دانشگاهها که از تسهیلات مناسب آموزشی برخوردار می باشند،مختار اند که به دانشجویان خارجی به زبان چینی و یا به زبان مادری دانشجوی پذیرفته شده آموزش دهند . این دانشگاهها همچنین از مجوز برقراری ارتباط با دانشگاهها و موسسات آموزشی خارجی در جهت ارتقاء سطح آموزشی خود برخوردار می باشند. وزارت آموزش چین نیز به صدور دستوراتی به این دانشگاهها درخصوص افزایش امکانات اقامتی دانشجویان خارجی در جهت پذیرش هر چه بیشتر دانشجویان مبادرت نموده است. در این گرد همایی که 1400 دانشجوی خارجی شاغل به تحصیل در برخی از دانشگاههای پکن حضور داشتند،تعداد300 دانشجوی خارجی از 60 کشور جهان به اجرای برنامه های فرهنگی کشور متبوع خود پرداختند. برای نخستین بار طی سال1950، کشورچین به پذیرش گروه 33 نفره دانشجویان خارجی از کشوهای اروپای شرقی مبادرت نمود. از آن زمان تا کنون بیش از 350 هزار دانشجوی خارجی از دانشگاهها ی چین فارغ التحصیل شده اند که 80 هزار فر از آنان از بورسیه تحصیلی کشورچین استفاده کرده و 370 هزار نفر نیز با هزینه شخصی به تحصیلات خود ادامه داده اند. از جمله پر طرف دارترین رشته های تحصیلی برای دانشجویان خارجی می توان به زبان چینی ، فرهنگ چین ،علوم پزشکی ، علوم مهندسی ، کشاورزی ، و سایر رشته های علوم انسانی اشاره نمود.

9-افزایش سرمایه گذاریهای علمی

کشور چین قصد دارد به منظور تشویق و ترغیب مبتکران و نوآوران و توسعه تحقیقات زیربنایی کشور، به افزایش سرمایه گذاری در زمینه های علمی مبادرت نماید. کمیته سرمایه گذاری علوم طبیعی دولت چین، ضمن اعلام این خبر افزود : کشورچین درصدد اجرای اقداماتی است تا از این طریق کلیه افرادی که از دیدگاههای متفاوت در زمینه های علمی برخوردار می باشند، به رقابت سالم با یگدیگر بپردازند. این کمیته امیدوار است در جریان این سرمایه گذاری ، دانشمندان به گسترش تحقیقات خود مبادرت نمایند. وزارت علوم و فنون چین نیز درصدد ارتقاء سطح تکنولوژی و علمی شرکتها و موسسات کوچک و متوسط کشور می باشد. طی سال 1999، کمیته مذکور به اختصاص125 میلیون دلارجهت انجام تحقیقات و پژوهشهایی در باب علوم طبیعی مبادرت نمود که در مقایسه با نرخ 64 /9 میلیون دلاری سال 1986 از افزایش چشمگیری برخوردار بوده است.

10-افزایش نرخ دریافتی متخصصین، اساتید وکارشناسان

طی سالهای اخیر، دولت چین به منظور تشویق متخصصین و اساتید زبده دانشگاهی به افزایش حقوق و مزایای آنان به مقدار قابل ملاحظه ای مبادرت نموده است .گفتنی است که تاکنون بالغ بر10 هزار متخصص و استاد دانشگاه متعلق به 63 دانشگاه کشور از این مزیت بهره مند گردیده اند.

11-طرح تحصیل دختران کم بضاعت

طرح تحصیل دختران کم بضاعت با عنوان طرح ( شکوفه های بهاری ) طرحی است که در جهت کمک به دختران کم بضاعت به مورد اجرا در آمده است. ظرف 10 سال اخیر،کلیه اقشار مردمی از داخل و خارج چین مبلغی بالغ بر220 میلیون یوان (معادل27میلیون دلار ) به این موسسه یاری رسانیده اند . در این اثنا، در 29 استان کشور نیز کلاسهای آموزشی ویژه ای در جهت کمک به آموزش دختران متعلق به خانواده های کم در آمد دایر گردید. گفتنی است که تا پایان سال 1998، موسسه فوق به حمایت از750 هزار دختر دانش آموز دختر مبادرت نموده است.

