نظام آموزشی پرتغال

نظام آموزشی کشور پرتغال

مقدمه:

قانون جامع نظام آموزشی کشور پرتغال در 14 اکتبر سال 1986 چارچوب کلی سازماندهی دوباره نظام آموزشی این کشور را بنا نهاد. این نظام آموزشی مجموعه‌ای از تسهیلات را در برمی‌گرفت که ضامن برخورداری از حق فرصت‌های برابر آموزشی و دستیابی به مدرسه و موفقیت در آن است . دولت مسئول مردمی کردن آموزش است و حق ندارد آموزش را در راستای سلائق دینی، سیاسی ، هنری یا فلسفه خاصی جهت دهد. آموزش دولتی غیردینی است اما حق تأسیس مدارس خصوصی و تعاونی محفوظ است. از جمله مهمترین سیاستهای آموزشی دولت پرتغال در حال حاضر می‌توان از موارد ذیل نام برد:

  • برخورداری کلیه شهروندان پرتغالی ازحق آموزش برمبنای بهره مندی از فرصتهای مساوی همگانی
  • تشکیل چهارچوب عمومی جهت سازمان دهی نظام آموزشی پرتغال
  • تمرکزبرپررنگترساختن5شاخص(ارزشها،معنویات،فلسفه،فرهنگ وسیاست)درمراکز آموزشی
  • تمرکز بر سیستم آموزش فردی به عوض سیستم گروهی
  • برقراری تعادل میان علایق فردی و اجتماعی و عدم تنازع میان طبقات اجتماعی و تشنج بین فردی و اجتماعی
  • ارزیابی تحصیلی دانش آموزان بر مبنای نادیده نگرفتن تفاوتهای فردی .
  • اتخاذ سیستم تحصیلی درحمایت ازهویت ملی
  • برقراری مبادلات بین المللی آموزشی در راستای تشویق و ترغیب دانش آموزان و معلمان جهت شرکت در برنامه های مبادلاتی اروپایی
  • دسترسی به گنجینه ای ازاطلاعات جهانی(اتصال مدارس ابتدایی به شبکه جهانی اینترنت)
  • افزایش نرخ موسسات زبانهای خارجه(تدریس زبان انگلیسی در مدارس ابتدایی)
  • دستیابی مساوی زنان و مردان پرتغالی به امکانات آموزشی
  • ایجاد دانشگاههای جدید و دانشگاههای فنی درجهت تحرک و پرداختن اقشار محروم جامعه به فعالیتهای اجتماعی و آموزشی

ساختار آموزشی

به طور کلی میتوان گفت که ساختارآموزشی کشور پرتغال بر ساختار ذیل استوار می باشد: 

. آموزش پیش دبستانی( مهدهای کودک)

. آموزش پایه

آموزش پایه خود شامل سه مرحله است: مرحله اول- مرحله دوم-مرحله سوم

. آموزش مقدماتی متوسطه

.آموزش تکمیلی متوسطه

آموزش متوسطه حرفه ای

آموزش متوسطه عمومی CT و CSPOP

.آموزش غیر دانشگاهی ( پلی تکنیک)

.آموزش دانشگاهی

آموزش پایه

زمان آغاز دوره: 6 سالگی

زمان اتمام دوره: 15سالگی

مرحله اول آموزش پایه

مدت برنامه به سال : 4 سال

بین مقاطع سنی : 6 تا 10 سال

مرحله دوم آموزش پایه

مدت برنامه به سال : 2 سال

بین مقاطع سنی: 10 تا 12 سال

مرحله سوم آموزش پایه

مدت برنامه به سال: 2 سال

متوسطه عمومی

مدت برنامه به سال: 3 سال

بین مقاطع سنی: 15 تا 18 سال

فنی حرفه ای تخصصی

مدت برنامه به سال: 3 سال

بین مقاطع سنی: از 15 تا 18سال

آموزش پیش دبستانی

ساختار آموزشی

آموزش پیش دبستانی ازسنین3تا5 سالگی اختیاری بوده و درمهدهای کودک دولتی وخصوصی ارائه میشود. مهدهای کودک دولتی رایگان است واین درحالیست که مهد کودک های خصوصی به اخذ شهریه مبادرت می نمایند.آموزش پیش دبستانی بخش جدایی ناپذیر نظام آموزشی دولتی تلقی میشود که درقانون ژوئیه 1975برآن تأکیدشده است.

دراین نظام اهداف آموزش دبستانی تعیین شده ودانشسرای تربیت معلمان مهدکودک دایرمیشود.همچنین دردهه 1970،خدمات آموزشی مختلف مهد کودک که بعداً به گروه های متعددی تقسیم شد،تحت نظارت وهماهنگی وزارت آموزش ووزات کار وتأمین اجتماعی قرار داشت.آموزش پیش دبستانی اختیاری بوده وبه کودکان سه تا شش سال (سن قانونی شروع آموزش پایه) ارائه میشود.کودکان این گروه سنی عموماً درمهد کودک حضور می یابند.شبکه های دولتی وخصوصی از مهدکودک ها زیرنظروزارت آموزش فعالیت می کند که سرپرستی وفعالیت آنان تحت نظارت مدیریتهای آموزش منطقه ای قرار دارد.شبکه ای ازموسسات پیش دبستانی که توسط MESS واز طریق مراکز تأمین اجتماعی منطقه ای اداره می گردد نیز مهد کودک های دولتی وخصوصی را دربرمی‌گیرد.

اکثر موسسات دولتی وخصوصی زیرنظرMESS امکانات مراقبتی شیرخوارگاهی برای کودکان ازبدو تولد تا سه سالگی را فراهم می نمایند.اگر چه در شبکه دولتی وزارت آموزش رشد بسیار سریعی طی دهه گذشته رخ داده است،اما این شبکه کمتر ازنصف ظرفیت کل مهد کودک ها را دربر می گیرد.درمقابل، دیگرموسسات اکثراً وابسته به موسسات خصوصی بوده یاموسسات خصوصی- تعاونی میباشند.طبق آمارسال 1992 حدود9/49% ازکودکان 3 تا 6 ساله در مهد کودک حضور یافتند که حدود 40% آنان در مهد کودک های دولتی وابسته به وزارت آموزش،115درصددرموسسات خصوصی یا تعاونی و45% در نهادهای وابسته به MESS حضور داشتند.درمدارس وابسته به MESS اولویت با کودکانی است که خانواده های آنان ابزار مالی واجتماعی لازم در اختیار ندارند.حضور درمهد کودک های وابسته به وزارت آموزش رایگان است اما در مراکز وابسته به MESS والدین،متناسب با درآمد خانواده(ازنهادهای دولتی یاخصوصی غیرانتفاعی)بخشی ازمخارج رامتقبل می شوند.

نرخ حضورکودکان درمراکز پیش دبستانی برمبنای رده های سنی ودرصد طی سالهای 98-1997

مراکز

3 سالگی

4 سالگی

5 سالگی

آموزش پیش دبستانی

3/52%

3/62%

7/69%

 

 

نرخ مراکز پیش دبستانی،مربیان و کودکان تحت نظارت وزارت آموزش طی سال 94-1993

مراکز

دولتی

خصوصی

تعدادکل

کودکان

72345

29382

101727

مربیان پیش دبستانی

4305

1604

5909

مهدهای کودک

3249

967

4216

 

 

نرخ مراکز پیش دبستانی،مربیان و کودکان تحت نظارت وزارت کار وتأمین اجتماعی

کودکان

83000

مربیان پیش دبستانی

3120

مهدهای کودک

1191

 

اهداف آموزشی

مطابق قانون جامع نظام آموزشی مصوب سال 1986، اهداف کلی آموزش پیش دبستانی عبارتند از :

  • برقراری ثبات عاطفی کودک
  • گسترش مهارت های اجتماعی، فکری وحرکتی وعادات بهداشتی کودکان
  • پرداختن به کمبود ها ومعلولیت ها یا رفتارهای نابه هنگام کودکان
  • معرفی آموزش پیش دبستانی به عنوان مکمل آموزش کودک در خانواده.

اگر چه این اهداف درتمامی موسسات پیش دبستانی مشترک است اما درمهدکودک‌های وابسته به وزارت آموزش،غالب تر است. ولی درمراکز وابسته بهMESS، مساعدت اجتماعی نیز مبذول میگردد.مراکز اخیر اغلب درمراکزخدمات اجتماعی گنجانیده شده درساختمان های بزرگی با کودکان وکادر بسیاردایر میگردند. در مهد کودک های وزارت آموزش ، نمی توان بیش از 25 کود ک را به یک مربی سپرد.درمورد کلاسهای مخصوص کودکان سه ساله این رقم 21نفر است.معلمان معمولاً هرساله کلاس جدیدی را عهده دار میشوند. درموسسات وابسته بهMESS نسبت معلم به کودک درحدود1به27است.درهرموسسه حدود75کودک وجود دارد.درهردو نوع آموزش پیش دبستانی،کلاسها مختلط است.

مهد کودک های MESS 12-10 ساعت درروز و5 روز درهفته فعال بوده واغلب یک ماه سال تعطیلات تابستانی دارند.

برنامه های آموزشی

کلاً آموزش پیش دبستانی شامل مجموعه ای از فعالیت های مبتنی بر اهداف وراهبردهای تعیین شده ازسوی وزارت آموزش است.این راهبردها به نقش ایفاشده درمهدکودک ها از طریق بیان حرکتی و نمایشی، دیداری وموسیقیایی،آموختن زبان مادری وریاضیات می پردازد.فعالیتهای پشنهادی،چه به صورت فردی وچه گروهی،شامل هنر،نقاشی، الگوسازی، قصه گویی وبازی است که درراستای استقلال،رشدخلاقیت ومهارتهای اجتماعی کودک قرار داشته دربرخی موارد فعالیتهای ابتدایی خواندن ونوشتن رانیز شامل می گردد.

ارزیابی تحصیلی

در سراسر سال ودر پایان هر مرحله معلم ارزیابی می کند که آیا اهداف شخصی آن مرحله به دست آمده است،کودکان چه پرورشی یافته وکدام قابلیت ها را کسب کرده اند وآیا لازم است دربرنامه ها وفعالیت ها تجدید نظری صورت گیرد تا رشد عاطفی، اجتماعی، روانی حرکتی، ادراکی، شناختی و اخلاقی کودکان با

اطمینان بیشتری محقق گردد.کودکان در ابتدای دوره تحصیلی مصادف با شش سالگی خود آموزش پایه را آغاز می کنند در صورت اثبات دقیق نیازهای آموزشی خاص ، می توان به کودک توصیه نمود تا به رغم تجاوز از سن قانونی همچنان در مراکز پیش دبستانی بماند.

آموزش پایه

مطابق قانون جامع نظام آموزشی اکتبرسال 1986، آموزش اجباری 9 سال از شش سالگی تا 15سالگی طول می کشد.اجرای برنامه های آموزش پایه درمورد دانش آموزانی لازم الاجرا است که برای سال اول آموزش اجباری در سال تحصیلی 88/1987 وسال های بعد ثبت نام می کنند.تا سال 1987، آموزش اجباری 6 سال طول می کشید ودو مرحله داشت :

 آموزش ابتدایی که 4 سال طول می کشید( 6 تا 10سالگی) وآموزش مقدماتی متوسطه که دو سال طول می کشید ( 10 تا 12سالگی)

در این اثنا،آندسته ازدانش اموزانی که نمی توانستند به مراحل بالاتر بروند تا 14 سالگی در آموزش مقدماتی متوسطه می ماندند. درحال حاضر،آموزش پایه برای کلیه کودکانی که تا 15 سپتامبر سال تحصیلی اول به 6 سالگی می رسند اجباری است و9 سال طول می کشد .

آموزش پایه ،اگر بخشی ازآموزش اجباری دولتی باشد رایگان است.هیچ نوع شهریه ورودی یا ثبت نام وجود ندارد وهیچ مبلغی بابت حضور درمدرسه ،بیمه تحصیلی وحمایت تکمیلی درحوزه های راهنمایی و روانشناسی تحصیلی، حمایتهای اجتماعی وبهداشتی اخذ نمی شود .

اولویت اعطای امکانات اولویتی رفاهی نظیر(غتغذیه درمدرسه،رفت وآمد ومسکن)با کودکان نیازمند است.کتابهای درسی ودیگر مواد آموزشی به اضافه کمکهای مالی مستقیم منحصراً به دانش آموزان نیازمند اختصاص می یابد.برحسب وضعیت اقتصادی اجتماعی خانواده این حمایت رایگان یا مشارکتی است.هزینه طرحهای حمایتی مدارس خصوصی وتعاونی نیز بعضاً بر دوش دولت است .