12-تقویت نظام آموزشی مناطق غربی چین

وزارت آموزش وپرورش چین از دانشگاهها و کالجهای مناطق توسعه نیافته مرکزی و غربی این کشور خواسته است تا از دانشجویان بیشتری ثبت نام به عمل آورند.گفتنی است که اعمال چنین سیاستی به لحاظ توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی این مناطق صورت می گیرد. استراتژی مذکور سنجشی از برنامه های دولت چین در جهت توسعه این مناطق از طریق فعالیتهای علمی و آموزشی به شمار می آید. بر این اساس پیش بینی می گردد که طی چند سال آتی، از دانشجویان بیشتری در این مناطق ثبت نام به عمل آید. بنا به اعتقاد رهبران چین، تا زمانی که مناطق غربی و مرکزی کشور همچون مناطق شرقی توسعه نیابند ، این کشور کاملا توسعه نیافته و در آینده با مشکلات زیادی مواجه خواهد شد.

13-بورسیه تحصیلی دانشجویان روستایی

بنیاد توسعه کودکان و نوجوانان چینی ، روزنامه جوانان چینی و شرکت کوکا کولا در چین مشترکا بورسیه تحصیلی ویژه ای به دانشجویان روستایی اختصاص داده اند. بر این اساس ظرف مدت زمان 4ساله تحصیلی، مبلغ سالیانه ای بالغ بر 2 هزار یوان به این افراد پرداخت خواهد شد. دانشجویان روستایی و مناطق مرزی و کوهستانی از اولویت در اخذ آن برخوردار می باشند.

14-احداث مدارس غیر دولتی و آموزش افراد فاقد شغل

استقبال از آموزش های فنی و حرفه ای ویژه افراد غیر شاغل در چین، بر افزایش شمار مدارس غیر دولتی منجر گردیده است. آمار رسمی منتشره از سوی وزارت کار و تأمین اجتماعی چین نشانگر آن است که با سرمایه گذاری مؤسسات ، صاحبان شرکت ها و نهادهای غیر دولتی، بالغ بر 16 هزار مدرسه فنی و حرفه ای در سراسر کشور تأسیس گردیده است. احداث این گونه مدارس، بخشی از برنامه دولت در جهت باز گرداندن نیروهای تعدیل شده به کار و ایجاد سهولت به منظور یافتن شغل برای افراد فاقد شغل است. از این روی، بر اساس مقرراتی که از سال 1999 به مورد اجرا گذارده شده است، افراد غیرشاغل، بدون پرداخت هرگونه عوارض به دولت محلی، از یارانه های دولتی در جهت حضور در کلاس های آموزشی فنی و حرفه ای بهره مند گردیده اند. با این حال مدارس مذکور ملزم به هماهنگ سازی سیاستها و خط مشی خود با استاندارد های دولتی و مراعات این قبیل استانداردها در دوره های آموزشی جهت ارائه چنین آموزش هایی می باشند.

15-ترویج فرهنگ مطالعه در میان دانش آموزان چینی

کشور چین از جمله کشورهایی است که از سنت های دیرپایی در ارتباط با عادات مطالعه برخوردار می باشد. جوانان چینی همواره نسبت به مطالعه اشتیاق نشان می دهند. در گذشته جوانان برای خودنمایی و تظاهر مطالعه می کردند، اما امروزه به منظور کسب دانش، درک زیبایی و لذت از مطالعه کتاب می خوانند. از آنجا که تولید کتاب اساس کلیه فعالیت های مربوط به مطالعه است، وظیفه کلیه آحاد جامعه به ویژه محافل انتشاراتی است که به ترویج عادات مطالعه در میان نوجوانان مبادرت نمایند.

از این روی ، انتشار کتب مناسب برای نوجوانان، اصلی ترین و معمولی ترین اقدامی است که کانون های نشر در جهت رواج عادات مطالعه انجام می دهند.هدف و وظیفه اصلی کانون نشر ادبیات مردمی، در ارتباط با جوانان است. کانون نشر ادبیات مردمی در کلیه مراحل تولید کتاب، همواره نیازهای نوجوانان و جوانان را مورد توجه قرار داده و تلاش می نماید تا از طریق ارائه موضوعات خواندنی ارزشمند، مفید و جالب عادات مطالعه را در آنان تقویت نموده و از این طریق به درک و شناخت بهتر آنان در زندگی و جامعه کمک نماید.