ساختار آموزشی

مرحله اول : 9- 6 سالگی

مرحله دوم : 11- 10سال

مرحله سوم : 15- 12سال

آموزش پایه به سه مرحله متوالی به شرح ذیل تقسیم می شود :

مرحله اول که 4 سال طول می کشد ( 6 تا 10 سالگی )

این مرحله توسط  مدارس ابتدایی مختلط در بخش های دولتی ، خصوصی وتعاونی ارائه می شود.همانطور که گفته شد، کودکانی که تا 15 سپتامبر به 6 سالگی می رسند می توانند این مرحله را آغاز کنند.درصورت پرشدن ظرفیت مدارس،اولویت با کودکان بزرگتر است .قانون جامع نظام آموزشی سال 1986 اهداف خاص مرحله اول را چنین تعیین می کند : رشد زبان گفتاری وآغاز وکسب مهارت تدریجی خواندن ونوشتن، مفاهیم پایه حساب وریاضی،شناخت محیط مادی واجتماعی وبیان دیداری ، نمایشی، موسیقیایی وحرکتی کلاس های بر حسب سن تفکیک می شوند،تدریس ماهیتی همه جانبه داشته ودرهر کلاس دانش آموزان تنها یک نعلم تدریس می کند در حوزه های خاص می توان از دیگر معلمان نیز یاری گرفت.برنامه زمانی مدرسه به فضای موجود در ساختمان مدارس بستگی دارد.یکی از دو برنامه هفتگی 25 ساعته ( شامل زنگ های تفریح) از دوشنبه تا جمعه را می توان انتخاب نمود.در برنامه معمول کلاس های صبح معمولاً ازساعت 9 شروع وساعت 12تمام می شود وکلاسهای بعد از ظهر معمولاً از2 بعد ازظهر شروع وساعت 4 عصر تمام می شود .

دربرنامه مدارس دو نوبتی تنها برای کلاس های که در برنامه معمول امکان برگزاری ندارد کلاس های نوبت صبح از ساعت 8 شروع وساعت 1 بعد از ظهر تمام می شود.

درنوبت عصر کلاس ها ساعت 1:15 بعد از ظهر شروع وساعت 15:6 عصر تمام می شود.مدت سال تحصیلی همه ساله توسط وزارت آموزش تعیین می گردد.

سال تحصیلی ، 184 روز ازدوشنبه تا جمعه به طول می انجامد..پس از تعطیلات تابستانی درحدود10هفته مدارس پرتغالی درنیمه دوم سپتامبربازگشایی می شوند.سال تحصیلی معمولاً در روزهای پایانی ژوئن پایان می یابد.

نرخ دانش آموزان،مدارس و معلمین مرحله اول آموزش پایه طی سال 94-1993

نرخ دانش آموزان

دولتی

خصوصی

تعداد کل

دانش آموزان

541865

42622

584487

معلمان

39738

1300

41038

مدارس

9638

673

10311

 

مرحله دوم که 2سال طول می کشد ( 10 تا 12 سالگی )

مرحله دوم پایه درموسسات آموزشی دولتی یا خصوصی ودر مراکز آموزش پایه از راه دور ارائه میگردد.مورد اخیر در مناطقی فعال است که جمعیت دانش آموزی اندکی داشته وجغرافیایی صعب العبور دارند.       دانش‌آموزانی که با موفقیت مرحله اول را در حداقل سن 9 سالگی وحداکثر سن 14 سالگی به پایان برده باشند درمرحله دوم آموزش پایه پذیرفته می شوند. آنها باید در موسسات آموزشی منطقه ای مسکونی خود حضور یابند .

اهداف این مرحله در ارتباط با تدریس علوم انسانی،هنر، ورزش، علوم وفن آوری وآموزش اخلاقی وتعلیمات بدنی است تا دانش آموزان بتوانند به نحوی خلاق وانتقادی اطلاعات را جذب وتحلیل کنند. بدین ترتیب خویش را به روشها، ابزار ودانش لازم برای ادامه تحصیل مجهز میسازند.شورای تربیت شرایط خاص مدرسه ونیازهای فردی دانش آموزان را در هنگام سازماندهی کلاس ها مد نظر قرارمیدهد.دانش آموزانی که تجدید دوره می شوند باید در کلاسهای همان مقطع سنی یا نزدیک به آن جای گیرند.تعداد دانش آموزان هرکلاس بسته به بزرگی کلاس متغیر بوده ومیانگین 30 نفررا دارد.درهرکلاس تا 4 معلول جسمی یا ذهنی را می توان گنجاند ، اما این کلاس ها نباید بیش از 20 دانش آموز داشته باشد.

مرحله دوم بر اساس نظام چند معلمی عمل می کند وهر معلم مسئول یک درس یا ترکیبی از دو درس   می باشد. مطلوب دانش آموزان این است که درس واحدی را در سراسر این مرحله از یک معلم فرا بگیرند .برنامه زمانی هفتگی 31جلسه 50 دقیقه ای است. برنامه زمانی مدرسه از دوشنبه تا جمعه یادر صورت تصمیم هیأت مدیره مدرسه تا شنبه است.سال تحصیلی درمدارس فعلی از دوشنبه تا جمعه 220 روزبه طول می انجامد.اما تعداد کل ساعات درسی در سال 5 روز درهفته و6 روز درهفته یکسان است.زیرا ساعاتی که دوشنبه تدریس نمی شود میان دیگ روزهای هفته تقسیم می گردد .برنامه های درسی که برای همه دانش آموزان اجباری است در 5 بخش چند رشته ای ویک بخش غیر درسی یعنی « حوزه مدرسه » تنظیم      می شود .

بخش های چند رشته ای عبارتند از :

ـ زبان ومطالعات اجتماعی

زبان پرتغالی ، تاریخ وجغرافیای پرتغال ویک زبان خارجی( آلمانی ، فرانسوی ا انگلیسی )

ـ علوم طبیعی ودقیقه

- ریاضیات وعلوم طبیعی

ـ آموزش هنر وفن آوری

- آموزش دیداری وفنی وآموزش موسیقی

ـ تربیت بدنی

ـ آموزش فردی واجتماعی

ـ رشد فردی واجتماعی یا آموزش دینی واخلاق

این برنامه 110- 95 ساعت درسال طول میکشد ومستقیماً توسط مدرسه اداره شده و مطابق با کاهش ساعات درسی دروسی که درهر پروژه نقش دارند ، تنظیم میگردد .

به علاوه فعالیت های فوق برنامه ای هم هست که اختیاری وعمدتاً مسابقه ای وفرهنگی بوده ودرراستای استفاده خلاقانه وسازنده از اوقات فراغت دانش‌آموزان قرار دارد. ورزش مدارس نیزدراین فعالیت ها گنجانیده می شوند.کتاب های درسی حداقل به مدت 4 سال به قوت خود باقی است.

مرحله سوم که 3 سال طول می کشد ( 12 تا 15 سالگی )

مرحله سوم آموزش پایه شامل سه سال تحصیل است که سال آخر آن پایان 9 سال آموزش پایه اجباری را شکل میدهد( برای دانش آموزان که سال اول مدرسه خود را ازسال تحصیلی 88/1987 به بعد آغاز کردند )

این مرحله در مدارس مقدماتی ومتوسطه تدریس می شود. دوره شبانه نیز ادائه می گردد اما آنها از الگوی پیش از اصلاحات یعنی دوره عمومی یکپارچه تبعیت می کنند .

دانش آموزانی که مرحله دوم یا معدل آن را به پایان رسانده اند می توانند وارد مرحله سوم آموزش پایه شوند آنها باید در موسسات آموزشی محل سکونت خود حضور یابند .

این مرحله اهداف ذیل را دنبال می کند :

ـ کسب نظام مند وتمایز گذار فرهنگ نو، ازجنبه های انسانی،ادبی،هنری ، روانی وورزشی وفنی  که تمامی آنها برای ورود به زندگی شغلی وادامه تحصیل ضروری است.

ـ راهنمایی آموزشی وحرفه ای تا با توجه به پیشرفت های فردی امکان ادامه تحصیل و ورود به زندگی شغلی ساده تر گردد.

این مرحله مطابق همان معیارهای عام مرحله دوم سامان مییابد وبرمبنای نظام چند معلمی ، هر معلم برای یک درس، فعالیت می کند. کلاس ها مختلط است. برنامه زمانی هفتگی بر31 جلسه مشتمل می گردد. هر جلسه 50 دقیقه به طول می انجامد.برنامه درسی شامل دروس وحوزه های درسی چند رشته ای می گردد. این دروس عبارتند از: زبان پرتغالی، زبان خارجی ( ادامه زبان خارجی مرحله دوم )، علوم اجتماعی وانسانی (تاریخ وجغرافیا)، ریاضیات، علوم طبیعی وفیزیکی وشیمی وعلوم طبیعی ، آموزش دیداری وتربیت بدنی

حوزه های درسی که امکان انتخاب در آن هست عبارتند از:

ـ آموزش فردی واجتماعی، باحق انتخاب میان رشد فردی واجتماعی وآموزش دینی واخلاقی

ـ حوزه انتخابی با حق انتخاب میان یک زبان خارجی دوم، آموزش موسیقی وفن آوری

برنامه های آموزشی این مرحله که مدت زمان 110- 95 ساعت طول میکشد، مستقلاً توسط مدارس اجراشده وبرحسب کاهش درتعدادجلسات دروسی که در هر پروژه نقش دارند تنظیم میگردد.فعالیت های فوق برنامه نیز وجود دارد که اختیاری بوده وعمدتاً رنگ وبوی مسابقاتی وفرهنگی داشته ودرراستای استفاده خلاقانه وسازنده ازاوقات فراغت دانش آموزان می باشد.کتاب های درسی حداقل به مدت 3 سال به قوت خود باقی است.

وزارت آموزش برنامه درسی را تعیین می کند ومدارس می توانند سازمان دهی آن را باشرایط محلی وفق دهند.روشهای تدریس درراهبردهای وزارت آموزش ترسیم می شود و درسطح مدرسه توسط نمایندگان هر درس تعریف میگردد.

وزارت آموزش درانتشار مواد آموزشی دوره ای دخالت دارد اما دیگر کتابهای درسی به صوت تجاری تولید می شوند.دروس اصلی مرحله اول شامل مطالعات مربوط به محیط زیست،زبان پرتغالی،ریاضیات وتوسعه فردی واجتماعی یا آموزش دینی است.

درمرحله دوم،حوزه های چندرشته‌ای وجود دارد که شامل زبانهای مختلف، مطالعات اجتماعی،علوم، ریاضیات، آموزش هنری وفن آوری،تربیت بدنی،توسعه فردی واجتماعی ویک رشته درسی آزاد است که توسط مدارس به عنوان فعالیت های فوق برنامه تعیین می شود.

دروس اصلی پایه سوم نیز بر زبان پرتقالی،یک زبان خارجی،آموزش دینی،زبان ومطالعات اجتماعی،توسعه فردی واجتماعی، علوم، تاریخ، جغرافیا، ریاضیالت وتربیت بدنی ونیز یکی از گزینه های زبان خارجی دوم ، آموزش موسیقی یا آموزش فن آوری مشتمل می گردد.

سال تحصیلی

سال تحصیلی آموزش پایه شامل 180روزاست که معمولاً ازاواسط سپتامبر تا پایان ژوئن به طول می انجامد. مدارس پنج روز هفته بازبوده وساعات هفتگی در مرحله اول آموزش پایه بر 25 ساعت و در مرحله سوم بر 30 تا 32 ساعت مشتمل می گردد.

بر طبق اصلاحیه برنامه درسی سال 2001، در مرحله دو آموزش پایه  تعداد ساعت درسی در هفته 17 ساعت بوده که هریک حدود90 دقیقه طول می کشد.برخی از مدارس به صورت دو نوبته فعالیت می کنند. درمرحله سوم آموزش پایه،هرجلسه حدود55 دقیقه طول میکشد.تعداد ساعت درسی سالانه برای کودکان 6 سال 788ساعت وبرای کودکان 10 سال وبالاتر 875 تا 904 ساعت می باشد.

تعداد نفرات کلاس وکلاس بندی دانش آموزان

تعداد نفرات کلاس مرحله اول آموزش پایه 25 نفراست. در مرحله دوم وسوم این رقم از 25 تا حداکثر 28 نفر متغیر می باشد.دانش آموزان عموماً برحسب سن کلاس بندی می شوند. دانش آموزان مرحله اول در تمامی دروس تحت تعلیم یک معلم قرار می گیرند.پس ازآن، دانش آموزان برای هر درس یا هر رشته برنامه درسی از معلمان جداگانه ای سود می جویند.

ارزیابی تحصیلی

ارزیابی تحصیلی در سطح ملی تنظیم شده واز روش های ارزیابی تکوینی ونهایی استفاده می شود.اساس ارزیابی تکوینی برمبنای اطلاعات جمع آوری توسط معلمین قرار داشته وبرای ارزیابی دانش آموزان واطلاع رسانی به والدین به کارمی آید.درمرحله اول ، ارزیابی نهایی پس از سال دوم تحصیلی صورت می گیرد.پس ازسال دوم سنجش دانش آموزان در پایان هر ترم ودوره صورت می گیرد.درپایان مرحله سوم(سال آخرآموزش اجباری) دانش آموزان ملزم به پشت سرگذاردن امتحانی می باشند که دروس امتحانی آن از برنامه های درسی هر سه مرحله مرکب می شود. از آنجا که ارزیابی عاملی نظارتی بر عملکرد آموزشی است، به صورت نظام مند ومداوم انجام می شود وبر دستیابی بر اهداف عام هریک ازاهداف خاص هر درس یا حوزه درسی تأکید می کند.علاوه برگروه های مدرسه، دانش‌آموزان و والدین،بخشهای ذیل نیز درامر ارزیابی شرکت میکنند.بخش های مشامره ای وروان شناسی،بخش های آموزش استثنایی، وسایر بخش ها به تقاضاهای شورای تربیت یا شورای مدرسه .