از جمله مهمترین معضلات پیش روی ترویج عادات مطالعه درکشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

فقدان نوآوری و خلاقیت برای کودکان،رشد غیرقابل کنترل کانون های نشر و بازاری شدن کتب، عدم وجود بودجه کافی جهت خرید کتاب در کتابخانه ها،

از جمله مهمترین طرح های عملی اجرا شده جهت ترویج عادات مطالعه در کشورچین نیز می توان به موارد ذیل اشاره نمود:آگاهی از علایق و خواسته های جوانان جهت انتشار کتب مفید،تطبیق، تغییر و قابل فهم نمودن کتب مشهور جهان برای کودکان پیش دبستانی،برپایی مسابقات علمی- آموزشی،برگزاری دوره های آموزشی در زمینه بهبود مهارت های نگارشی،اعطای یارانه های ویژه به کانون های نشر به منظور انتخاب و توزیع کتب مفید در میان دانش آموزان،اختصاص جوایز ملی به نویسندگان برگزیده آثار کودکان،ترغیب والدین و معلمین به تشویق و ترغیب دانش آموزان جهت مطالعه متون غیردرسی،آموزش کادر کتابداری از طریق برگزاری دوره های متنوع آموزشی،ارائه دسترسی بهتر و کارآمدتر برنامه های آموزش به کلیه شهروندان چینی،همگانی سازی آموزش پایه و ریشه کنی بیسوادی از جامعه،توسعه برنامه های آموزش متوسطه و تقویت ابعاد حرفه ای آن ،افزایش نرخ دانش آموختگان آموزش عالی، ارتقاء بهبود کیفیت و کارآیی نظام آموزشی و شرایط کاری مدارس

برنامه ریزیهای آموزشی

از جمله مهمترین برنامه ریزیهای وزارت آموزش و پرورش چین، مقارن با برپایی اجلاس فعالیت های آموزش و پرورش در سال1999، میتوان به اعمال اصلاحاتی در زمینه های تدریس ، نحوه اداره آموزش عالی، ایجاد نظام آموزشگاهی، نظارت برمدیریت داخلی آموزشگاهها ، جذب دانشجویان جدید و شغل یابی و نظام جذب و تامین هزینه های آموزش و پرورش، افزایش سود آموزشگاهها درجهت ارتقاء کیفیت آموزش و پیشرفت یکسان و هماهنگ آموزش عالی فنی و حرفه ای و بزرگسالان اشاره نمود.

گفتنی است که کلیه برنامه ریزی های فوق در جهت تاکید بر دو محور اساسی ذیل صورت گرفته است :

الف: تعمیم نظام آموزش پایه 9 ساله و کاهش نرخ بیسوادی درمیان جوانان وسالمندان

ب: پیشرفت آموزش فنی و حرفه ای در نظام ابتدایی و متوسطه روستایی و رشد و توسعه آموزش فنی و حرفه ای عالی

در این اثنا، همچنین فعالیتهای ویژه ای من جمله گسترش آموزش در آستانه ورود به قرن 21 ، تقویت آموزشهای اخلاقی ، ارتقاء سطح علمی معلمین ، تکمیل نظام آموزش فنی و حرفه ای در سطوح ابتدایی، متوسطه و عالی براساس طرح توسعه آموزش به مورد اجرا گذارده شد. طی سال 1998، بالغ بر2242 شهرستان(73 درصد از مناطق پرجمعیت) به هدف تعمیم آموزش پایه9 ساله و ریشه کن سازی بیسوادی در میان جوانان و سالمندان نائل آمدند. و این در حالیست که طی سال 1997، این میزان تنها بر65 درصد بالغ می گردید . در این اثنا همچنین بالغ بر2/3 میلیون بیسواد ، از نعمت سواد بهره مند گردیدند . بدین ترتیب درحال حاضر، نرخ بیسوادی درمیان جوانان و سالمندان تا میزان 5/5 درصد کاهش یافته است . طی این سالها همچنین، کشور چین به ابداع نظام نظارت و مشاوره آموزشی و پرورشی درجهت اجرای بهینه برنامه های آموزش و پرورش مبادرت نموده است.