دانش اموزان در معرض ارزیابی تکوینی،نهایی واختصاصی قرار می گیرند.ارزیابی تکوینی مسئولیت مشترک معلمانی که عملاً به دانش آموزان موردنظر می دهند وسایر معلمان است در مراحل دوم وسوم،مدیر کلاس (معلمی که توسط مدیر عامل وازمیان معلمان کلاسی خاص گزیده می شود) مسئول هماهنگی وارزیابی است تا ماهیت جامع وهمه جانبه ارزیابی رعایت گردد.ارزیابی تکوینی ماهیتاً توصیفی وکیفی است وبر ارایه اطلاعات مبسوط جمع آوری شده ومعلمان درارتباط با حوزه های متعددی تدریسی قرار دارد.این ارزیابی به منظوراطلاع دانش اموزان، والدین، معلمان آنها ودیگرافراد مرتبط با کیفیت تدریس وروند یادگیری ومیزان دستیابی به اهداف برنامه درسی طراحی می گردد.

معاون به معلمان کمک میکند تا روش ها ومواد آموزشی خود را انتخاب کنند.تصمیم گیری رسمی در باره ارزیابی تکوینی در پایان هر ترم تحصیلی ودر جلسه عادی شورای مدرسه مرحله اول یا شورای کلاس مرحله دوم وسوم صورت میگیرد.ارزیابی نهایی در مرحله اول توصیفی ودر مراحل دوم وسوم با نمراتی از1تا 5 بیان می شود که همراه با خلاصه ای از تفاسیر توصیفی به عنوان نتیجه ارزیابی نهایی در کارنامه تحصیلی وارد می شود.به منظور ارتقاء از یک کلاس به کلاس بعدی ، ارزیابی نهایی که در پایان تجدید دوره می شوند دانش آموزان یا کل سال تحصیلی را تکرار می کنند یا برنامه تقویتی خاصی شامل دروس یا حوزه درسی نمره نیاورده را می گذرانند.درپایان دوم هرسال تحصیلی، کارشناسان ارزیابی ، از دانش آموزانی که تجدید دوره شده اند یک ارزیابی نهایی فوق العاده به عمل می آورند ، این کار مقدمات برنامه ای جبرانی برای دانش آموزان را از طریق اقدامات تقویتی آموزشی فراهم می کند.ارزیابی اختصاصی درحین ارزیابی نهایی هنگامی ضرورت می یابد که دانش آموز مردودی هر سال تحصیلی توان لازم برای ادامه تحصیل را نداشته است .

این ارزیابی بنا به در خواست شورای مدرسه ( مرحله اول ) یا شوای کلاس ( مرحله دوم وسوم ) توسط معلمان دیگر کارشناسان آموزشی وپس از مشورت با اولیای دانش آموز صورت می پذیرد و باید به یک برنامه تقویتی آموزش خاص در سال تحصیلی آتی منجر گردد

دانش آموزانی که در امتحان نهایی پایانی مرحله سوم قبول می شوند .فارغ التحصیلان آموزش پایه محسوب شده وبه آنان گواهی آموزش پایه از سوی سرپرستی مدرسه مربوطه اعطاء می‌گردد وهیچ امتحان پایان دیگری برگزار نمی شود(دولتی یا خصوصی وتعاونی معادل )

دانش‌آموزانی که به سقف سنی تحصیلات اجباری (15 سالگی) رسیده اند ولی مرحله سوم را به پایان   نبرده اند می توانند مدرک پایان تحصیلات اجباری را دریافت کنند .

چنین دانش آموزانی می توانند با شرکت در امتحاناتی که توسط مدارس برای دانش آموزان بیرون مدرسه برگزار می شود متقاضی مدرک آموزش پایه شوند ، در صورت امکان مدرسه برنامه تقویتی خاصی را عرضه می کند.راهنمایی توسط بخش هایی راهنمایی ومشاوره ، مراکز تخصصی حمایت آموزشی که در شبکه مدارس جای می گیرند ، ارائه می شود .

این بخش ها وظایف خود را درمدارس یا حوزه های مدرسه ای انجام می دهند . در مرحله اول ودوم، راهنمایی عمدتاً روانی ـ تربیتی است اما در مرحله سوم شامل راهنمایی تحصیلی وحرفه ای نیز می شود .

ارتقاء تحصیلی

ارتقاء از مرحله دوم به سوم ودرهر یک از این مراحل برحسب عملکرد دانش آموزان صورت گرفته وتوسط شورای کلاس تعیین می شود.عملکرد ضعیف در بیش از 3 درس (به ویژه دروس ریاضیات وزبان پرتغالی) به افت تحصیلی دوره ای دانش آموز منجر می گردد.

 در پایان مرحله 3به کلیه دانش آموزانی که حضور فعال داشته وبه طور موفقیت‌آمیز امتحانات را پشت سر گذارده باشند، گواهی آموزش پایه اعطا می شود.آندسته از دانش آموزانی که در دوره ها حضور دارند اما در امتحان پایانی پذیرفته نشده اند گواهی تکمیل آموزش اجباری اعطا می گردد

اهداف آموزشی

اهداف آموزش پایه ، مطابق قانون نظام آموزشی مصوب سال 1986، عبارت است از:

ـ تأمین آموزش عمومی برای کلیه دانش آموزان

ـ اطمینان از ارتباط متقابل دانش نظری وعملی وزندگی روزمره

ـ تأمین رشد جسمی وحرکتی دانش آموزان

ـ ترغیب دانش آموزان به انجام کارهای دستی و اشاعه آموزش هنری

ـ تدریس زبان خارجی اول و تشویق دانش آموزان به آموزش زبان خارجی  دوم

ـ تأمین دانش پایه درراستای فراهم سازی امکان ادامه تحصیل یا پذیرش دانش آموزان در دوره های آموزش حرفه ای

- رشد شناخت ودرک ارزشهای خاص نظیر هویت، زبان، تاریخ و فرهنگ پرتغالی

- رشد نگرش های مستقل وتأمین نیازهای آموزشی خاص کودکان توأمان با ساختن بستری مناسب برای رشد آنها و ایجاد شرایطی که موفقیت تحصیلی وآموزشی کلیه دانش‌آموزان را افزایش دهد .

پذیرش تحصیلی

معیارهای اصلی

کودکانی که تا 15سپتامبر به 6 سالگی می رسند باید برای اولین سال تحصیلی خود در آن سال تقویمی ثبت نام نمایند.به علاوه کودکانی که از16سپتامبر تا 31 دسامبر به6 سالگی می رسند نیز میتوانند در مرحله اول آموزش حضور یابند، به شرط آنکه در مهلت ثبت نام سالانه، درخواستی از سوی والدین یا مراکز مراقبتی کودکان به نزدیکترین مدرسه محل سکونت تقدیم گردد.

 

آموزش متوسطه

آموزش متوسطه اختیاری است ومتشکل از یک دوره3ساله است که پس ازسه دوره آموزش پایه ارائه       می گردد. شرط ورود به مراکز آموزش متوسطه برخورداری از گواهی نامه آموزش پایه می باشد.دو نوع دوره وجود دارد: دوره های عمومی ودوره های فنی حرفه ای که آموزش حوزه های فنی ، فن آوری ، تخصصی وزبان پرتقالی وفرهنگ را عرضه می کنند. حق جابجایی دانشجو دراین دوره ها محفوظ است.تدریس وتمرین دوره های فنی، فن آوری یا هنری توسط مدارس حرفه ای ومدارس خاص آموزش هنر ارائه        می شود.

پذیرش تحصیلی

برای ورود به مقطع متوسطه دانش آموزان باید با موفقیت 9 سال آموزش اجباری را پشت سر گذاشته وداوطلبان ورود به مدارس فنی حرفه ای باید یا آموزش اجباری را تمام کرده ویا مدرک معادلی را کسب کرده باشند.تعداد دانش آموزان هرکلاس تا اندازه ای به ابعاد کلاس بستگی داشته واز 20 تا 26 نفر متغیر است.کلیه دانش آموزان بایداز رده سنی 15 سال به بالا برخوردار باشند.آموزش متوسطه دولتی به صورت رایگان ارائه می گردد.

برنامه های آموزشی

از جمله دروس اصلی آموزش عمومی و فن آوری متوسطه میتوان از زبان پرتقالی، یک زبان خارجی ،  مقدمه ای بر فلسفه، تربیت بدنی، آموزش فردی واجتماعی وآموزش دینی نام برد.

دوره های تحصیلی در قالب 4رشته تحصیلی(علمی وطبیعی، هنری، اقتصادی واجتماعی،علوم انسانی) به دانش آموزان ارائه می گردد.درهر یک از این گروه ها دوره های جداگانه برای دانش آموزان عمومی و       فن آوری طراحی میشود.برنامه های آموزشی مدارس فنی وحرفه ای که3سال طول می کشد برمبنای حداقل 2900 تاحداکثر3600 ساعت درسی استوار است.

ارزیابی تحصیلی

ارزیابی تکوینی توسط معلمان صورت گرفته واساساً توصیفی وکیفی است. ارزیابی نهایی بر عهده معلمان

و وزارت آموزش است تا یکپارچگی سراسری امتحانات پایانی مدارس تأمین شود.امتحانات کتبی عمومی درپایان هرسال آموزش متوسطه برگزارمیشود.

نتایج این امتحانات توسط شورای کلاس درتعیین ارتقاء دانش آموز به کار گرفته می شود.

درپایان سه سال آموزش عمومی امتحانات نهایی سراسری برگزار شده ودانش آموزان موفق گواهی نامه آموزش متوسطه دریافت می کنند.دانش آموزانی که دوره های فن آوری را به اتمام میرسانند نیزگواهی حرفه ای دریافت میتمایند.درمدارس فنی حرفه ای به دانش آموزان موفق گواهی آموزش متوسطه و گواهی حرفه ای  اعطا می شود.

سیستم نمره دهی

0-620 و20- 18 خیلی خوب،14-17  خوب،10-13 قابل قبول،بالاترین نمره : 20،مرز قبولی ومردودی : 10،کمترین نمره : 0

آموزش تکمیلی متوسطه

با تکمیل تحصیلات اجباری،دانش آموزان می توانند یکی از سه دوره متفاوت ذیل را انتخاب کنند :

ـ دوره های عمومی متوسطه

ـ دوره های متوسطه حرفه ای ، جایگزین آموزش عمومی

ـ دوره های آموزش هنر

دوره های عمومی متوسطه

الگوی جدید تنظیم آموزش متوسطه معمولی، نخست درسال91-1990دربرخی از مدارس اعمال شد که بر پایه تجارب تدریس حاصله قرار داشت و از سال تحصیلی94-1993 عمومیت یافته است.این نوع آموزش، سه سال طول می کشد وشامل یک مرحله تحصیلی واحد است که سال های تحصیلی دهم، یازدهم و دوازدهم را دربرمی‌گیرد. دانش آموزانی که با موفقیت آموزش پایه یا معادل آن(سال نهم تحصیل) را پشت سرگذاشته باشند، از مجوز ورود به هر دوره دبیرستانی برخوردار می باشند.

دانش آموزان معمولاً دردبیرستان محل سکونت خودثبت نام میکنند.آموزش متوسطه عمومی، به لحاظ اهداف کلی، درراستای تحکیم وتعمیق دانش حاصل ازآموزش پایه وآماده سازی جوانان برای ادامه تحصیل واشتغال قراردارد .

بر پایه این اهداف دو دوره متفاوت به شرح ذیل شکل می گیرد :

ـ دوره دبیرستانی که عمدتاً به ادامه تحصیل منتهی میشوند یا دوره های عمومی (CCPOPE)

ـ دوره های دبیرستانی که عمدتاً به سوی زندگی شغلی یا دوره های فن آوری معطوفند

تمامی دوره ها اجزاء یکسانی ازآموزش عمومی، اختصاصی وفنی راشامل میشوند وآموزش عمومی در هر دوره مشترک است.دانش‌آموزان میتوانند دوره خود را تغییردهند.هر نوع دوره در کلیه مدارس اجباری است، هرچند یکی از آنها بر دیگری غلبه دارد.

آموزش فنی در الگوی جدید ، با گسترش آموزش فنی در کلیه دبیرستان ها وآموزش فنی  به کلیه      دانش اموزان CCPOPE تقویت میشوند. انتخاب دوره های پیشنهادی سراسری صورت می گیرد بر عهده مدارس است.مدت سال تحصیلی که درنیمه2سپتامبر آغازشده ودر پایان هفته دوم ژوئن پایان می‌پذیرد،همه ساله دربخشنامه وزارت آموزش تعیین می شود.دوره آموزش تکمیلی متوسطه بر220 روز تحصیلی وبرای مدارسی که از دوشنبه تا جمعه فعالند 184 روز می باشد. همانند آموزش پایه ،کلاسها بر حسب سن تفکیک می شوند ونیاز به حفظ کلاس / گروه سال تحصیلی قبل مد نظر قرار میگیرد تا توازن عددی پسر ودختر وگنجانیدن حداکثر 4 دانش آموز با نیازهای خاص لحاظ گردد.معلمان معمولاً هر ساله کلاس خود راتغییر می دهند.تعداد جلسات هفتگی،بسته به دوره وسال تحصیلی به قرار ذیل است :

 

سال

دوره های منتهی به ادامه تحصیل

دوره های فن آوری

سال دوازدهم

33-29 ساعت

32-30 ساعت

سال یازدهم

35-27 ساعت

32-28 ساعت

 

برنامه های آموزشی

دوره های دبیرستان CCPOPE و CT برحسب محتوا وشاخه های مختلف تحصیلی به چهار رشته تقسیم می شوند:

ـ علمی وطبیعی

ـ هنر

ـ اقتصاد وعلوم اجتماعی

ـ علوم انسانی

هر یک از شاخه های اصلی شامل دوره های منتهی به ادامه تحصیل درCCPOPE ودوره های مختلف CT   میگردد که حوزه های فنی را در بر می گیرد .

ازجمله مهمترین برنامه های آموزشیCT میتوان ازشیمی، راه وساختمان، الکترونیک،مکانیک ، رایانه، طراحی،هنر،صنایع دستی،مدیریت،ارتباطات،خدمات بازرگانی وفعالیت های اجتماعی نام برد.همان طور که گفته شده ، برنامه درس هر دوره شامل موارد ذیل است :

ـ آموزش عمومی

ـ آموزش اختصاصی

ـ آموزش فنی

آموزش عمومی در کلیه دوره های  CCPOPE و CT مشترک بوده وبرای کلیه دانش‌آموزان اجباری است

ودروس زیر را شامل می شود :

مبانی فلسفه ،زبان خارجی،تربیت بدنی،رشد فردی واجتماعی یا آموزش دینی واخلاق

برنامه هفتگی بسته به دوره از 12 تا 15ساعت در سال دهم ویازدهم واز 6 تا 9 ساعت در سال دوزارهم CCPOPE  واز12 تا 13 ساعت در سال دهم ویازدهم واز 6 تا 7 ساعت در سال دوازدهم CT متغییر است. 

آموزش اختصاصی شامل دو یا سه درس  اجباری است که در یک شاخه ازCCPOPE یا CT مشترک است. این برنامه اصلی ضامن تعامل میان دو دوره است ودانش‌آموزان می توانند تا سقف برنامه زمانی موجود دروس اضافی اختیار کنند .

برنامه هفتگی CCPOPE  درسال دهم ویازدهم از 11 تا 13 ساعت ودر سال دوازدهم از 15 تا 22 ساعت متغیراست.هدف ازآمورزش فنی، مخصوصاً در CT ، کسب مهارتهایی است که امکان دستیابی جوانان به طیف گسترده ای ازبخشها وفعالیتهای حرفه ای را فراهم می نماید.

این آموزش در CCPOPE ، 6 ساعت درهفته هر سال تحصیلی را اشغال می کند که به یک یا دو درس هنر ویا فنی تقسیم شده ودانش آموزان به دلخواه خود یکی را که منحصراً در هر مدرسه عرضه می شود انتخاب می کنند.درCT آموزش فنی مجموعه ای از چهار رشته را در بر می گیرد که با آموزش اختصاصی پیوند تنگاتنگی داشته ومطابق اهداف متناسب با هر دوره تعیین می شوند.برنامه هفتگی در سال دهم ویازدهم یکسان بوده ودر سال 12 افزایش می یابد.علاوه بر فعالیت های درسی موسسات آموزشی باید فعالیت های فرهنگی ومسابقات فوق برنامه را هم ترتیب بدهند که عمدتاً بیرون از ساعات مدرسه واختیاری هستند.

طرحهای برنامه درسی وکتابهای درسی مربوطه حداقل به مدت 3 سال اعتبار دارند. کتابهای درسی به صورت تجاری نشر می‌یابند اما وزارت آموزش هم می تواند دراین امر دخیل باشد. اگر چه حق دانش آموزان ومعلمان در استفاده از دیگر منابع اطلاعات محفوظ است اما کتابهای درسی هر رشته توسط شورای تربیت همان مدرسه انتخاب می شود .

ارزیابی تحصیلی

در زمینه تعمیم تدریجی اصلاحات برنامه درسی نظام نوینی از ارزیابی در حال اجراست. ارزیابی نظامند ومداوم بوده وهم تکوینی وهم نهایی است. ارزیابی تکوینی مسئولیت معلمان بوده وبا همکاری گروه های‌راهنمایی ومشاوره مدرسه جهت اطلاع دانش آموزان والدین آنها و دیگر افراد مرتبط با کیفیت ورشد فرایند آموزش صورت میگیرد.این نوع ارزیابی توصیفی وکیفی بوده وباید درنیل به اهداف میان مدت اتخاذ برنامه های آموزش جبرانی وراهنمای دانش آموزان بر حسب گزینه های درسی آنها دخالت داشته باشد. ارزیابی نهایی به صورت درونی وبیرونی برگزار میشود.ارزیابی درونی به عهده معلمان شورای کلاس است ودر راستای آگاه نمودن دانش آموزان و والدین آنها ازپیشرفت آنها دررابطه با برنامه های درسی واتخاذ تصمیمات مقتضی برحسب وضعیت تحصیلی آنان‌است.این امتحان کتبی توسط مدارس در تمام دروس در پایان سالهای 10 و11 ودر دروس عملی سال 12 که جزء امتحان نهایی نیستند برگزار می گردد.نمرات پایان سال هردرس میانگین تعدیل شده ارزیابی مداوم(ترم آخر) وامتحان عمومی است. برپایه این نمرات شورای کلاسی تصمیم می‌گیرد که دانش آموزان به کلاس بالاتررفته یا تجدید دوره گردند.شورای کلاس درمواردی که تصمیم به تجدید دوره می گیرد باید توصیه هایی درارتباط با آموزش جبرانی ارائه نماید.

ارزیابی بیرونی که مسئول آن وزارتخانه است درراستای ارتقاء یکپارچگی نظام نمره دهی در آموزش متوسطه درسطح ملی است وامکان اعطای نمرات نهایی قابل مقایسه در پایان این مقطع را فراهم می آورد.این ارزیابی شامل امتحانات کتبی نهایی درسال 12 از اغلب دروس هر2دوره می باشد.نمرات نهایی دروس امتحان سراسری بر مبنای میانگین تعدیل شده نمرات حاصل از ارزیابی درونی درسال تحصیلی که این دروس تدریس شده ونمرات حاصل از امتحانات نهایی محاسبه می شود.برای قبولی دانش آموزان باید نمرات قبولی کلیدی دروس رشته خود را بدست آورد.نظام کنونی نیز امکان ارزیابی مقایسه ای  را فراهم می‌سازد که در راستای پایش کیفیت نظام مدرسه در سطح محلی منطقه ای وملی ازسوی وزارت آموزش مورد تایید است. دانش آموزانی که با موفقیت آموزش متوسطه را به پایان می برند مدرکی شامل دوره های طی شده ونمرات نهایی را دریافت می کنند .کسانی که دوره های فنی را به پایان میبرند هم مدرک مهارت حرفه ای درجه سه را دریافت می کنند .

آموزش استثنایی

آموزش استثنایی معمولاً در مدارس عالی وبا برخورداری از کمکهای محلی ارائه می گردد. طبق آمار سال 2000/1999،بالغ بر 65848دانش آموز ازبرنامه های آموزش استثنایی برخوردار گردیدند.

اصلاحات آموزشی

ازجمله مهمترین اصلاحات اعمال شده درحوزه آموزشی کشور می‌توان از ارائه برنامه های متنوع آموزشی به شهروندان مناطق مختلف کشور بدون توجه بر منطقه سکونت آنان نام برد.

این درحالیست که تا پیش ازسال1990،یک شهروند پرتغالی مقیم شهر Materia ازشانس کمتری در احراز درجه بالاتر آموزشی نسبت به شهروند پرتغالی ساکن منطقه mainlandبرخوردار بود.

تا اینکه با احداث دانشگاه Maderia (جدیدترین دانشگاه پرتغال)تصحیح اهداف سیاسی حوزه آموزش من جمله برطرف نمودن معیارهای جغرافیایی به وقوع پیوست.

با اعمال تغییر وتحولاتی درساختار سیاست آموزشی کشور،متعاقب تصویب قانون اصلاحیه شماره Law) , 115/97)حداقل برخورداری از مدرک علمی کارشناسی جهت تدریس در کلیه مراحل آموزشی (مشتمل بر آموزش ابتدایی و پیش دبستانی) الزامی گردید.از جمله دیگر اصلاحات اعمال شده بر ساختار نظام آموزشی میتوان از موارد ذیل نام برد:

-اتخاذ سیستم تمرکز زدایی آموزشی ازآوریل سال 1974

-تفویض اختیارات داخلی بیشتربه مدارس کشور از دهه90 و کاهش اختیارات مقامات محلی در نظارت بر عملکرد مدارس

-ارتقاء پایة حقوق و مزایای معلمین و کادر غیرآموزشی مدارس کشور

-دستیابی به استانداردهای بالای آموزشی در سطوح ابتدایی و مقدماتی متوسطه 

اصلاحات جاری آموزشی

اعمال دگرگونی ها و اصلاحات درساختار آموزشی پرتغال، متضمن  2ایده اصلی به شرح ذیل است :

تکیه براقتصاد وجامعه اطلاعاتی مبتنی بر دانش

تحریک وتحکیم پویایی تحول ازطریق پررنگ‌تر ساختن نقش مدارس به عنوان محور ایجاد دانش، کاردانی، توانمندی ، نگرش وعلائق

اعمال اصلاحات درساختارنظام آموزشی با عبور از3 مرحله گذار به شرح ذیل تحکیم می‌یابد:

تغییر سیستم مبتنی برنظام مدرک گرای به نظام مبتنی بر آموزش مادام العمر

تغییر سیستم مبتنی برنظام بسته به نظام باز

تغییر سیستم مبتنی بر نظام متکی بر مدارس جدای از جامعه به نظام مدرسه مدار که با جامعه و پیرامون خود پیوند می یابند .

 

مدیریت آموزشی

نهادهای مرکزی

رسیدگی به مسائل حوزه آموزش تنها مسئولیت وزارت آموزش است.سوای چند نهاد آموزشی که یا به طور مشترک نظارت می‌شوند و یا درحوزه سرپرستی وزارتخانه ها قرار دارند،مقامات مرکزی ضامن اجرای قوانین و لوایح مصوب دولت وپارلمان وارائه تصمیمات، توصیه ها واعلامیه های تکمیلی میباشند.سرپرستی کلیه سطوح آموزشی درحال اصلاح بوده وبخشهای منطقه ای این وزارتخانه با عنایت به مرکز زدایی دوباره سازماندهی می شود.قدرت تصمیم گیری مقامات محلی ومنطقه ای درحال افزایش بوده وموسسات آموزشی از استقلال فزاینده ای برخوردار می باشند.تأمین هزینه های آموزش دولتی اساساً توسط دولت مرکزی و وزارت آموزش تأمین می‌گردد.هر چند مقامات محلی نیز مسئولیت هایی برعهده دارند.

دانشگاه ها وپلی تکنیک های دولتی نیز ازاستقلال اجرایی، مالی،تحصیلی وتربیتی برخوردار می باشند. وزارت کار و تأمین اجتماعی بواسطه موسسه اشتغال و تربیت حرفه ای خود و با مشارکت طرفهای اجتماعی عهده دار مسئولیت برگزاری دوره های کار آموزی و مراکز اشتغال وتربیت حرفه ای است.این وزارتخانه همراه با وزارت آموزش مسئولیت مشترک مدارس حرفه ای را عهده دار بوده وبرخی از نهادهای پیش دبستانی را اداره می کند .

درمناطق خود مختارآزروس و مادئیرا سرپرستی آموزش برعهده دولتهای منطقه‌ای و مدیریت آموزش  منطقه ای است.

دراین مناطق، سازگاری سیاست آموزشی ملی با منطقه مورد نظر و مدیریت منابع انسانی، مادی ومالی برعهده دولتهای منطقه ای است.

وزارت آموزش

وزارت آموزش مسئول تعریف سیاست ملی درباره آموزش و ورزش است.

از جمله مهمترین وظایف آن میتوان از بهبود و نوسازی نظام آموزشی، تقویت پیوند میان آموزش وپیدایش علم وفن آوری وفرهنگ، حفظ و اشاعه زبان پرتقالی و ارائه سیاست ورزشی برای اقشار مختلف جامعه نام‌برد. وزارت آموزش بخشهای مرکزی و منطقه ای را شامل می شود. در آوریل سال 1993 این وزارت مجدداً سازماندهی شد و بخشهای منطقه ای نیرومند تر شده و ساختار مرکزی منعصف‌تر گردید. وزیر آموزش مسئول جهت دهی این وزارت خانه است که از یاری وزراء آموزش عالی و آموزش و ورزش، معاون وزیر ومدیران بخشها و رده های مختلف وزارت آموزش بهره می گیرد.

بخشهای اصلی وزارت آموزش بقرار ذیل است :

ـ دایره مدیریت مالی وبرنامه ریزی

ـ دایره آموزش عالی

ـ دایره آموزش متوسطه

ـ دایره آموزش پایه

ـ دایره مدیریت منابع آموزشی

ـ بازرسی کل کشور

ـ هیأت تحقیق وپایش سال تحصیلی

ـ دبیرخانه کل

بخشهای فوق اساساً به امورطراحی،توسعه، هماهنگی،ارزیابی و بازرسی امور تربیتی اشتغال دارند. وزارت آموزش درخصوص ایجاد و سازمان کلی مدارس و زمان مدرسه واشتغال کار کنان تصمیماتی اتخاذ نموده وآیین نامه هایی درباره محتوای آموزش پیش دبستانی ومواد درسی آموزش پایه ومتوسطه صادر می نماید.