طرح های آموزشی

از جمله مهمترین طرح های آموزشی کشور چین طی سالهای اخیر می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-طرح آموزشی بهبود زمینه های آموزشی مناطق محروم (طرح امید)

2-طرح ویژه مبارزه با بیسوادی

3-طرح آموزش پایه کودکان و نوجوانان معلول

4-طرح آموزش کادر فنی و حرفه ای

5-طرح اعطای جایزه افتخاری بین المللی مبارزه با بیسوادی

6-طرح انتفاعی سازی مدارس غیر دولتی درکنگره چین

7-طرح احداث مدارس ویژه فرزندان کارگران و مهاجرین

8-طرح قانونی سازی احداث مدارس در چین

9-طرح توسعه احداث مدارس مشترک چینی و خارجی

10-طرح ساختار اخلاقی کودکان چینی:تبدیل کودکان به دستیاران خردسال خانواده در جهت اطاعت از پدر و مادر و توجه به خویشاوندان -تبدیل کودکان به نمونه های کوچکی از افراد میهن پرست ، با تمدن و با ادب ، صادق، وفادار و با انضباط جامعه -تبدیل کودکان به نمونه های کوچکی از انسان دوستی ، کمـک به یکدیگر ، احترام به حقوق دیگران و علاقـه به همکـاری با سایرین -تبدیل کودکان به نگهبانان کوچک که از اموال دولتی جامعه و اماکن عمومی محافظت نموده، به بهداشت توجه داشته، از محیط زیست دفاع نموده و نظم جامعه را حفظ نمایند. تبدیل کودکان به افراد کوچک راست گو، درستکار، زحمتکش و با جرأت از آنجاییکه کشور چین از 300 میلیون کودک برخوردار می باشد از این روی، اجرای پروژه “ساختار اخلاقی شهروندان خردسال چینی ” از جمله مهمترین اقدامات حال حاضر جامعه در پرورش کودکان می باشد.

11-طرح دوره های آموزشی ویژه مقامات حزب کمونیست

12-طرح ریشه کن سازی بی سوادی

13-طرح توسعه برنامه های آموزشی و پرورشی غرب چین

مسئولین مدارس مناطق توسعه نیافته غرب چین امیدوارند که بتوانند از طرح صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف ) و وزارت آموزش و پرورش چین در خصوص مساعدت به طرح های تعلیم و تربیت در این مناطق بهره مند گردند . طرح (SLD ) و (SDP ) که در زمره طرح های توسعه مدارس قرار دارد ، طرح زیربنایی 5 ساله آموزش و پرورش چین با هدف تربیت مسئولان ومدرسین مقاطع آموزش ابتدایی و متوسطه در 12 استان مناطق غربی کشور می باشد .

14- طرح ارائه برنامه های کمک آموزشی به دانش آموزان بی بضاعت

15-طرح تجهیز مدارس به شبکه اطلاع رسانی

16-طرح آموزش معلمان روستایی

17-طرح اختصاص کمکهای مالی به دانشجویان

توسعه آموزشی

طی سال 2001، دولت چین به سرمایه گذاری 5/35 میلیارد دلاری در زمینه توسعه تعلیم و تربیت نمود که 48/16 در صد بیشتر از سرمایه گذاریهای سال 1997 است . به گزارش وزارت آموزش وپرورش این مبلغ عمدتا درجهت توسعه آموزش و پرورش در مدارس ابتدایی و نهادهای آموزشی دیگر است تا شیوه های تدریس به بهترین نحو ارتقا یابد. طبق گزارش فوق مبالغ اخنصاص یافته به حوزه آموزش طی سال2002 بر 55/2 در صد از رشد تولید ناخالص داخلی کشور مشتمل می گردد که 06/0 در صد بیشتر از سال 1997 بوده است. به گفته منابع وزارت آموزش و پرورش، در حال حاضر، دولت چین توسعه برنامه های ‎آموزشی و ارتقاء سطوح تعلیم و تربیت را در دستور کار خود قرار داده و از آن تحت عنوان مهمترین برنامه آموزشی کشور یاد می نماید. به طور کلی می توان گفت که نرخ سرمایه گذاری آموزشی طی 5 سال اخیر به طور سالانه افزایش داشته است.بنا به اعتقاد مقامات وزارت آموزش و پرورش چین، نظام مطلوب آموزشی بویژه در مقاطع تحصیلی ابتدایی و متوسطه در سراسر کشور شکل گرفته و بیش از 90 درصد از جمعیت کشور به گذراندن دوره های9 ساله آموزش پایه نائل آمده اند. در همین حال، نرخ بیسوادی در میان جوانان و میانسالان به میزان 5 درصد کاهش یافته است. همچنین ظرف5 سال اخیر، تعداد 459 مدرسه فنی و حرفه ای در سطح کشور احداث گردیده و شمار دانشجویان دانشکده ها و دانشگاه های کشور بر16 میلیون نفر و نرخ ورود به دانشگاه ها بر 15 در صد بالغ گردیده است.