بخشهای مرکززدا وظایف وزارت آموزش را درسطح منطقه ای و درخصوص هدایت هماهنگی وحمایت از موسسات غیرآموزش عالی،مدیریت منابع انسانی،مادی ومالی،حمایت اجتماعی مدارس و حمایت از خردسالان را انجام میدهند. هماهنگ با دایره آموزش عالی آنها اقداماتی درراستای پذیرش دوره‌های آموزش عالی به عمل می آورند.

توسعه آموزشی

ازجمله عمده ترین موارد توسعه آموزشی میتوان به موارد ذیل اشاره نمود :

تضمن ورود جوانان به زندگی فعال با نوعی آموزش پس از ابتدایی که یک مدرک حرفه ای ابتدایی به حساب می آید.

-اولویت سرمایه گذاری درآموزش وتربیت پایه باهدف کسب مهارتهای قابل انتقال سازگار،خلاقانه، مستعد کار گروهی، برخوردار از روحیه تهور و قابلیتهای مشکل گشایی

-تقویت مؤلفه های علمی وفن آوری آموزش وتعمیم فن آوری اطلاعاتی وارتباطاتی به مدارس

-تنوع بخشی به سیستمهای آموزش وپرورش وگذاربه زندگی فعال با تضمین آموزش ابتدایی برای همه، برابری و نبرد با تبعیض اجتماعی، هماهنگی عرضه آموزشی وانطباق این عرضه با بخشهای مختلف تقاضا

-تقویت راهبردهای آموزشی ازطریق ترکیب آموزش کلاسی با آموزش محیط کار که گستره عملکرد خدمات اطلاعاتی و راهنمایی تحصیلی را افزایش می دهد .

-بر پایی آموزش مادام العمرعمومی با هدف ارتقاء مهارت اعضاء فعال جامعه، از طریق کسب مهارت ها وقابلیت های جدید که به آنان مجال می دهد تنوع وانطباق لازم برای مشارکت درجامع مدرن ومبتنی بر فن آوری را کسب نموده وبه علاوه به مهارت ها ودانش های کسب شده از مراجغ غیر رسمی اعتبار وارزش بدهند.

-آموزش شهروندان درراستای اجتماعی شدن وبرقراری همکاریهای بین فرهنگی و حمایت از محیط زیست واحترام به آن و مبارزه با محرومیت اطلاعاتی

-بالا بردن کیفیت دوره های آموزشی عالی از طریق گسترش آموزش عالی درمناطقی که فاقد عرضه مناسبی از بهداشت وهنر شناخته شده اند .

اصول واهداف آموزشی

منظور از نیل به اهداف خاص در میان مدت جبران عقب ماندگی های حاصل از هم سطح سازی میزان تحصیلات شهروندان پرتغالی با تحصیلات مردمان دیگر کشورهای اروپایی است.در میان اهداف خاص بر دستیابی به اهداف ذیل تأکید می گردد:

-گسترش آموزش پیش دبستانی

-سازماندهی مجدد وتأمین شبکه آموزش ابتدایی

-توسعه تدریس آزمایشی در حوزه آموزش ابتدایی

-تأمین نیازهای آموزش متوسطه فن آوری ، هنری وحرفه ای برای 150هزار جوان رده های سنی 15 تا 19 سال

-برپایی و بسط دوره های فن آوری تخصصی برای 15% ازجوانان رده های سنی 18 تا 22 سال

-ارتقاء قابلیت اشتغال دانش آموختگان آموزش عالی ازطریق گسترش تعاملات میان موسسات آموزش عالی ومراکز صنعتی

-انطباق نظام تربیتی با عرضه کلی تربیت وآموزش حرفه ای به بیکاران

-افزایش ظرفیت رسمی نظام آموزشی با عنایت به افزایش مهارت ها وسطح تحصیلات حدود 2 میلیون کارگر که افزایشی در تقاضای اجتماعی است.

-تضمین تدریس دو زبان خارجی طی دوران آموزش پایه

اهداف تحقق یافته

از جمله مهمترین اهداف تححق یافته آموزشی کشور نیز میتوان ازموارد ذیل نام برد:

ـ ایجاد نظام آموزشی نوین خود مختار  ومدیریت مدار

ـ توسعه شبکه ای آموزش پیش دبستانی

ـ تنوع متدهای آموزشی وتربیتی وگذار این متدها به زندگی

ـ نیل به آموزش همگانی مشتمل برابعاد همزیستی بین فرهنگی وحفاظت از محیط زیست

ـ آموزش بزرگسالان

ـ مدیریت منعطف آموزش ابتدایی

ـ اصلاح برنامه های درسی آموزش متوسطه

ـ ارزیابی پشرفت برنامه های آموزش ملی

آموزش عالی

قوانین آموزش عالی

از جمله مهمترین قوانین آموزش عالی میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

-قانون جامع نظام آموزشی(قانون86/46)اصلاحیه قانون97/115مصوب سال 1986درخصوص کلیه مراکز آموزش عالی دانشگاهی وغیردانشگاهی(پلی تکنیک)

-قانون97/75اصلاحیه قانون99/99مصوب سال1997درخصوص ورودبه موسسات آموزش عالی دولتی وخصوصی

-قانون ارزیابی آموزش عالی(قانون94/38) مصوب سال1994درخصوص موسسات آموزش عالی خصوصی ودولتی

-قانون تأمین هزینه های آموزش عالی ( قانون 97/113) مصوب سال 1997

-قانون سازمان نظام آموزشی عالی (قانون 200/26) مصوب سال2000درخصوص کلیه موسسات آموزش عالی دانشگاهی وغیر دانشگاهی اعم ازدولتی وخصوصی

-قانون خودمختاری موسسات آموزش عالی و پلی تکنیک (قانون90/54) مصوب سال 1990درخصوص موسسات پلی تکنیک

قانون آموزش عالی خصوصی مصوب سال1999درخصوص موسسات آموزش عالی خصوصی

آموزش عالی خصوصی وتعاونی

آموزش عالی خصوصی وتعاونی مبتنی برمقررات قانونیست که شرایط برقراری موسسات ودوره ها را تعیین میکند،مدارج دانشگاهی مربوطه را ارزیابی نموده ونظارت دولتی درخصوص کیفیت آموزش وامکان حمایت مالی راتعیین میکند.آموزش عالی خصوصی وتعاونی ازسال 1986 که اجازه تاسیس چندین دانشگاه وتعداد زیادی از موسسات آموزش عالی خصوصی داده شد رشد فزاینده ای داشته است.طبق آمارسال 92-1991 4 دانشگاه خصوصی وتعاونی و68 موسسه آموزش عالی دایر شده است .

آموزش عالی وابسته به سایروزارتخانه ها

قسمتی از آموزش عالی وابسته به پلیس ونیروهای مسلح است که در دانشسرای نظامی، دانشسرای نیروی هوایی ، مدرسه نیروی دریایی ومدرسه عالی پلیس عرضه می شود.

این موسسات آموزش عالی دولتی زیرنظر وزارتخانه های مختلف قرارداشته ومعمولاً مشمول نظارتی مضاعف می شوند.

نرخ مراکز آموزش عالی،دانشجویان ومراکز دانشگاهی دولتی وخصوصی طی سال تحصیلی 94-1993

نرخ مراکز آموزش عالی

مراکزدولتی

مراکزخصوصی

تعدادکل

دانشجویان

170027

83526

253553

اساتید

16450

7432

23882

موسسات

158

103

261

 

سال تحصیلی

هیچ تاریخ شخصی درسطح ملی برای آغاز سال تحصیلی موسسات آموزش عالی وجود ندارد زیرا هیأت امنای هر دانشگاه مسئول تدوین تقویم خود است.با این همه این سال معمولاً از15 اکتبر آغاز شده ودر31 ژوئیه پایان می یابد.بیشترموسسات سال تحصیلی خود را به دونیمسال تقسیم میکنند.هرچند برخی دروس

درطول سال ارائه میشود.سال تحصیلی معمولاً 15 تا 16 هفته در هر نیم سال طول می کشد و دانشجویان به طورمتوسط 25 تا 32 ساعت در هفته کلاس دارند.

مقاطع آموزشی

مقطع کارشناسی

دردانشگاهها، مرحله اول به اخذ درجه کارشناسی پس ازمدت3 سال می انجامد.

این در حالیست که مدرک کارشناسی معمولا پس از تکمیل دوره ای اعطا می شود که معمولاً 4 سال طول می کشد.بسیاری از دوره ها حتی5 تا 6 سال به طول می انجامد.بیشتر دوره های دانشگاهی برحسب نظام واحدی سازمان می یابند، اما تعداد زیادی از دوره ها همچنان برمبنای نیمسال یا سال تحصیلی تنظیم    می گردند.

مقطع کارشناسی ارشد

کارشناسی ارشد درجه پیشرفته علمی درحوزه علمی خاصی است که حاکی از قابلیت انجام پژوهش عملی می باشد.دوره ها معمولاً 6 و نیم سال به طول انجامیده و بر سخنرانی ها ودفاع از پایان نامه مشتمل میگردد.این دوره تنها برای کسانی مجاز است که در دوره کارشناسی معدل 14 از 20 را کسب کرده باشند.آندسته از دانشجویانی که معدل پایین تری داشته اند تحت برنامه جداگانه دانشگاهی تعلیم می یابند.

مقطع دکتری

درجه دکتری از سوی دانشگاهها به کسانی اعطا می شود که در امتحانات دکتری پذبرفته شده و از رساله خود دفاع کرده‌اند.دوره معینی به منظورآمادگی شرکت در امتحان دکتری وجود ندارد.داوطلبان مقطع آموزش دکتری ملزم به برخورداری ازمدرک کارشناسی ارشد با معدل کل 16 از20 وشرایط وصلاحیت های مقرردانشگاهی می باشند.

مقطع فوق دکتری

بالاترین درجه دانشگاهی که مخصوص دارندگان مدرک دکتری است مستلزم قابلیت انجام پژوهشهایی درسطح عالی وتوانمندی تربیتی خاص درحوزه ای ویژه می باشد.این درجه پس از قبولی در امتحانات ویژه اعطا می گردد.

دوره های آموزشی

درگستره آموزش عالی دولتی،دانشگاهها دوره هایی درتمام حوزه های تحصیلی اعم از(علوم انسانی،علوم اجتماعی‌ورفتاری،آموزش مدیریت وبازرگانی،حقوق،علوم طبیعی،ریاضیات ورایانه،علوم مهندسی و فنآوری،                                                                                                                                                                             علوم پزشکی،کشاورزی،جنگلداری وشیلات،معماری وبرنامه ریزی شهر وتربیت بدنی) ارائه می کنند.این دوره ها 4 ، 5 یا 6 سال طول می کشد وبه اخذ مدرک کارشناسی منتهی میشود.

مدارس آموزش عالی پلی تکنیک حوزه تحصیلی ازقبیل کشاورزی،آموزش،فن آوری ویا مدیریت،اداره وحسابداری ومهندسی،هنر،پرستاری، دریانوردی،حفظ ومرمت را تحت پوشش می گیرند.این دوره ها 3 تا 4 سال طول می کشد وبه اخذ درجه کارشناسی حرفه ای منتهی میگردد .در سال 1992درگستره نظام آموزشی فنی وحرفه ای ،مطابق27 مصوبه مشترک وزارت آموزش ووزارت کار وتأمین اجتماعی MESS ، 80 دوره جدید در اقصا نقاط کشور دایر گردید تا علائق جدیدرا بر آورده ساخته وجوانان را به ادامه تحصیل ترغیب نماید.

پذیرش تحصیلی

همه ساله تعداد ظرفیت رشته های دانشگاهی اعلام گردیده و توسط وزارت آموزش مورد تأیید واقع        می گردد. علاوه بر قبولی درامتحانات ورودی وابتدایی، داووطلبان باید شرایط خاص رشته مورد نظر را دارا باشند.دانشگاهها شرایط ورود خود را دردفترچه ای اعلام می کنند که توسط اداره منطقه ای پذیرش آموزش عالی میان متقاضیان توزیع می گردد.

این اداره مسئول پذیرش متقاضیان دررشته برحسب اولویت میباشد.

ظرفیتهای خالی موسسات دولتی از طریق رقابت سراسری به نظارت وزارت آموزش عالی تکمیل می شوند. هر موسسه خصوصی نیز به تکمیل ظرفیت خود از طریق برگزاری آزمون محلی مبادرت می نماید.در سال 1993-19992 مطابق مصوبه 189 سپتامبر 1992 نظام جدیدی برای پذیرش در آموزش عالی دولتی ، خصوصی وتعاونی (دانشگاهها وپلی تکنیک) به اجر ا گذاشته شد .ورود به دوره ها وموسسات آموزش عالی، مشمول شروط متعددی است.ظرفیت آموزش عالی زیر نظر وزارت آموزش قرار داشته وهمه ساله توسط هیأت های مدیریتی مربوط تعین میگردد.درآموزش خصوصی وتعاونی،وظیفه تعیین ظرفیت برعهده وزیر آموزش وبر اساس پیشنهاد موسسه آموزش عالی مربوطه قراردارد.داوطلبان باید کلاس 12 آموزش متوسطه را با موفقیت طی کرده ویا مدرک قانونی معادل را دارا باشند ودرآزمون استعداد وآزمون های اختصاصی هر دوره که توسط موسسات آموزش عالی مربوطه برگزار میشود،شرکت جسته باشند.آزمون استعداد شامل یک آزمون کتبی سراسری غیرحذفی ازدروس آموزش متوسطه است.این آزموئن درپایان سال12برگزارشده وهیچ تأثیری بررونداعطای مدرک فارغ التحصیلی دبیرستان ندارد.روند پذیرش عام ومتمرکزی وجود دارد.داوطلبان باید، درسطح سراسری واز طریق مرکز ورود به آموزش عالی وزارت آموزش، تا 6 رشته دلخواه خود را        به ترتیب اولویت مشخص کنند. ترتیب داوطلبان هر رشته در هر موسسه آموزشی برحسب نمره تقاضا نامه

مصوب شماره 83/283مصوب21ژوئن1997ارزشیابی می گردد.