کتابخانه ها و خدمات اطلاع رسانی

طی قرن اخیر کشور چین از جهات علمی و اقتصادی پیشرفت چندانی نداشته و این درحالیست که طی اعصار گذشته از تاریخی درخشان و سرشار از موقعیتهای علمی و فنی برخوردار بوده است. کشورچین بعنوان زادگاه اصلی کاغذ و فن چاپ، از لحاظ برخورداری از کتابخانه های بزرگ امپراطوری و خانواده های سرشناس شهرت داشته است. قدمت کتابخانه ها و آرشیوهای کشور به 3 هزار سال قبل(زمان سلسله شانگها 1100-1600 ق. م.) بازمی گردد. این موضوع پس از انجام مطالعات وسیع بر روی کتیبه های استخوانی (یا جلد لاک پشتی) مکشوفه قرن19 آشکار گردید. از آنجاییکه مواد قدیمی تر و نامرغوب تری که در نگارش مورد استفاده قرار می گرفت، نسبت به استخوانها و جلدهای لاک پشت از مقاومت بسیار کمتری در برابر فسادپذیری برخوردار بود، نتوانست تا زمان حاضر دوام آورده و لذا آثاری از آنها بدست نیامده است.

از جمله مهمترین وظایف خدمات اطلاعاتی که در گزارش طرح مربوط به اجرای فعالیتهای اطلاعات علمی و فنی تصریح شده می توان به معرفی دستاوردها و گرایشات جدید در زمینه های مختلف و مهم علم و تکنولوژی در خارج و داخل کشور اشاره نمود، به نحویکه کارکنان سازمانهای علمی، فنی، اقتصادی، دفاعی و آموزشی قادر باشند مواد لازم را جهت پذیرش و بکارگیری این دستاوردهای علوم و تکنولوژی نوین بدست آورده و به این ترتیب، در وقت و نیروی انسانی صرفه جوئی شده، از دوباره کاریها اجتناب گردیده و موجبات اعتلای علوم و تکنولوژی در کشور فراهم گردد. سازمانهای اطلاعاتی بخصوص می بایستی به اجرای وظایف ذیل مبادرت نمایند:

1-فراهم سازی مواد و داده های اطلاعاتی لازم برای اولیای امور جهت تنظیم خط مشیها، هدفها و برنامه های تولیدی و تحقیقاتی

2-گردآوری اطلاعات و اسناد مربوط به مهمترین اختراعات کشور و اعلان سریع و جامع کنند و این گونه اطلاعات در قالب نوشته های ردیف دوم

3-معرفی انواع گزارشات و نوشته های جاری علمی و فنی از کشورهای توسعه یافته بصورت گزیده و نظام یافته

4-تحلیل اطلاعات

5-گردآوری و دسته بندی اطلاعات و مدارک برای ایجاد بانکهای اطلاعاتی از تخصصهای مختلف در جهت فراهم سازی مبنای کار بازیابی کامپیوتری این اطلاعات در آینده

ساختار نظام کتابخانه ها

درکشورچین نیز، همانند بسیاری از کشورها کتابخانه ها در انواع مختلف به شرح ذیل سازمان یافته اند:

الف)کتابخانه های عمومی ب(کتابخانه های آموزشی ج) کتابخانه های علمی و تحقیقاتی د) کتابخانه های اتحادیه های کارگری و کارخانه ها

http://www.mahshar.com/world/images/research/edupol/china/chart.jpg

 
 
 

آموزش کارکنان

کشورچین از سال 1920، از 36 سال سابقه در زمینه آموزش علوم کتابداری برخوردار می باشد.

در گذشته تنها دانشگاه پکن و دانشگاه ووهان به احداث دانشکده کتابداری مبادرت نموده و طی سالهای 1949 تا 1968 معادل 3000 دانشجو از این دپارتمان ها فارغ التحصیل شدند؛ البته این تعداد در مقایسه با کادر 000/100 نفری کتابخانه های کشور،بسیار اندک است. کتابداران متخصص تنها 2% از کل کارمندان و 5% کارمندان کتابخانه های دانشگاهی، کالجها، کتابخانه های علمی و کتابخانه های عمومی استانی را تشکیل می دهند. تعداد فارغ التحصیلان متخصص علم اطلاع رسانی حتی از تعداد فارغ التحصیلان کتابداری نیز کمتر است. تا سال 1963 حدود 100 دانشجو از دانشکده اطلاع رسانی دانشگاه علم و تکنولوژی چین فارغ التحصیل شده اند. این دانشکده که سابقاً مدرسه اطلاع رسانی نام داشت، در سال 1959 توسط ایستیک تاسیس شده و در سال 1960 در دانشگاه علم و تکنولوژی چین بعنوان یکی از دانشکده های آن ادغام گردیده و نهایتا طی سال1963 تعطیل شد.

بطور کلی می توان گفت که کادر صاحب صلاحیت کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی می بایستی از حداقل شرایط به شرح ذیل برخوردار باشند:

1-برخورداری ازدانش کافی در خصوص یک یا چند موضوع خاص به ویژه در حوزه علوم

2-تسلط کافی بر یکی از زبانهای خارجی

3-آشنایی با تئوریها، روشها و تکنیکهای کتابداری و اطلاع رسانی

4-برخورداری از توانائیهای لازم در جهت تجزیه و تحلیل و ترکیب و تفسیر اطلاعات

5-برخورداری از مهارتهای لازم در نگارش خط چینی و آشنائی با روشهای ویراستاری و انتشارات

به دلایل سیاسی و اقتصادی و همچنین مشکلات نوشتن خط چینی، روند خودکار نمودن کتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی در کشورچین بسیار کندتر از کشورهای غربی است.به نحویکه امور جاری و اداری کتابخانه ها و موسسات اطلاعاتی، همچنان با دست صورت می گیرد. تلاش درجهت خودکار نمودن خدمات اطلاعاتی، از اوایل دهه60 آغاز شده اما در طول انقلاب فرهنگی متوقف گردید.

هدف خودکار نمودن خدمات اطلاعاتی در کشور چین، بوسیله دکترچیان سیوسن دانشمند مشهور مکانیک هوایی و معاون کمیسیون علمی و فنی دفاع ملی عنوان گردید. قادر نمودن پرسنل تحقیقاتی در امر جستجو و دستیابی به اطلاعات و اسناد نگهداری شده در هر مکانی از کشور درکمترین زمان ممکن از طریق شبکه ای از دستگاههای ذخیره با قدرت تراکم زیاد درجهت ذخیره انبوه اطلاعات علمی و فنی موجود از طریق تاسیس شبکه ملی بازیابی اطلاعات، مشتمل بر پایگاههای داده اطلاعاتی، سیستمهای ارتباطی و تسهیلات ترمینالی از جمله مهمترین اهداف این طرح به حساب می آمد.

جهت نیل به این هدف گامهایی درجهت هماهنگی با برنامه خودکار سازی خدمات اطلاع رسانی برداشته شده است که از آن جمله می توان به تقویت بیشتر سازمانهای اطلاعاتی سراسرکشور، ایجاد ساختار نظام یافته تر، توزیع منطقی تر و هماهنگی موثرتر اطلاعات (بنحوی که کلیه شهروندان در استفاده از منابع اطلاعاتی سهیم شوند)، افزایش فعالیت گردآوری، معرفی و تجزیه و تحلیل اطلاعات، تربیت کارمندان و آشنا سازی آنان با حرفه و تکنیکهای اطلاعاتی و آماده سازی آنان از لحاظ علمی و فنی در جهت خودکارنمودن خدمات اطلاعاتی ، تجهیز موسسات اطلاعاتی به کامپیوتر و سایر امکانات پیشرفته کامپیوتری اشاره نمود. بدین منظور ایستیک به ترتیب دهی سلسله مسافرتهای مطالعاتی برای کارکنان و متخصصین خود به کشورهای آمریکا، انگلستان، فرانسه، ژاپن، یوگوسلاوی و روسیه مبادرت نموده و همچنین در کنفرانسها و فعالیتهای اطلاع رسانی مشترک با سازمان یونسکو و دفتر ملی اطلاعات علمی و فنی فرانسه حضور می یابد. وضعیت کلی کتابخانه های کشور تقریباً مشابه مراکز اطلاع رسانی است، اما در کتابخانه ملی پکن آگاهی بیشتری در جهت نیاز به انجام گیری کارها به کمک کامپیوتر وجود دارد. تحقیق، برنامه ریزی و آزمایش دراین زمینه همچنان ادامه دارد.