ارزیابی مدارک تحصیلی دانشجویان غیربومی

نهادهای مرکزی

مدیریت کل آموزش عالی ، وزارت بهداشت NARIC

مدیریت کل آموزش عالی،وزارت بهداشت NARIC با همکاری ادارات حرفه ای، کارفرمایان خصوصی،مراکز کاریابی وغیره اطلاعاتی راجع به ارزشیابی مدارک آموزش عالی خارجی ارائه می نماید.این مرکز به درخواست های مکتوب افرادی پاسخ می دهد که برای ادامه تحصیل یا مبادرت به فعالیتی حرفه ای درصدد حل مشکلات ارزشیابی خود می باشند.

عملکرد دانشجویان غیربومی دردوره ها و واحدهای تحصیلی توسط موسسات آموزش عالی ومطابق با قانون مصوب شماره 91/289 اصلاحیه شماره 99/396 ارزشیابی می گردد.

موافقت نامه های چند جانبه ارزیابی دانشجویان خارجی

از جمله مهمترین موافقت نامه های چندجانبه که درخصوص ارزیابی تحصیلات دانشجویان خارجی منعقد گردیده است میتوان ازقرارداد ارزشیابی تحصیلات ، مدارک ومدارج آموزش عالی در اروپا منعقده سال1997 که مصدر آیین نامه عمومی 48/89 نیزمی باشد،نام برد.

سه بخش دیگر به شرح ذیل وجود دارد که تحت نظارت وزیر آموزش فعالیت می نمایند:

ـ موسسه کامواس که تدریس زبان وفرهنگ پرتغالی درخارج از کشور را اشاعه وگسترش می دهد .

ـ موسسه ابتکار آموزشی که خواهان بهبود وضعیت پژوهش علمی وفنی درخصوص توسعه برنامه های درسی وسازماندهی توسعه نظام آموزشی است تا درافزایش ابتکارات آموزشی وطراحی وابداع ابزار ارزیابی نظام آموزشی وروش های ارزیابی دانش آموزان مشارکت داشته باشد.

ـ موسسه ملی تربیت بدنی که از ورزشها حمایت کرده وبه اشاعه رشته های مختلف ورزشی در مدارس و مراکز مختلف آموزشی پرداخته ودرحوزه تربیت بدنی وورزش مداری نقش عمده ای ایفا می کند.

مدیریت درسطح ملی

نهادهای مرکزی

از جمله مهمترین نهادهای دست اندرکارحوزه آموزش عالی میتوان از موارد ذیل نام برد:

-وزارت آموزش

-مدیریت کل آموزش عالی

-شورای ملی آموزش

-اجلاس رؤسای دانشگاه پرتغال

-شورای هماهنگی موسسات پلی تکنیک (CCISP)

-شورای همکاری آموزش عالی و حوزه صنایع

-شورای هماهنگی آموزش عالی خصوصی ودولتی

-اتحادیه دانشگاههای پرتغالی زبان (AULP)

-مدیریت آموزش عالی

مدیریت درسطح موسسه ای

درسرپرستی موسسات آموزش تکمیلی غیردانشگاهی،نظام جدیدی درجهت هدایت،سرپرستی ومدیریت مدارس فراهم آمده و مدارس ازنقش تعیین کننده وفعال‌تری دراین نظام برخوردار گردیده واز امکان استقلال مالی، اجرایی، تربیتی وفرهنگی برخوردار می گردند.

طبق چنین سیستم مدیریتی، گروه های مدیریتی- تربیتی عهده دارمسئولیت اداره یک مدرسه یا حوزه ای از مدارس درمواردی که به واسطه ظرفیت ومحل مدارس امکان مدیریت مستقل سلب می گردد، خواهند بود.درچنین حالتی،شورای مدرسه یا شورای حوزه مدارس مسئول انتصاب یک مدیر اجرایی ومسئول هدایت اقدامات از جمله تأیید اسناد مختلف پیشنهاد شده از سوی شورای تربیت است.شورای مدرسه خود متشکل از نمایندگان دانشجویی،کادرآموزشی‌ وغیرآموزشی، والدین، شورای شهر و رئیس شورای تربیت است.         دانش آموزان نیز در شورای مدارس آموزش متوسطه نمایندگانی دارند.شورای تربیت نیز عهده دارمسئولیت تنظیم اسناد مختلف درباره جنبه های تربیتی،برنامه های مدرسه ای،برنامه آموزش کارکنان،مقررات داخلی و اقدامات،ارائه پیشنهادات وگزارشاتی درخصوص مدیریت برنامه درسی وبرنامه های فوق برنامه، هدایت  دانش آموزان وحمایت ازروندارزیابی تحصیلی آنان است.این شورا متشکل از نمایندگان معلمان و والدین، مدیرعامل وبخشهای روانشناسی ومشاوره ای است. درموسساتی که مراحل2و3 آموزش پایه وآموزش متوسطه را عرضه می کنند،نمایندگان دانش آموزی ورؤسای دوایر برنامه درسی وتربیت  نیزحضور دارند. شورای سرپرستی که مرکب از مدیرعامل،معاون ورئیس بخش مدیریت مدرسه است،عهده دارمسئولیت مدیریت مالی واجرایی مدارس میباشد.هیچ مدل مدیریتی منفردی برای دانشگاهها وجود ندارد اما هیأت مدیره دانشگاهها و مراکز مشابه باید شامل یک مجمع نمایندگان،یک هیأت امنا،یک شورای تربیت وشورای تحصیلی باشد.هیأت های سازمان دهنده دانشگاههای دولتی عبارتند ازمجمع دانشگاه ( که رئیس دانشگاه را برگزیده و به وضع مبادرت می نماید) شورای عالی دانشگاه( که درباره ایجاد ساختارهای دانشگاهی      برنامه های توسعه و   بودجه ها تصمیم نهایی را اتخاذ میکند) ورئیس دانشگاه (که مدیریت مالی واجرایی و تحصیلات دانشگاهی را در اختیار دارد.مجمع دانشگاه وشورای عالی علاوه بر نمایندگان، محققان و کادرغیر آموزشی تعداد یکسانی از نمایندگان کادر آموزشی ودانشجویان را نیز درخود دارد.

دانشگاهها درقوانین خود شوراهایی با ماهیت مشورتی،تربیت میکنند که ضامن پیوند با جامعه فرهنگی، اجتماعی،اقتصادی ومحلی است.

هیأتهای سرپرستی مراکز پلی‌تکنیک نیزخود از رئیس (که به طراحی برنامه ها و فعالیتهای واحدهای سازمانی مبادرت مینماید)،شورای اجرایی که عهده دار مسوولیت تدوین وتخصیص بودجه آموزشی است. متشکل می گردد.

نظارت آموزشی

بازرس کل آموزش مسئول نظارت فنی وآموزشی و پایش کلیه نهادهای آموزشی است.

در مورد آموزش عالی دولتی این بازرسی علاوه براجرای مسئولیت حسن اجرای مقررات قانونی ناظر بر شهریه ها وخدمات حمایتی دانشجویی نیز میباشد.بعلاوه این بازرسی وظیفه پایش کارآیی اجرایی ومالی کل نظام آموزشی را بردوش دارد . این بازرسی توسط یک سربازرس وهمیاری دو بازرس معاون اداره می شود و از طریق 5 مرکز هماهنگی ناظر بر موارد ذیل نظارت خویش را درسطح مرکزی اعمال می کند:

ـ بازرسی فنی وتربیتی آموزش پیش دبستانی ، پایه ومتوسطه

ـ بازرسی مالی واجرایی آموزش پیش دبستانی ، پایه ومتوسطه

ـ بازرسی مدارس خصوصی و مدارس حرفه ای

ـ بازرسی مراکزآموزش دولتی و خصوصی

ـ بازرسی فنی وحقوقی

بازرسیهای فوق ازنمایندگانی منطقه ای نیزبرخوردارمیباشندکه درچارچوب سلسله مراتب اداری دربرابر بازرسی کل پاسخگو هستند.این بخشها ، بخشهایی مرکز‌زدا هستند که حیطه اختیارات آنها با حوزه 5 مدیریت آموزشی منطقه ای منطبق است.نمایندگان منطقه ای مسئول نظارت بر امور مالی، اجرایی وتربیتی نظام آموزشی درحوزه های مربوطه می باشند.

نهادهای مرکزی

سیاست آموزشی درکل توسط وزارت آموزش تعیین میگردد.این وزارتخانه به برنامه ریزی ومدیریت آموزشی مبادرت نموده واموراجرایی هرمقطع آموزشی را هماهنگ مینماید.

آموزش قبل از مدرسه

مهد کودک، کودکان را از سه سال پذیرا هستند و روند آموزشی رایگان است (بودجه دولتی, مقامات محلی), اما پرداخت هزینه های دیگر (مراقبت از کودکان, غذا) بعهده والدین است.

آموزش قبل از مدرسه خواندن را آموزش می‌هند نه نوشتن . بر اساس آن ، با هدف شناسایی ویژگی های فردی, توانایی کودک برای برقراری ارتباط, توسعه توانایی های خلاق، کلاس هایی  را تشکیل می‌دهند.

در مهد کودک خصوصی, هزینه آن بسیار گران قیمت (به 400 یورو در هر ماه)می‌باشد , برنامه های آموزشی مانند یادگیری زبان انگلیسی ، آموزش شنا, موسیقی. توسط معلمان در گروه های کوچک انجام می‌پذیرد.

اصلی, پایگاه, مدرسه کامل بالا

مدارس ابتدایی در پرتغال, به عنوان بخشی از آموزش و پرورش ابتدایی, این کودکان از شش سال رایگان می‌باشد. چرخه آموزش اولیه برای چهار سال طراحی شده است.

برنامه پنج ساله آموزش پایه ثانویه برپایه استانداردهای اروپایی است, اما این بصورت ویژه ارائه نمی‌شود, برخی از موارد که بصورت مشترک هستند مانند آموزش زبان مادری ریاضیات پایه و علوم طبیعی آموزش داده می‌شود.

توجه زیادی به امنیت دانش آموزان وجود دارد که برای ساختمان مدرسه هزینه می‌شود مانند یک سیستم کنترل خودکار و یا یک پست نگهبانی مجهز که در ورودی ساختمان نصب شده است.

آموزش و پرورش برای تکمیل مقطع متوسطه جهت کاهش افت تحصیلی برای فارغ‌التحصیلی از خانواده‌ها ، بستگی به درآمد کل خانواده دارد، هزینه دریافت می‌کنند.

تکمیل دوره آموزش متوسطه سه سال طول می کشدکه دانش‌آموزان دارای تخصص بالایی هستند و آماده‌اند آموزش عالی خود را بصورت حرفه‌ای ادامه دهند حاوی اطلاعات در کسب دانش نظری, مدارک حرفه ای, انتخاب تخصص.

دستیابی تخصص ویژه در مدرسه متوسطه پرتغال:

  • دستیابی کامل در زمینه  : علوم طبیعی, هنرمندی, اقتصاد, علوم اجتماعی
  • اطلاعات تکنولوژیکی در زمینه : ساخت, مهندسی برق, الکترونیک, انفورماتیک, تجهیزات, طرح, بازار یابی, حفاظت از محیط زیست,( zemleustroystvo), ورزش;
  • مهارت حرفه ای (با تعداد زیادی از درس های عملی در مهارت های زندگی برای یک حرفه خاص)

برای فارغ التحصیلان, آموزش مداوم و مستمر , بصورت دو آزمون مختلف نهایی وجود دارد. یکی برای ورود به دانشگاه های خصوصی بصورت  آزمون منطقه ای است .و دیگری آزمون ورود به دبیرستان های دولتی ، ممکن است تنها با یک معاینه دولت ملی انجام پذیرد ، باشد.

آموزش معلمان

آموزش مربیان پیش دبستانی

مربیان مهدهای کودک دارای مدرکی هستند که پس از3سال آموزش درموسسات عالی غیردانشگاهی به دست می آید.درموسسات وابسته به هر دو وزارتخانه،میتوان ازنیروهایی کمکی بهره گرفت.کادر کمکی ملزم به اتمام تحصیلات اجباری میباشند.شرایط آموزش ضمن خدمت مربیان مراکز پیش دبستانی مشابه شرایط آموزش ضمن خدمت مشابه شرایط معلمان ابتدایی ومتوسطه است.