پارک های علمی

طی دو دهة اخیر، پارک های علمی و تحقیقاتی ، نقش محوری در توسعه اقتصادی بسیاری از کشورها ایفا نموده اند. پارک های علمی در کشور چین با رشد اقتصادی30 درصدی موتور اصلی رشد و توسعه این کشور به حساب می آیند. اگرچه پارک های علمی در بسیاری از کشورها با هدف تشکیل واحدهای تحقیقاتی و تولیدی و بعضاً در کنار دانشگاهها احداث می گردند، اما روش مدیریت و بهره برداری از این پارکها در کشورهای شرق آسیا متفاوت از کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکایی است. در کشورهای پیشرفته، انجام تحقیقات کاربردی و توسعه ای، محـور فعالیت مؤسسات در پارک ها می باشد و این درحالی است که پارک های علمی شرق آسیا، تولید را محـور فعالیت مؤسسات خود قرار می دهند. حمایت دولت های محلی و مرکزی، اتکا به منابع انسانی جهت توسعه فناوری و تشویق به باز شدن درها از جمله سیاست های محوری در ایجاد پارک های علمی درکشور چین می باشد.

پارک های علمی چین

از اوایل1980 رهبران چین کمونیست به فکر اعمال تغییراتی در ساختار اقتصادی و استفاده بهینه از فناوری در رشد و توسعه کشور افتادند . ایجاد مناطق توسعه و ایجاد مناطق آزاد تجاری از جمله اقدامات اولیه این کشور در جهت به دست آوردن بخشی از بازار جهانی و جلب سرمایه ها به حساب می آید. به طور کلی می توان گفت که 2 منطقه توسعه فناوری و اقتصادی به شرح ذیل در کشورچین ایجاد شده است:

1-مناطق توسعه فناوری نوین با هدف تحقیق و توسعه

2-مناطق توسعه اقتصادی با هدف جذب سرمایه های داخلی و خارجی

از جمله اهداف اصلی پارک های علمی (مناطق توسعه) کشور چین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

- برقراری همکاری بین مؤسسه ای در زمینه های علوم و فناوری

- تشویق دانشگاهیان و دانشجویان به مشارکت با واحدهای تولیدی

-ایجاد واحدهای تولیدی در زمینه های فناوری نوین

- جذب سرمایه های داخلی و خارجی در پارک های علمی جهت ایجاد واحدهای تولیدی

وجه تمایز اصلی پارک های علمی کشورچین با پارک های علمی کشورهای پیشرفته آمریکایی و اروپایی، تأکید بر ایجاد واحدهای تولیدی در این پارک ها است.از جمله سیاست های محوری در جهت ایجاد پارک های علمی در کشورچین می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

- اتکا به حمایت دولت مرکزی و دولتهای محلی جهت ایجاد پارک ها

- اتکا به منابع انسانی جهت توسعه فناوری

- تشویق به باز شدن درها در چین

- برقراری همکاری های ملی و بین المللی جهت نیل به توسعه

- جذب شهروندان چینی تحصیل کرده خارج از کشور جهت سرمایه گذاری داخلی

مجموعاً 53 پارک علمی (مناطق توسعه) عمدتاً با حمایت دولت های محلی و مرکزی در کشورچین ایجاد شده است. در حال حاضر رقابت ریادی میان دولت های ایالتی و شهرهای مهم چین در جهت ایجاد پارکهای علمی بوجود آمده است. استفاده بهینه از نیروهای متخصص و فارغ التحصیلان دانشگاهها و جلب دانشجویان چینی خارج از کشور از جمله مهمترین سیاست های پارک های علمی کشورچین می باشد

نهادهای مدیریتی

شورای کشوری و دولتهای محلی که اولی در سطح کشور و دومی در سطح استانها و شهرها فعالیت        می نمایند، عهده دار مسئوولیت اداره آموزش را درکشور چین می باشند. شورای کشوری و هم دولتهای محلی هریک از بخش های اجرایی تابعه ای برخوردار می باشند. وظایف و مسئوولیت های مختلفی را بر عهده دارند . بخشهای اداری آموزش و پرورش که تحت نظارت شورای کشوری فعالیت دارند. نقش برنامه ریزی ، هماهنگی و نظارت بر فعالیتهای آموزشی را بر عهده دارند . بخشهای اجرایی نیزکه تحت نظارت دولتهای محلی فعالیت دارند. عهده دار مسئوولیت اجرای فعالیتها در حوزه جغرافیایی خود می باشند.

کمیسیون آموزش کشور (S E C) مهمترین نهادی است که بر نظام آموزشی کشور چین نظارت دارد. نهاد مذکور به تدوین اصول و قوانین آموزشی و اجرای آنها مبادرت نموده و همچنین با نمایندگان مدارس خصوصی همکاری می نماید. با وجودیکهS E C تاثیر قابل ملاحظه ای بر مؤسسات آموزش عالی می گذارد مسوولیت نظارت و اداره مدارس ابتدایی و مقدماتی و تکمیلی متوسطه به مقامات محلی واگذار شده و مدیریت مؤسسات آموزش عالی نیز بسیار پیچیده است. مدیریت مؤسسات آموزشی به چهار دسته به شرح ذیل تقسیم می گردد:

1-مؤسساتی که مستقیما تحت نظارتS E C قرار دارند.

2-مؤسساتی که توسط مقامات محلی اداره می گردند.

3-مؤسساتی که تحت نظارت شهر های بزرگ اداره می گردند.

هزینه های آموزشی

هزینه های عمومی بر اساس سطوح آموزش و پرورش طی سال 1996

پیش دبستانی : 3/1 درصد

اولین سطح : 1/36 درصد

دومین سطح : 2/32 درصد

سومین سطح : 6/15 درصد

افزایش سطح درآمد شهروندان چینی، از یک سو ، بر سرمایه گذاری بی سابقه شهرنشینان در حوزه آموزش فرزندان خود منجر گردیده است. آخرین آمارگیری به عمل آمده نشان می دهد که سرمایه گذاری آموزشی در میان هزینه های روزمره شهروندان 10 شهر بزرگ چین در ردیف دوم پس از هزینه خورد وخوراک قرار گرفته است .54 در صد از خانواده ها معتقدند که هزینه های آموزشی مدارس مختلف به سرعت افزایش  می یابد.

افزایش هزینه های سرانه آموزشی

خانواده های پکنی به صرف 8/16 درصد درآمد سرانه خانوادگی جهت هزینه های آموزشی کودکان مبادرت می نمایند . افزایش هزینه های آموزشی خانواده ها حاکی از ارتقاء سطح زندگی و در آمد مردم و پیشرفت و توسعه بازار فرهنگی – آموزشی کشور چین طی سالهای اخیر است. طبق تحقیقات انجام شده توسط مرکز تحقیقات علمی – آموزشی شهر پکن، از هر سه خانواده ساکن پکن یکنفر از کامپیوتر شخصی برخوردار می باشد که نسبت به مدت مشابه طی سال قبل 8/32 درصد افزایش داشته است. طی سال 2001 ، در مقایسه با سال های قبل ،شهروندان چینی به صرف هزینه های بیشتری درحوزه آموزش مبادرت نمودند.. افزایش هزینه های آموزشی خانواده ها حکایت از ارتقاء سطح زندگی و درآمد مردم و پیشرفت و توسعه بازار فرهنگی آموزشی کشور دارد.

 افزایش نرخ درآمد شهروندان چینی و رقابت فشرده جهت دست یابی به شغل بهتر و درآمد بیشتر، سبب گردیده است که شهروندان چینی علاوه بر پرداختن به آموزش های رسمی ابتدایی ، متوسطه و دانشگاهی ، به آموزش های جنبی از قبیل آموزش زبان ، آموزش کامپیوتر، آموزش ضمن خدمت ،کلاس های هنری ، موسیقی و... روی آورده و حضور در این گونه کلاس ها را مایه تشخص و سرمایه گذاری برای آتیه خود و فرزندانشان تلقی نمایند.