آموزش معلمان پایه ومتوسطه

تمامی معلمان آموزش  پایه ومتوسطه متخصصان درس خود هستند .مطابق قانون جامع نظام آموزشی جامع نظام آموزشی سال 1986 ، آموزش ابتدایی معلمان مراحل اول ودوم آموزش پایه را می توان در موسسات غیر دانشگاهی آموزش عالی یا دانشگاهها ارائه نمود.اما تربیت معلمان در مرحله سوم آموزش پایه وآموزش متوسطه منحصراً در دانشگاههاصورت می پذیرد.

اگر چه تربیت معلمان درمراحل مختلف آموزش پایه متفاوت است ، اما دوره ها راچنان ترتیب می دهند که معلمان درمراحل دوم وسوم هم صلاحیت تدریس، در مرحله پیشین را به دست آورند .دوره های معلمان مرحله اول3سال طول کشیده وبه درجه کارشناسی منتهی میگردد. دوره های معلمان مرحله دوم چهار یا پنج سال طول میکشد که 3 سال نخست به اخذ مدرک کارشناسی عمومی و یکی 2 سال آخر به مدرک آموزش عالی تخصصی منتهی می شود .

معلمان مرحله دوم می توانند درجه  تکمیلی راهم به دست آورند که پس از 5 سال حاصل میشود .      دوره های معلمان درمرحله سوم ودبیرستان 5 یا 6 سال طول کشیده وبه درجه کارشناسی ارشد منتهی    می شود. تمامی دوره ها شامل آموزش علمی وتربیتی وتمرین درس است . برخی از معلمان مراحل دوم وسوم آموزش پایه وآموزش متوسطه بدون گذراندن تربیت معلم ابتدایی انتخاب شده اند.کسانی که کمتراز6 سال سن دارند سابقه تدریس دارند یک دوره 2 ساله را در یک موسسه آموزش عالی می گذرانند، کسانی که بیش از6 سال سابقه دارند می توانند یک دوره1ساله را در دانشگاه آزاد بگذرانند.معلمان دولتی ، کارمندان دولت هستند . معلمان بر پایه سابقه وشایستگی های خود به شغل‌شان دست مییابند.تعداد واحدهای آموزش ضمن خدمت که شرط لازم برای ارتقاء شغلی محسوب می شود برابر با تعداد سالهای لازم برا ی ابقاء درهر پایه درسی است که میانگین سالانه آن 4 واحد است که هر یک 6 ساعت می باشد.

آموزش معلمان ابتدایی

تاکید براتخاذ و اجرای شیوه های روش شناسانه مشابه شیوه های معمول کاربردی معلمین

افزایش شیوه های بررسی انتقادی، تحقیقات و نو آوریهای تربیتی

دستاوردهای آموزشی

ازجمله مهمترین دستاوردهای نظام آموزش معلمان درپرتغال میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

توسعة برنامه های آموزش متوسطه طی دهه های 1970و1980 که خود به اعمال تغییرات مهمی در روند استخدام معلمین و روشهای آموزشی این مقطع منتهی گردید.

-گسترش روشهای جدیدتعلیم معلمین ابتدایی وطراحی روشهای آسانترجهت دستیابی به مهارت در تدریس

-تنظیم گستردة دوره های ضمن خدمت آموزش معلمان طی دهة 1990

-تاکید بر اهمیت حضور معلمین در دوره های آموزش ضمن خدمت

-ایجاد سیستم تخصص گرایی در تدریس دروس مختلف ازدهه90

-تاکید برمدیریت افراد واجد شرایط در مدارس .

-افزایش3برابری مراکز آموزش معلمان ظرف20سال( بین سالهای 65 – 1964 و 85 – 1984)

-استخدام معلمین برخوردار از مدارک معتبردانشگاهی به عوض معلمین برخوردار از مدرک معتبر حرفه ای

-اتخاذ روشهای جدید درآموزش معلمین ابتدایی تحت عنوان روش عمومی که بر تعلیم کلیه معلمان در مرحلة یکسان تاکید دارد.

-طراحی برنامه های جدیدآموزش معلمان مشتمل برموضوعات بسیارجدیدنظیربرنامه و تکنولوژی آموزشی، آموزش جامعه شناسی،مدیریت آموزشی،به موازات آموزش سنتی، آموزش تاریخ ، روانشناسی آموزشی، آموزشهای ویژه .

-تاسیس3دانشگاه آموزش معلمان با عناوین(Aveiro, Evora, Minho) درراستای تعلیم ابعادحرفه ای

-دانشگاهی شدن کلیه معلمین از دهة 1990

-تاسیس چندین دانشگاههای خصوصی تربیت معلم طی دهة 1990

آموزش ضمن خدمت

برنامه های ضمن خدمت آموزش معلمان معمولاً درقالب دوره های فشرده 15ساعته ارائه می گردد.مراکز انجمن مدرسه بیشتربرنامه های ضمن خدمت را ارائه مینمایند.طی چندسال اخیرپیشرفت زیادی دراتخاذ روشهای جدید آموزشی من جمله«آموزش کارگاهی»و«پروژه ای »صورت گرفته است.

دستاوردهای آموزشی دهه90

از جمله مهترین دستاوردهای دوره های آموزش ضمن خدمت میتوان از موارد ذیل نام برد:

-معرفی دوره های آموزش ضمن خدمت به عنوان شرط ضروری اصلاح آموزش دولتی و بهبودی عملکرد معلمین در مدارس عمومی

-اجباری نبودن دوره های آموزش ضمن خدمت ازنظر قانونی واجباری بودن ازنظر حرفه ای

-تاکید برحضور کلیه معلمین در دوره های ضمن خدمت به عنوان فاکتوراساسی شغل معلمی

-ایجاد سیستم سرمایه گذاری ویژة آموزش ضمن خدمت درچهارچوب مقررات دیوان سالاری و قانونی

-تشکیل انجمن ملی آموزش ضمن خدمت معلمین

گفتنی است که این انجمن ازکارشناسانی متشکل گردیده است که توسط وزارت آموزش و پرورش منصوب می گردند.

-تشکیل 201 انجمن مدرسه ای در مراکز آموزش ضمن خدمت و 57 مرکز انجمن معلمان

توسعه آموزشی

توسعه کیفی

بالا بردن کیفیت برنامه های تربیت معلم ، مانند برنامه های آموزش عالی ، برعهدة آموزش عالی آزاد       می باشد. این کار عمدتاً توسط هیئت های هماهنگسازی علمی و آموزشی آنها اداره می شود. آنها متکی برتدابیر سرمایه گذاری و مشوق ها میباشند و طبق چهارچوب قانونی عمل می‌کنند.یکی ازابزارهای اصلی که برای بالابردن کیفیت استفاده میشود، ارزشیابی مؤسسه ای و برنامه ای است.این ارزشیابی توسط کانون های مؤسسات عالی هر بخش تضمین می گردد و تحت نظر«شورای ملی ارزشیابی آموزش عالی » انجام می گیرد این یک فرآیند خود ارزیابی ایت که ابتدا برعهدة خود کارکنان مؤسسات میباشد و بعد توسط یک کمیتة خارجی تأیید می گردد.این فرآیند که در آموزش عالی دولتی شروع شد ، در اواسط دهة 90 به مؤسسات آموزش عالی پلی تکنیک دولتی و خصوصی گسترش یافت.این اولین فرایند ارزشیابی در همة مؤسسات و برنامه ها است که انتظار می رود تا سال 2000 کامل شود.یکی از اهداف « مؤسسة ملی اعتبارشناسی تربیت

معلم » که به تازگی تأسیس شده ، این است که مباحثه و ترویج طرز فکرها و عادات مربوط به کیفیت تربیت معلم مقدماتی را در سطح ملی بالا ببرد. 

ـ آموزش عملی که طی آن درسال اول10%ودرسال دوم25%ودرسالهای سوم وچهارم 45% از زمان به چنین آموزشی اختصاص می‌یابد. بنابراین نظام کارآموزی به لحاظ سطح مهارتی دراتحادیه اروپا ،به قرار زیر است :

 

درجه مدرک

حداقل تحصیلات لازم

تحصیلات معادل

مدت تحصیلات

1(پیش کار آموزی)

مرحله اول آموزش پایه( کلاس چهارم )

مرحله دوم آموزش پایه ( کلاس ششم )

2-1 سال

2

مرحله دوم آموزش پایه( کلاس ششم )

مرحله سوم آموزش پایه ( کلاس نهم )

4-3 سال

3

مرحله سوم آموزش پایه( کلاس نهم )

استفاده ازواحدهای متوسطه

3-1 سال

4

مرحله سوم آموزش پایه( کلاس نهم )

آموزش متوسطه( کلاس دوازدهم )

4-3 سال

 

دوره های کارآموزی در27حوزه آموزشی به شرح ذیل ارائه می گردد.

-کشاورزی،شیلات،صنعت اتومبیل،کفش،شیشه وسرامیک

-راه وساختمان،برق،الکترونیک،انرژی

-خنک کننده وتهویه هوا

-ریخته گری،معدن کاری،گرافیک،چوب،فلزشناسی،مهندسی فلزات

جواهرآلات،مدارشیمیایی،بافندگی،بیمه وبانکداری

-ارتباطات،هتلداری،رستوران داری وگردشگری

-صنعت رایانه،بهداشت،خدمات،حمل ونقل ومدیریت کیفیت

ارزیابی تحصیلی

درسراسر این دوره ارزیابی تکوینی ومداوم در تمامی جنبه های برنامه درسی از کار آموزان به عمل می آید که توسط آزمون ها وامتحانات درسه بخش می باشد :

عمومی ، فنی و آموزش عملی

به هرجنبه یا بخش دوره،نمره ای ازصفرتا 20 تعلق میگیرد.با این همه دریکی از آموزشهای عمومی یا فنی یک نمره حداقل هشت نیزقابل قبول است.هرسال به کارآموزان نمراتی نهایی تعلق میگیرد که مبتنی برمیانگین حسابی نمرات حاصل ازسه بخش آموزش میباشد.برای ارتقاء به کلاس بالاتر،کار آموزان باید نمره قبولی هرسه بخش آموزش را دریافت کنند. درموارد استثنایی ومقتضی میتوان یک سال را تجدید دوره کرد.کار آموزانی که سال پایانی دوره  خود را می گذرانند می توانند درامتحان استعداد حرفه ای شرکت کنند.تمامی اجزاء ارزیابی باید درکارنامه کا آموز گنجانده شود وسپس به هیأت ممتحنه ارائه شود تا درحین ارزیابی دوره ای مد نظر قرارگیرد.هیأت ممتحنه آزمون ها شامل حداقل سه نماینده ازحوزه فنی مربوطه(یک نماینده ازTEFPکه رئیس هیأت است،1مربی درحوزه آموزش فنی یا عملی و1ناظرآموزش عملی) است. هیأت ممتحنه آزمون استعدادهای حرفه ای نیز خودشامل حداقل یک نماینده ازوزارت آموزش، ونماینده TEFPاست که رئیس هیأت است.کارآموزانی که کار آموزی خود را پشت سر می گذارند مدرک استعداد حرفه ای دریافت می کنند که ازجهت صدورمدارک حرفه ای حائزاهمیت بوده وممکن است به صدور گواهی معادل آموزش حرفه ای منجر شود.مقررات هر شغل یا گروه مشاغل در پیش نویس های کمیته ملی کارآموزی تعیین شده وبا تصویب مشترک وزیران کار وتأمین اجتماعی پذیرفته می شود.

دوره های پیش کار آموزی

دوره های پیش کار آموزی که درمصوبه91/383درراستای تکمیل آموزش اجباری و درعین حال تعیین شرایط ورود به دوره های کار آموزی حرفه ای تخصصی رسمیت یافته است.

این دوره برای جوانان 15تا21ساله طراحی شده است که درزمان ثبت نام آموزش اجباری را به پایان نبرده‌اند یا درمدارس یا دوره های وزارت آموزش حضوریافته وپیش از 1987 وارد نظام آموزشی شده اند.دوره های پیش کارآموزی شامل آموزش عمومی 16ساعت در هفته وآموزش حرفه ای 19ساعت درهفته درحوزه تخصصی‌است که بخش عملی راهم درخود جای داده است که طی آن جوانان به کسب تجربه درمحیط کار نائل میگردند.آموزش عمومی توسط معلمان آموزش دولتی،خصوصی یا تعاونی عرضه می شود. آموزش حرفه ای را مأموران یا ناظران آموزشی ارائه می کنند.گروه های دولتی،خصوصی یا تعاونی می توانند این دوره ها ونیز قرارداد میان طرف های مربوطه(مراکز آموزشی، موسسات کارآموزی ، کارفرمایان ، مقامات محلی وغیره ) را راساً سروسامان دهند. TEFPبیمه حوادث، هزینه حمل ونقل، غذا و مسکن وکمک هزینه آموزشی ماهانه را تقبل می کند.ارزیابی کارآموزان دوره های پیش کارآموزی هم تکوینی وهم مداوم است اما به یک توصیف کیفی کلی ازکارآموزی منجرمیشود.به عبارتی کار آموزانی که درتمام حوزه های آموزش عمومی وحرفه ای ازمهارت نسبی برخوردارباشند،قبول شدگان دوره پیش کار آموزی تلقی می‌گردند. کارآموزانی که از مهارت نسبی برخوردار نگردند ملزم به تکرار دوره می باشند.

نهادهای مرکزی

وزارت کاروتأمین اجتماعی مسئول تعریف وپیگیری سیاست های مرتبط با اشتغال وآموزش حرفه ای وتأمین اجتماعی است.ساختار مرکزی آن در حوزه های اشتغال وآموزش حرفه ای شامل مدیریت کل اشتغال وآموزش حرفه ای وموسسه اشتغال وآموزش حرفه ای ومدیریت منطقه ای است.ازسال1980 کمیسیون بین وزارتخانه اشتغال که وابسته به وزیر کار وتأمین اجتماعی است سرگرم تدوین پیش نویسهایی برای تثبیت سیاست فراگیر اشتغال و هماهنگی فعالیت مراکز آموزش حرفه ای در کلیه مقاطع آموزشی است.

DGEFPمسئول نوآوری وحمایت فنی وقانونی درحوزه های اشتغال وآموزش حرفه ای است. IEFP نیزمسئول اجرای اقداماتی درارتباط با سیاست اشتغال وآموزش حرفه ای است. بویژه اقداماتی که حاصل برنامه هایی درچارچوب حمایتی اتحادیه اروپا ونظام نوین گواهی حرفه ای می باشد.یک کمیته اجرایی سه جانبه مسئول مدیریتIEFP است.دولت وطرفهای اجتماعی نیزدر کمیته های مشورتی وهیأت های   منطقه ای IEFP حضور می یابند.

دایره آموزش حرفه ای IEFP مسئول توسعه برنامه درسی، طراحی وتدوین برنامه های آموزشی، تعریف سوابق آموزشی، آموزش مربیان،کارآموزی وهماهنگی فنی مراکز آموزش حرفه ای است.درزمینه کار آموزی IEFP کمیته کار آموزی ملی را CNAاداره می کند که متشکل از نمایندگان چندین وزارتخانه وطرف های اجتماعی است.

CAN در پیشنهاد اقدامات قانونی ، دولتی ودر هماهنگ نمودن اقدامات کمیته های منطقه ای نقشی همه جانبه دارد.

دوره های حرفه ای

مدارس حرفه ای که در سال 1989 تأسیس شده اند جایگزین نظام آموزشی معمول بوده ودانش آموزان را برای زندگی شغلی آماده می کند وپیوند میان مدرسه وکار را مستحکم می نماید.آنها اساساً متوجه پاسخگویی به نیازهای محلی ومنطقه ای از طریق دوره های متنوع در هر حوزه آموزشی هستند.این مدارس برای نوجوانان وبزرگسالان دایر می گردد .حداقل شراط ورودی بر حسب ماهیت رشته فرق میکند اما در اکثر رشته ها گذراندن کلاس نهم مدرسه کفایت می کند در این مرحله گذر به دوره نه ساله آموزش پایه دانش اموزانی که مرحله دوم ( سال 6 تحصیل) را گذرانده یا در مرحله سوم مردود شده باشند حق ورود به دوره های 3 ساله معادل با سه سال  آخر تحصیلات نه ساله را خواهند داشت .

بیشتر دوره ها 3 سال طول می کشد.هر سال تحصیلی با برنامه هفتگی 30 ساعته 40 هفته طول می کشد. مدارس حرفه ای از استقلال اجرایی،مالی وتربیتی برخوردارند.دراین راستا مسئولیت تنظیم کلاسها بر عهده خود مدارس است .

برنامه های آموزشی

دوره ها شامل آموزش فرهنگی،اجتماعی،علمی، فنی،فن آوری وعملی است که بسته به مقطع آغازین    دانش‌آموز ومهارت حرفه ای مورد نظر به نسبتهای مختلفی وجود دارد آنها معمولاً به صورت واحدی تنظیم می‌شوند .

جزء فرهنگی اجتماعی شامل سه درس است :

پرتغالی ، یک زبان خارجی ، ویکپارچگی اجتماعی

در هر سال تحصیلی 100 ساعت به هر یک از این دروس اختصاص می یابد که کلاً 25% برنامه سالانه است.جزء علمی هم 35% برنامه سالانه را اشغال می کند وشامل دو تا چهار درس پایه است که با ماهیت پایه ای رشته های مختلف همخوانی دارد . این دروس باید با آموزش مقطع متوسطه همساز بوده وبا اقتضاعات فنی آموزش فنی حرفه ای گره بخورد . وتماماً در چارچوب هدف خاص هردوره قرار گیرد.جزء فنی،فن آوری وعملی 50% برنامه سالانه را به خود اختصاص می دهد وشامل 4 تا 6 درس فنی است که برخی از آنها عمدتاً ماهیتی عملی دارند.مورد اخیر را می توان در شرایط بازسازی شده یا در محیط واقعی کار تدریس نمود .

ارزیابی تحصیلی

در دوره های مدرسه حرفه ای ارزیابی عمدتاً بشکل عملی ومداوم است ومبتنی بر آموخته های هر واحد مجموعه ای از واحد ها یا دروی قراردارد.دانش آموزان علاوه بر ارزیابی در هر واحد درهر زمان مختلف سال تحصیلی به صورت کمی وکیفی ارزیابی می شوند . این ارزیابی ها توسط شورا کلاس صورت گرفته هر مدرسه می تواند مناسب ترین نحوه شرکت دانش آموزان دراین روند را برقرار نماید.درصورتیکه دانش آموزان نمرات کاف برای قبولی درواحد، درس یا جزء آموزشی را بدست نیاورند شورای تربیت مدرسه دوره تقویتی فوق العاده را در اختیار دانش آموزان می گذارد.این شورا می تواند پیشنها تجدید واحدها ، دروس یا اجزاء آموزشی رامطرح کند.درپایان دوره تجربه کاری دانش آموز یک گزارش خود سنجی آموزش خود را عرضه می کند.معلم حمایتی او نیز گزارشی ازعملکرد دانش آموز در محیط کارعرضه می کند که توصیفی و با ارزیابی کیفی است.این دوره شامل یک آزمون استعداد حرفه ای بصورت پروژه بین رشته ای هم هست. دانش آموزانی که نمره ده یا بیشتر را بدست آورند در امتحان قبول می شوند.نمره نهایی دوره ها بااحتساب

مجموع نمرات آزمون استعداد حرفه ای ومیانگین عددی ساده نمرات کلیه دروس وتقسیم آن بر دو به دست می آید .

به دانش آموزانی که کلیه دروس اجزاء فرهنگی  اجتماعی وعلمی را گذرانده وتنها در یک درس از جزء فنی رد شده باشند مدرک فراغت از آموزش متوسطه اعطا می شود.

به دانش اموزانی که آزمون استعداد حرفه ای را پشت سر گذاشته باشند مدرک مهارت حرفه ای تعلق     می گیرد .

آموزش از راه دور

پرتغال دارای یک دانشگاه آموزش راه دور ـ که در سال 1988 تاسیس شد ـ و یک مرکز آموزش مدیریتی بازرگانی از راه دور است. مجموعه‌ای از ساختارهای نیمه خصوصی وجود دارند که عرضه‌کننده آموزش راه دور هستند.

موسسات دولتی آموزش از راه دور

موسسه کیفیت و پیوند بازرگانی پرتغال و موسسه آموزشی و  CET  Portugal Telcom‌ ارایه کننده برنامه‌ها هستند.

موسسات خصوصی آموزش از راه دور

CIT در شهر لیسبون، بزرگ‌ترین عرضه‌کننده خصوصی آموزش راه دور در پرتغال است که در سال 1960 تاسیس گردید. اما بازار به نحوی فزاینده تحت سلطه کالجهای بزرگ اسپانیایی آموزش راه دور در آمده است.

دانشگاه آزاد

Aberta Universidade در سال 1988 تاسیس گردید و یک موسسه رسمی ‌آموزش عالی با حدود 10000 دانشجو است.

دوره‌های آموزش از راه دورِ دانشگاهی

برنامه DISLOGO  یک برنامه آموزش راه دور پس از مقطع کارشناسی است که دانشگاه کاتولیک پرتغال آن را برای مدیران در زمینه بازرگانی و بانکداری ارایه می‌کند و آغاز فعالیت آن سال 1994 بود.درحال حاضربرنامه های آموزش عالی از راه دور توسط دانشگاه آبرتا به علاقه مندان ارائه می گردد .

موسسه‌های آموزش از راه دور دولتی

11000

موسسه‌های آموزش از راه دور خصوصی

2000

دانشگاه‌های آزاد

11000

دوره‌های آموزش از راه دور دانشگاه‌ها

300

جمع

24300

 

 

همکاریهای آموزشی

همکاریهای بین المللی

نهادهای مرکزی

ازجمله اصلی ترین نهادهای دست اندکاربرقراری همکاریهای آموزشی با سایردانشگاه های جهان میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:

-ادارات کل مبادلات وهمکاری بین المللی آموزش عالی

-موسسه تعاون پرتغال

-برنامه های مشارکتی چندجانبه درحوزه آموزش عالی

ازجمله مهمترین برنامه های مشارکتی دانشگاهی کشورپرتغال بادانشگاه های سایر کشورها میتوان ازموارد ذیل نام برد:

-نام برنامه مبادلاتی :LEONARDO DAVINCI

-نام برنامه مبادلاتی :SOCRATES

مشاوره تحصیلی

نهادهای مرکزی

پنج هیأت مشورتی به شرح ذیل درجهت ارائه خدمات مشاوره فعالیت دارند:

ـ شورای ملی آموزش (CNE)

 هیأت های مشورتی عالی ومستقل وزارتخانه ، که درسال 1992 ایجاد شد وقدرت های مالی واجرایی مستقلی دارد .این شورا به ابتکار خود یا در پاسخ به درخواست، مسئول ارائه نظرات، گزارش ها وتوصیه هایی درباره کلیه امورآموزشی ومخصوصاً مسئول حسن اجرا و بسط مقررات قانون جامع نظام آموزشی مصوب سال 1986می باشد.این شورا حدود55 عضو دارد که نمایندگان سازمانهای مختلفی هستند که مستقیماً دربخش های اجتماعی وسیاسی وآموزشی درگیرند.

ـ شورای آموزش خصوصی(CCEPC)

درراستای گنجانیدن موسسات آموزش خصوصی درنظام آموزشی،عهده دارمسوولیت مشاوروزیرآموزش     می باشد.

ـ شورای آموزش عالی وصنعت (CESE)

که هدف آن گسترش همکاری میان حوزه صنایع ومراکز دانش یعنی دانشگاهها وسازمان های پژوهشی وتوسعه و بهبود بنیادهای فن آوری وآموزش فنی نیروی کار است.

ـ شورای عالی ورزش (CSP)

مسئول پیگیری پشرفت ورزش وبررسی وارائه گزارش هایی درباره راهبردهای معمول در ادارات دولتی درحوزه سیاست ورزشی است.بخشهای دولتی وخصوصی که دستی در ورزش دارند نیز در این شورا نماینده دارند.

ـ شورای ملی ورزش مدارس (CNDE)

که در امر تعریف راهبردهای کلی آموزش مشارکت کرده وفعالیتها واقدامات و برنامه هایی درراستای توسعه ورزش مدارس صورت می دهد .

هزینه های آموزشی

نهادهای تامین کننده

هزینه های مراکز آموزش دولتی اساساتوسط وزارت آموزش تأمین می گردد.این درحالیست که تأمین  هزینه‌های برخی ازموسسات بامشارکت دیگر وزارتخانه ها(مثلاً دانشسرای نظامی ویا مدرسه نیروی دریایی که زیرنظر وزارت دفاع یا وزارت آموزش است)صورت می گیرد.وزارت آموزش با تخصیص اعتباربخشهای مرکزی ومنطقه ای راتأمین کرده وهزینه های مراکزآموزش خصوصی را ازطریق انتقال بودجه ای تأمین   می نماید. سرپرستی منطقه ای مناطق خودمختار آزورس ومادئیرا، با منابع خود وبا انتقالات بودجه ای دولتی موسسات وبخش های آموزشی را تأمین می کنند.والدین دانش آموزان نیز با پرداخت حق ثبت نام شهریه وخرید کتب آموزشی مشارکت مالی مهمی را در امر آموزش به عهده می گیرند.

آندسته ازمدارس خصوصی نیزکه آموزش گروهی را درراستای اهداف نظام آموزشی ملی ارائه دهند از مزایای مدارس دولتی بهره مند می گردند.

هزینه های دانشجویی

شهریه دانشجویان بومی به حداقل6440 وحداکثر 6700 اسکودوی پرتغالی بالغ می گردد.  

نهادهای مرکزی

از جمله نهادهای تعیین کننده نرخ هزینه های دانشگاهی میتوان از موارد ذیل نام برد:

-ادارات اطلاع رسانی هزینه های دانشجویی

-وزارت تعاون

-وزارت آموزش

شهریه دانشجویی

دانشجویان آموزش عالی دولتی شهریه ای میپردازند که ازیک موسسه به موسسه دیگرموسسه متغیر است. مبلغ شهریه توسط خود موسسه وبر حسب متوسط هزینه سرانه هردانشجو تعیین می شود.این نظام به دانشجویان امکان می دهد تا مطابق در آمد سالانه سرانه خانواده خود از شهریه معاف شده یا قسمتی از آن را بپردازند.دانشجویان خانواده‌های کم درآمد میتوانند از کمکهای مالی برای تأمین غذای مختصر،هزینه های رفت وآمد وهزینه های تحصیلی برخوردارشوند وامهایی نیز وجود دارد، اما بسیار نادر است. دانشجویانی که کمک مالی دریافت می کنند از پرداخت شهریه معاف هستند.